Kris kras over de oude Rijkswerf “Willemsoord”

Parkeren kan op diversen plaatsen op het terrein.

(info van wikipedia)

De voormalige rijkswerf Willemsoord ook wel Oude Rijkswerf genoemd is sinds het terugtrekken van de Koninklijke Marine naar nieuwe werflocatie in Den Helder omgevormd tot een nautisch themapark. Het terrein bevat vele uitgaansgelegenheden en (historische) bezienswaardigheden (klik op de plattgrond voor een overzicht).

Ontstaan Rijkswerf

In 1811 kwam Napoleon Bonaparte naar Den Helder, hij gaf Jan Blanken Jansz. de opdracht in Den Helder de grootste marinebasis met werf van Nederland te bouwen. In 1822 waren de eerste bouwwerken op de Rijkswerf van 40 ha. klaar; Dok I, Natte Dok, Zeedoksluis, Pomphuis met stoommachine en Werfkanaal (langs Weststraat en Hoofdgracht). Tussen 1857 en 1866 is Dok II gebouwd met daarnaast een nieuw pompgebouw. In de eerste helft van de 20e eeuw zijn de machinebankwerkerij, de ketelmakerij, de scheepsmakerswerkplaats, de werkplaats van de takelaars en zeilmakers en magazijnen en overige werkplaatsen gebouwd.

Bijzondere gebouwen

De rijkswerf is om een nat dok heen gebouwd. Het natte dok werd tussen 1812 en 1823 gegraven. Dit gebeurde met de hand- en paardenkracht. De grond uit het dok is gebruikt voor het ophogen van het terrein dat destijds uit kreken en wiergronden bestond. In 1857 werd het aan de noordzijde nog eens met 30 meter verlengd. Het natte dok is nu circa 325 meter lang, 135 meter breed en oorspronkelijk circa 8 meter diep. De zeedoksluis was de verbinding tussen de open zee en het natte dok; de zeedoksluis werd als keer- en als schutsluis gebruikt en is is rond 1870 vernieuwd en vergroot. Rondom het natte dok liggen diverse historische gebouwen en twee droogdokken. Bij de meeste gebouwen staan een infobord.

Tweede Wereldoorlog

De Rijkswerf heeft in de Tweede Wereldoorlog veel te lijden gehad. De bezetters maakten dankbaar gebruik van de werf. Dit leidde tot bombardementen die ook op burgerdoelen terecht kwamen. Op het gedeelte van de werf waar vroeger de gebouwen van de Bewapeningswerkplaatsen stonden, stond ook het Grootmagazijn en het zogenaamde Vierkantje. Dit gedeelte is verschillende keren gebombardeerd: de gebouwen in puin en tientallen doden. Ook het gebouw, waar nu het gebouw van de Stichting Nautische Monumenten staat (Gebouw 73), werd getroffen. De Mastenloods (gebouw 66) kreeg schade die kon worden hersteld. De verdwenen gebouwen waren allemaal in de zelfde fraaie, sobere bouwstijl als gebouw 66 en de andere gebouwen uit de begintijd van de Rijkswerf.

Na WOII beleefde Willemsoord een sterke bloeiperiode. Den Helder werd in 1947 aangewezen als de hoofdmarinebasis van Nederland. De oorlogsvloot bestond nog uit een handvol schepen. Niet alleen de stad onderging de wederopbouw maar ook de vloot. Voor de nieuw geworven bemanningen werd de woonwijk Nieuw Den Helder gebouwd. In hoogtijdagen werkten ca. 2500 mensen op de Rijkswerf.

Overname door Gemeente

Na 170 jaar vertrekt de Marine van de Rijkswerf en krijgt de gemeente Den Helder in 1995 20 ha. en in 2000 de overige 20 ha. van het terrein in het beheer. In de tussenliggende jaren is de restauratie begonnen van de monumentale gebouwen en waterbouwkundige werken en werden plannen gesmeed voor de nieuwe culturele en recreatieve invulling.

Restauratie

Op 31 december 1999 begon officieel de restauratie van de Zuidwesthoek (van Gebouw 60a - de Gieterij voormalige functie van het pand - tot en met Gebouw 63) van Willemsoord. Een gedenksteen op de gevel van de Ketelmakerij herinnert aan de officiële oplevering in april 2002. Vrijwel tegelijkertijd zijn de overige gebouwen gerestaureerd. De laatste restauratieprojecten: gebouw 51 en gebouw 47 waren gereed in respectievelijk april en najaar 2004.

Op Willemsoord zijn naast de jachthaven en camperplaats diverse restaurants en cafés aanwezig.
In gebouw 51 is een bioscoop en indoor uitgaansgelegeheden. In gebouw 52A zitten Kunstuitleen Den Helder en de VVV.

Op het uitgestrekte terrein zijn het Marinemuseum en het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers gevestigd.

Evenementen

Op Willemsoord worden een aantal jaarlijkse evenementen gehouden onder andere zoals het Historisch Weekend, de Visserijdagen en tal van andere activiteiten zie hiervoor de website van Willemsoord.

De cache

De cache ligt op het werfterrein, hier kan gratis worden geparkeerd, ook is er een camperplaats en een jachthaven aanwezig. De route is rond de 3 kilometer lang en voert langs diverse objecten maar lang alles dus dan kun je zelf uitbreiden. Het Marine- en Reddingsmuseum hebben ook hun plek op het terrein en er zijn diverse horeca gelegenheden.

WP 1, loop vanaf de parkeerplek naar het “Torengebouw” ook wel het torentje genoemd op N52 57.833 E004 46.330 en beantwoord de volgende vraag :

A = waar werd dit gebouw voor gebruikt:
- opslag licht ontvlambare stoffen = 1
- slachthuis = 3
- afgifte groenten en vlees =5
- opslag olie = 7
- alles hierboven genoemd = 9

WP 2, ga vervolgens naar N52 57.(A-1)11 E004 46.2A0 en ga op zoek naar het antwoord

Zoek hier tussen het diverse geschut de Raketdieptebomwerper welke aan boord van de onderzeebootjager stonden en afkomstig waren van Bofors/Wilton –Fijenoord circa 195#
B= #

WP 3, loop nu onder de onderzeeboot door naar het exercitie terrein van het KIM (Koninklijk Instituut van de Marine) naar N52 57.7A0 E004 46.2B2 en beantwoord de vraag (1 antwoord is juist);

C = in welk gat sprong LTZ Johan August de Jongh:
- Molengat = 4
- Schulpengat = 5
- Robbengat = 6
- Westgat = 7

WP 4, loop nu richting het 12cm kanon welke voor de brug staat van een (GeleideWapen) GW-fregat, als je goed kijkt zie je dat je op het virtuele dek van een schip staat. Ga naar N52 57.C6C E004 46.1AB en bekijk het herdenkingsmonument, beantwoord de volgende vraag, die te vinden is aan stuurboordzijde op het infobord.

D = hoeveel pilaren heeft de poort.

Hier liggen twee schepen, een mijnenveger en een ramschip.
E= 9^de letter naam mijnenveger - 7^de letter naam ramschip.

WP 6, ga naar Dok-1 op N52 57.6C4 E004 46.1(E-B)9 , ook wel het oude dok genoemd en beantwoord de vraag;

F = in het dok (op de rand) staan een aantal letters zoek deze en vul de (ene) ontbrekende(?)letter in L B L ?. Zet deze letter om in een getal (a=1 b=2 enz. en niet stapeltellen)

WP 7, loop naar het “Stoompompgebouw” op N52 57.6(F-C)8 E004 46.1(A+F), en beantwoord de vraag;

G = Lees de tekst van het infobord van dit gebouw en tel de totale waarde op van de romeinse cijfers (NL-tekst).

WP 8, loop naar het natte dok, N52 57.6(E-D)3 E004 46.(G-D)47 en beantwoord de volgende vraag;

H = Als je uitkijkt over het natte dok is linksachter je het droog dok-1 en rechtsachter een bunker wat tijdens de oorlog een schuilkelder was (met daaracher wat tegenwoordig de bioscoop is), maar de vraag is, wat is de functie geweest van dat object achter je:
- een meerpaal = 1
- een bolder = 3
- een scheepskanon = 5
- een dukdalf = 7

WP 9, ga naar N52 57.5(H+D)7 E004 46.2(C-G)0 , het (nieuwe) stoompomphuis op en beantwoord de vraag;

I = Hoeveel muurankers zitten er in deze gevel? (gemetselde gedeelte)

WP10, Loop naar N52 57.5(I+B)4 E004 46.1(I-D)8, de “Samuel” en beantwoord de vraag;

J = waardoor ging het schip kapot:
- golfslag = 1
- plunderaars = 3
- ijs = 2
- explosie = 4

WP 11, loop richting de kade naar N52 57.5J1 E004 46.0(J x I)3 de binnenhaven voor het Machinaal ook wel de Kathedraal genoemd.

K = het totaal aantal scharnieren van de beide deuren.

WP 12, ga naar N52 57.4E3 E004 46.(K+J)5 en beantwoord de vraag;

L= Het beeld “Redder met kind” van Maria van Everdingen. Sinds wanneer staat het beeld op deze locatie, stapeltel het jaartal tot 1 cijfer

WP 13, loop naar N52 57.5LL E004 46.1(D+I)1 en beantwoord de vraag;

M = waar komt deze kraan vandaan (het is mogelijk dat de kraan 50 tot 100 meter verder staat, volg de rails):
- Amsterdam = 7
- Rotterdam = 9
- IJmuiden = 3
- Vlissingen = 5

WP 14, loop langs het Sculptuur ‘Knowing by heart’ van Ruud van de Wint naar de Museumhaven op N52 57.4(M*E) E004 46.2(K*M) en beantwoord de vraag;

N = neem het gebouwnummer van dit zeemansverblijf en trek hier 48 vanaf.

A =
B =
C =
D =
E =
F =
G =
H =
I =
J =
K =
L =
M =
N =

Cache ligt vanaf WP14 op :

  (A x E x D) - (J x N) + B graden en (A t/m N) + 7 meter

Met dank aan de Juttertjes voor het proeflopen van deze cache.