Flisz karpacki – to seria naprzemianlegle ułożonych warstw skał osadowych morskiego pochodzenia, składająca się z ławic i warstw na przemian zlepieńców , piaskowców , mułowców i iłowców , rzadziej rogowców i margli . Powstała na dnie mórz wskutek działalności tzw. prądów zawiesinowych , które doprowadziły do charakterystycznego, frakcjonalnego uwarstwienia.
Uwarstwienie frakcjonalne fliszu charakteryzuje się nagromadzeniem grubego materiału skalnego w obrębie spągu warstwy i stopniowe przechodzenie w materiał coraz drobniejszy, aż do osadów ilastych w obrębie stropu danej warstwy.
Proces powstawania fliszu karpackiego trwał wiele milionów lat. Teren dzisiejszych np. Beskidów przykrywały wody przybrzeżnego morza Tetyda . Na jego dnie osadzał się, w formie charakterystycznych warstw, materiał znoszony przez wody z pobliskiego lądu. Później nagromadzony zdiagenezowany materiał skalny uległ sfałdowaniu , nasunięciu ku północnemu zachodowi, północy, północnemu wschodowi i wschodowi w formie płaszczowin i wypiętrzeniu.
Z fliszu karpackiego zbudowane są Karpaty Zewnętrzne (zwane też fliszowymi). Osadami fliszowymi wypełnione są także doliny otaczające Tatry ( Orawa , Podhale wraz z Kotliną Zakopiańską i Gubałówką – tzw. flisz podhalański – oraz Liptów i Spisz).
Odsłonięty flisz w Zawoi doskonale przedstawia ten geologiczny proces. Wyraźnie widać nagromadzenie u spodu grubego materiału skalnego i jego stopniowe przechodzenie w materiał coraz drobniejszy, aż do osadów ilastych. Skamieniałości fliszowe należą do rzadkości i są reprezentowane przede wszystkim przez mikrofaunę (np. otwornice) i bardzo liczne miejscami skamieniałości śladowe. Wprawne oko z pewnością zauważy więcej, mniej lub bardziej imponujących zjawisk fliszowych. Wystarczy górski spacerek i dokładna obserwacja brzegów szlaku.
Zadania:
- Oszacuj wysokość odsłonięcia fliszu w tym miejscu.
- Jakie dwa rodzaje warstwowania można tutaj zaobserwować?
- W której epoce zostały wypiętrzone te utwory?
- U dołu warstw można zaobserwować warstwy hieroglifowe. Skąd wzięła się nazwa i w jaki sposób powstały te nierówności?
- Poproszę o zdjęcie (zadanie opcjonalne)
Znalezienie można logować bezpośrednio po przesłaniu odpowiedzi na mój profil. W razie problemów, odezwę się. Logi bez odpowiedzi będę usuwał.
UWAGA! Nie trzeba brodzić w rzece lub wchodzić na klif! Zadanie można rozwiązać stojąc w bezpiecznej odległości podziwiając piękno okolicy.
The Carpathian Flysch Belt in Zawoja
Questions:
- How high is the flysch in this place?
- Enter two types of bedding (sedimentary) that there are.
- What epoch the flysch origins from?
- What means “hieroglyphs” in geology?
- An optional task is to take a picture of flysch and attach in to your log.
Zdjęcie: polskaniezwykla.pl
