Buitenplaats Vliethoven Multi-Cache
Furcas: Voor zover nu bekend is worden noch het bord en noch de picknicktafel op korte termijn herplaatst. De puzzel voor Buitenplaats Vliethoven (GC5A31H) kan niet meer opgelost worden dus gaat deze in het archief.
Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions
in our disclaimer.
Datum laatste cache-controle: 19 augustus 2018.
Vanaf het Vlotterspad langs het Damsterdiep heeft men een goed uitzicht op Buitenplaats Vliethoven. Buitenplaats Vliethoven en het omliggende terrein zijn niet vrij toegankelijk, het betreft privé-terrein.
Buitenplaats Vliethoven
Aan de overzijde van het Damsterdiep ziet u Buitenplaats Vliethoven liggen, een eeuwenoud borgterrein (afbeelding A). Ten oosten van het borgterrein stond stond vroeger de bij de buitenplaats horende steenbakkerij. Destijds was het Damsterdiep een druk bevaren handelsroute tussen de stad Groningen en de havenstad Delfzijl en stonden er op de oevers steenbakkerijen en scheepswerven (afbeelding B).
Buitenplaats Vliethoven dateert vermoedelijk uit de vroeg 17e eeuw of heeft een nog oudere oorsprong: op een kaart uit 1650* staat ten oosten van Tuikwerd een 'tiggel warck' aangegeven, waarbij de ligging ten opzichte van de lus in het Damsterdiep en ten opzichte van het gehucht Tuikwerd het aannemelijk maken dat het hier het tegenwoordige Vliethoven betreft.
Vliethoven vroeger
De geschiedenis van Vliethoven, de verkorte naam voor Buitenplaats Vliethoven, is bij gebrek aan andere bronnen, voornamelijk gebaseerd op kaartmateriaal en verkoopadvertenties uit kranten. De bewoners, waarvan de namen vanaf de tweede helft van de 18e eeuw bekend zijn, hebben namelijk, voor zover na te gaan, geen documenten nagelaten die inzicht kunnen geven in de ontwikkeling van de buitenplaats in hun tijd.
'Tuikwerder Tichelwerk'
Het 'Tuikwerder Tichelwerk', zoals Vliethoven tot 1770 werd genoemd, was destijds een grote buitenplaats bestaand uit het borgterrein, de ernaast gelegen steenbakkerij en omringende wei- en bouwlanden. Omstreeks 1765 is er van het borgterrein en de omliggende gronden een tekening gemaakt, waarop de indeling te zien is (afbeelding C).
Het borgterrein
Op de huisplaats (de borgstee) staan de borg en twee schathuizen (boerderijen) gerangschikt rond een voorplein. Het voorplein werd van de 'overtuin' gescheiden door een 'voet pad' en de 'Stads wegh' (het vroegere tracé van de doorgaande weg van Appingedam naar Delfzijl). Deze tuin aan de overkant van Stadsweg had al de kenmerkende trapeziumvormige omtrek en was door een stelsel van van paden of sloten in vieren verdeeld. De noordzuid as van dit stelsel was op de voordeur van de borg geprojecteerd, waarmee een zichtas gecreëerd werd. Ron de vier hoven liep een 'Cingel' en deze singel was weer omgeven door een grachtenstelsel. Een strook ten westen van de trapeziumvormige tuin werd aangeduid als 'Lomans tuin' en de strook ten oosten van de tuin werd 'Veldmans laan' genoemd.
De steenbakkerij
Ten oosten van het borgterrein stonden de gebouwen van de steenbakkerij. De steenbakkerij stond op de locatie waar zich momenteel Verpleeghuis Vliethoven bevindt. De steenbakkerij bleef het economisch middelpunt van de buitenplaats tot ver in de 19e eeuw. In de loop van de 20e eeuw, tussen 1924 en 1933, is het steenbakkerijcomplex afgebroken.
Vliethoven tegenwoordig
Het merendeel van de gronden die oorspronkelijk tot Buitenplaats Vliethoven behoorden is in de loop der tijd verkocht en versnipperd geraakt. Van de oorspronkelijke uitgebreide bebouwing van de buitenplaats is alleen de borg op de omgrachte huisplaats nog aanwezig. Op het borgterrein, dat niet openbaar toegankelijk is, herinnert de door de grachten omringde trapeziumvormige overtuin met de (wind)singels, de boomgaard en de vijver momenteel nog aan de oudere, vermoedelijk 17de eeuwse tuin- en parkaanleg. Deze tuinaanleg was gebaseerd op een geometrisch ontwerp. De symmetrie-as van de borg vormde hierbij het uitgangspunt. De vroegere verdeling van de overtuin in vieren verschilt van de huidige situatie, waarbij sprake is van een verdeling in een noordelijk en zuidelijk deel. Deze tweedeling van de overtuin is voor het eerst afgebeeld op het 'Plan van de vesting Delfzijl en Environs, [..]). In den Jaare 1818 opgenomen door den Ondergetekende Majoor Ingenieur de la Rochette' (ARA, inv. nr. OPV D11) (afbeelding D). Op het zuidelijke deel staat de boomgaard afgebeeld, die ook nu nog op dezelfde plek aanwezig is. De vroegere grote vijver is nu een kleine waterpartij. Het noordelijke tuindeel was in gebruik als moestuin. Het formele karakter is tegenwoordig grotendeels uit de overtuin verdwenen. Er is sprake geweest van een stijlwisseling richting Engelse Landschapsstijl. De delen van de centrale as zijn echter nog herkenbaar.
Bewonersgeschiedenis Vliethoven
Buitenplaats Vliethoven heeft in de loop der tijd veel eigenaren gekend. Vanaf 1737 of al eerder was de familie W. Veldtman eigenaar. In 1770 werd de buitenplaats eigendom van de burgemeester van Appingedam, jonker J.A.J. Gruys. In documenten die betrekking hebben op de buitenplaats ten tijde van de familie Gruys wordt het Tuikwerder Tichelwerk voor het eerst met de naam 'Vliethoven' aangeduid. In december 1798 verkocht de familie Gruys de buitenplaats aan A.J. van der Werf. In de omschrijving van de buitenplaats waren de schathuizen niet expliciet genoemd. Mogelijk waren de schathuizen reeds vervangen door de grote schuur aan de westzijde van de borg, die tot ver in de 20ste eeuw heeft bestaan. In 1807 verkocht Van der Werf Vliethoven, bestaande uit borg, tuinen, de steenbakkerij en de landerijen, aan de familie Bonthuis. Tot 1970 zou de buitenplaats in het bezit blijven van nazaten van de familie Bonthuis. In 1970 kwam Vliethoven in eigendom van de gemeente Delfzijl, heden ten dage is het particulier bezit. Vlak na 1970 werd op de plaats van de steenfabriek Verpleeghuis Vliethoven gebouwd. Deze verandering en de aanleg van de brede doorgaande weg ten zuiden van het borgterrein, met als gevolg een doodlopende Stadsweg tussen de borg en de overtuin van de buitenplaats- hebben mede geleid tot een verschraling van de belevingswaarde van de buitenplaats.
Cache
Neem a.u.b. in overweging dat de cache in een stedelijke omgeving is geplaatst ondanks het feit dat de cache 24/7 toegankelijk is. Wanneer Muggles verdachte personen of het licht van zaklantaarns op onverwachte lokaties zien is de politie (te) snel gebeld. Helaas moet de cache dan worden verwijderd. Neem wel zelf een pen mee, deze zit niet in de cache. Foto’s worden op prijs gesteld, spoilers niet.
Op het opgegeven coördinaat treft men het informatiebord 'Buitenplaats Vliethoven'. Gebruik dit om de lokatie van de cache te peilen. Gebruik hierbij de formule ab meter bij acd graden (TN).
FTF : taiva
STF : Fire Pierre
TTF : Tuutjefloiter
N.B. Op de logrol staat een codewoord voor een toekomstig te plaatsen bonus-cache. Dit codewoord was eerder te vinden bij Borg Vliethoven (GC1YQE9).
Additional Hints
(Decrypt)
.arrgf erqaB
Treasures
You'll collect a digital Treasure from one of these collections when you find and log this geocache:
Loading Treasures