MOST GAWŁA NA BRANIE
Brynica jest rzeką stanowiącą prawobrzeżny dopływ Czarnej Przemszy. W przeszłości rzeka nazywana była Brzennyczą, Braną, Brzeźnicą oraz Brenicą. W okresie średniowiecza, rzeka była doskonałym siedliskiem bobrów, których żeremia rozciągały się od terenów Ożarowic, aż po Milowice (dzisiejszą, jedną z najstarszych dzielnic Sosnowca). Powyżej Milowic w stronę Czeladzi Brynica tworzyła liczne rozlewiska będąc typową rzeką meandrującą. Jeszcze na początku XX wieku znane były jej rozlewiska, sprawiające sporo kłopotów, szczególnie dynamicznie rozwijającemu się podziemnemu górnictwu węgla kamiennego. W okresie międzywojnia rozpoczęły się prace związane z regulacja koryta rzeki.
Miasto Czeladź lokowane nad Brynicą położone było, praktycznie od początków państwa polskiego, na szlaku handlowym przebiegającym z Wrocławia do Krakowa. Problemem na szlaku było przedostanie się przez rozlewiska Brynicy w rejonie Czeladzi. W wieku XI i XII kupcu przeprawiali się brodem. We wczesnym średniowieczu na ówczesnej Brynicy zbudowany został most zwany, aż do wieku XVIII mostem Gawła. Długość tego mostu sięgała ćwierć mili! Nazwa mostu, według jednego ze źródeł, związana była prawdopodobnie z budowniczym lub też z urzędnikiem pobierającym opłaty za przejazd przez most. Jedynym urzędnikiem wzmiankowanym w dokumentach śląskich jest Gaweł – Chwalisław, który tytułowany jest skarbnikiem lub komornikiem. Po raz pierwszy, w dokumentach archiwalnych, podpis Gawła – Chwalisława pojawia się w roku 1203. Później występuje w roku 1226 jako skarbnik Henryka Brodatego będącego podkomorzym świętej Jadwigi. Posadowienie strategicznego mostu w tej okolicy wskazuje, że bezpośrednio przy moście znajdować się mogła komora celna.
Inną historię pochodzenia nazwy mostu wywodzi się od imienia łacińskiego Gallus, które po spolszczeniu brzmieć może Gaweł. Być może chodzi w tym wypadku o określenie narodowości budowniczego mostu. Od wieku XII na Śląsku osiedlać zaczęli się Walończycy zwani Gallami (galli znaczy Francuz). Być może w oparciu o przebieg szlaku z Wrocławia do Krakowa, właśnie z Wrocławia przybył do ówczesnej Czeladzi Gall, który most zaprojektował i budował.
Punkt ukrycia skrytki pozwala na spojrzenie na miejsce gdzie dawniej lokowany był most Gawła. W latach międzywojnia (1938r.) podczas regulacji Brynicy, w okolicy gdzie znajduje się skrytka, natrafiono na resztki palisady mostowej. Zapewne były to elementy słynnego mostu Gawła, który przynosił władcom tych ziem dodatkowe zyski z myta pobieranego od podróżujących na trasie Wrocław – Opole – Bytom – Olkusz – Kraków...
Źródła:
1. Musioł L., Rozważania nad początkami miasta Czeladzi. Zeszyty Czeladzkie, nr 1, 1993
2. Walczak. J., Czeladź poprzez wieki: z tajemnic historii miasta: szkice. UM Czeladź, 1997
W środku
Skrytka zawiera logbook oraz ołówek i na starcie drobiazg dla dzieci. W skrzynce znajduje się również certyfikact FTF wraz z załącznikiem pseudoschładzającym na te gorące dni ;)
UWAGA: pomimo względnego spokoju w rejonie ukrycia proszę, ze względu na potencjalne osoby wędrujące w rejonie ukrycia skrytki, podejmować skrytkę w miarę dyskretnie. Proszę uważnie odłożyć pojemnik na miejsce!