Schans van Navagne
De schans van Navagne of Elvenschans is een voormalig Spaans fort aan de oostkant van de Maas bij het Belgisch-Limburgse dorpje Moelingen vlakbij de monding van het riviertje de Berwijn. Al vanaf de Middeleeuwen waren de heren van Moelingen van de familie De Navagne. Zij bouwden op deze plaats een klein kasteeltje.
Deze omgeving was na de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) verdeeld tussen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden en Spanje. Enkele dorpen in de omgeving zoals bijvoorbeeld Eijsden waren “Staats” en dus Nederlands. Moelingen en het nabijgelegen kasteeltje Navagne waren Spaans. In 1632 veroverde de Nederlandse prins Frederik-Hendrik de stad Maastricht op de Spanjaarden. Als reactie hierop bouwden de Spanjaarden het kasteeltje uit tot een groot fort om zo de handel via de Maas te blokkeren. Hiermee hoopten ze Maastricht, dat veel belang had bij de Maashandel, te verzwakken. Alle schepen die langs Navagne voeren moesten tol betalen. Rond deze tijd besloeg het fort een oppervlakte van 25 hectare. Dat zijn ongeveer 40 voetbalvelden! De aarden wallen waren zo’n drie meter hoog.
In 1673 werd deze streek aangevallen door de Fransen onder leiding van “de zonnekoning” Lodewijk XIV. In juni van dat jaar kwam de Franse koning aan in Maastricht. Het fort Navagne bleef echter nog bijna een jaar in Spaanse handen. Na de inname werd het fort gesloopt door de Fransen.
Op de resten van het fort bouwden de Oostenrijkers die vanaf het begin van de achttiende eeuw de Zuidelijke Nederlanden in bezit hadden een nieuw tolkantoor. Dit gebouw bleef zijn functie behouden tot na de Franse Revolutie aan het einde van de achttiende eeuw. Daarna was het in gebruik als woonhuis. Het werd gesloopt aan het begin van de Eerste Wereldoorlog door de Duitsers tijdens hun opmars door België.
Van het fort is tegenwoordig jammer genoeg niet meer zo veel over. De Nederlands-Belgische grens loopt dwars door het gebied. In het landschap is wel nog duidelijk de ligging van de wallen en grachten te zien door het reliëf in het terrein. Vooral in het veld ten zuiden van de cachelocatie is dit reliëf heel duidelijk. Aan de Belgische kant van de grens zijn helaas veel resten verloren gegaan. Onder andere door grondwerkzaamheden en door het meanderen van de Berwijn is er daar niet meer zo veel te zien. Ook in het veld ten noorden van de cache is nog duidelijk te zien hoe de wallen ooit liepen. Hier kun je niet bij in de buurt komen. Op de satellietbeelden van Google Maps is echter wel een gedeelte van deze resten te zien.
Ondanks dat er niet meer zo veel van het voormalige fort te zien is, is het met een hoop verbeelding wel mogelijk om te bedenken hoe het eruit heeft gezien. De oppervlakte was in ieder geval enorm. De tegenwoordige hoeve Navagne die langs deze weg ligt was in het fort slechts een bijgebouw!
In 2012 spraken de Nederlanse gemeente Eijsden-Margraten en de Belgische gemeente Voeren de intentie uit om deze historische locatie aantrekkelijk te maken voor toeristen. Tot op heden is er echter nog niets gebeurd.
Bron: http://www.breurhenket.com/verraad.htm
Cache
De cache biedt ruimte aan een logboek en een aantal trackables. Parkeer je auto op de voorgeschreven parkeerplaats! De andere parkeerplaatsen zijn voor bewoners van de hoeve. Leg de cache precies zo terug als je hem gevonden hebt. Veel plezier.