Zlodowacenie północnopolskie, ostatnie zlodowacenie jest najmłodszym ze zlodowaceń plejstoceńskich. Trwało od 115 tys. do 11,7 tys. lat temu. Poprzedza je interglacjał eemski, po którym nastąpił holocen - interglacjał współczesny. Ostatnie zlodowacenie jest różnie nazywane, w zależności od regionów geograficznych: w północnej Europie Środkowej jest to zlodowacenie północnopolskie (zlodowacenie bałtyckie, Wisły lub Vistulian).
Pod koniec zlodowacenia północnopolskiego, około 22 tys. lat temu, lądolód skandynawski zajmował tereny północnej Polski. Jego zasięg pokrywa się z południową granicą występowania jezior polodowcowych: północna Wielkopolska, Kujawy, Pojezierze Pomorskie i Pojezierze Mazurskie. Na obszarach zlodowaconych występują najlepiej wykształcone formy rzeźby lodowcowej, tzw. rzeźby młodoglacjalnej. Zlodowacenie północnopolskie dzieli się na: późny glacjał (od 15-11,7 tys. lat temu), II pleniglacjał (25-15 tys. lat temu), interpleniglacjał (55-25 tys. lat temu), I pleniglacjał (70-55 tys. lat temu) i wczesny Vistulian (115-70 tys. lat temu).
Rynna polodowcowa (rynna subglacjalna), dolina rynnowa - podłużne formy powierzchniowe Ziemi powstające pod powierzchnią lodowca (głównie lądolodu) wskutek erozji przez wody podlodowcowe. Stanowią one prostolinijne lub lekko kręte zagłębienia szerokości od kilkuset metrów do 2-3 km i długości nieraz kilkudziesięciu kilometrów, o stromych wysokich krawędziach z obu stron. Przebieg rynny nawiązuje do biegu i siły erozyjnej rzeki podlodowcowej. Po ustąpieniu lodowca rynny polodowcowe są wypełnione martwym lodem, co zapobiega zasypaniu przez morenę denną lub piaski sandrowe. Profil podłużny dna rynny nie ma równomiernego spadku (jak to jest w przypadku dolin rzecznych), lecz wykazuje liczne mniejsze i większe zaklęsłości i wzniesienia. Niekiedy na dnie rynny ciągnie się oz, a jeszcze częściej spotyka się na jednej linii ozy na przemian z rynnami. Obniżenia dna rynien wypełnione są często przez długie, wąskie i głębokie jeziora, zwane rynnowymi. Rynny jeziorne występują najczęściej w strefie pagórkowatej czołowo-morenowej, lecz spotyka się je również na wysoczyźnie morenowej i na sandrach. Ich przebieg jest mniej więcej prostopadły do wałów moreny czołowej. Czasem rynna urywa się w miejscu gdzie biegło niegdyś czoło lodowca, a wypływające z niej wody usypały tam przed czołem pokrywę sandrową.
Rynny polodowcowe są powszechne w północnej i środkowej Polsce. Do jezior rynnowych należą m.in.: Jeziorak, Gopło, Wigry, Jeziora Raduńskie. Jezioro Jeziorak znajduje się w dorzeczu rzeki Drwęcy, na Pojezierzu Iławskim. Powierzchnia jeziora wynosi około 32 km, chociaż po uwzględnieniu powierzchni Jeziora Płaskiego, które jest jego północno-zachodnią odnogą, zwiększa się do około 38 km. Szerokość akwenu sięga od kilkuset metrów do ponad 3 km (średnio 1,2 km), długość wynosi ponad 27 km, a ilość znajdującej się w nim wody to około 140 mln m3 przy głębokości maksymalnej równej 12 m i średniej przekraczającej 4 m. Poziom tafli wody w jeziorze odpowiada wysokości bezwzględnej nieco ponad 99 m n.p.m. i jest kształtowany przez niewielkiego zakresu sztuczne piętrzenia. Jezioro ze względu na położenie w górnej części dorzecza Drwęcy jest pozbawione zasobnych w wodę dopływów rzecznych i bazuje na wodach niewielkich strumieni. Odwadnia go ciek Iławka, aczkolwiek jest połączone również z Kanałem Ostródzko-Elbląskim i Drwęcą. Jeziorak jest jeziorem rynnowym o osi biegnącej w przybliżeniu z północy na południe, co odpowiada układowi niecki terenowej istniejącej na tym obszarze przed zlodowaceniami. Misa jeziora została ukształtowana przez płynące pod lądolodem wody. Pochodziły one z topniejącego lodowca i spływając, oddziaływały niszcząco na podłoże. Oprócz erozyjnego kształtowania misy nie można wykluczyć istnienia przeobrażającej działalności lodu, wspomagającej proces powstawania zagłębienia terenowego. Jeziorak jest najdłuższym jeziorem w Polsce, mającym również najdłuższą (prawie 118 km) i bardzo silnie rozwiniętą linię brzegową z wieloma odnogami, zatokami i niewielkimi półwyspami.
Odzwierciedleniem polodowcowej genezy misy oraz procesów, które doprowadziły do jej uformowania, jest zróżnicowane ukształtowanie dna i brzegów. Dużym głębokościom jeziora ( do 12 m), towarzyszą płycizny, a nawet liczne wyspy. Do największych zalicza się Wielki Ostrów (nazywany też Wielką Żuławą) i Wielki Bukowiec oraz kilkanaście innych.
Tekst: Wikipedia
Odpowiedzi proszę wysyłać za pomocą mojego profilu. Nie trzeba czekać na odpowiedź, można od razu logować. Jeśli odpowiedź będzie niepoprawna, zgłoszę się sam. Pamiętajcie proszę, że logi bez podesłanych odpowiedzi będą kasowane.
Zadania
- Zmierzenie głębokości jeziora na współrzędnych skrzynki - na pomoście.
- Jaki rodzaj dna przy brzegu (piaskowy , żwirowy czy mulisty) znajduje się przy ekomarinie (1 waypoint)?
- Jaki rodzaj dna przy brzegu (piaskowy , żwirowy czy mulisty) znajduje się Szałkowie (2 waypoint)?
- Jaki rodzaj dna przy brzegu ( piaskowy , żwirowy,czy mulisty ) znajduje sie przy torze wioślarskim (3 waypoint)?
- Mile widziane zdjęcie na tle miejsca, gdzie będzie wiadomo, że to jest właśnie Jeziorak.