De tuin is vrij toegankelijk, alleen niet voor honden.
Respecteer de natuur; de cache kan gevonden worden zonder de begroeiing te beschadigen. De cache graag precies terug plaatsen zoals hij lag.
De nu bijna 2 ha grote heemtuin (incl. wateroppervlak) maakt deel uit van een groengebied, aangelegd in 1965. Oorspronkelijk bevonden zich nabij de plek van de huidige heemtuin de ‘Purmerender Biologische Onderwijstuinen’, een dierenweide en een kinderboerderij en het volkstuincomplex Isis.
Na een periode van verwaarlozing vanwege gebrek aan menskracht, heeft een enthousiaste IVN-werkgroep de heemtuin in 1989 nieuw leven ingeblazen. Na het opstellen van een beheerplan en de nodige herstelwerkzaamheden (samen met de gemeente Purmerend, afdeling Plantsoenen) werd het heemtuingedeelte (destijds 1 ha) in 1990 officieel heropend.
Heemtuin De Dwarsgouw is eigendom van de gemeente Purmerend, maar het beheer ervan is overgedragen aan het IVN-Waterland.
De heemtuin bestond in aanvang uit een stukje moerasbos, bos, een grote waterpartij, amfibieënpoelen en bloemrijk rietland.
In 1994 is de heemtuin uitgebreid naar 2 ha met een groot stuk weiland en een klein gedeelte bos. Dat weiland is voor een deel langs de slootoevers afgegraven en zo is er een poel gecreëerd.
De heemtuin is bedoeld als een soort “schaalmodel” van wat er allemaal in Waterland groeit en bloeit. Beheren betekent werken in en aan de natuur in de heemtuin. Als alles op zijn beloop zou worden gelaten, hebben kwetsbare soorten geen kans meer en vermindert de diversiteit.
Het gebied is onderdeel van de ecologische hoofdstructuur, wat om zorgvuldig beheer vraagt. De variatie in biotopen en de afwisseling in hoge en lage vegetatie, zijn van groot belang voor planten en bomen, paddenstoelen, amfibieën, (trek)vogels, insecten, kleine zoogdieren etc.