Aleja Lipowa ok. 2006 roku. Photo by hiuppo.
[PL]
Wieś Mory powstała w XIV wieku jako wieś rycerska. Intrygująca nazwa wzięła się od herbu Mora - dość pospolitego na Mazowszu. Herb Mora, czyli Murzynowa Głowa, przedstawia głowę Murzyna na czerwonym polu, przewiązaną srebrną nałęczką (chustą), ze strusimi piórami w klejnocie. Herb ten przez Niemcy przywędrował z basenu Morza Śródziemnego i pierwotnie mogła być to głowa Maura.
Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1400 roku jako własność Wawrzyńca z Mor. Wieś uległa rozdorbnieniu i ziemie tu mieli zarówno właściciele z sąsiednich Odolan, jak i Łomianek w XVI wieku wymieniane jest tu 13 własności cząstkowych. Ostatni las na północ od traktu błońskiego, czyli obecnej Połczyńskiej/Poznańskiej, wycięto w XVII wieku. W XVI wieku na trakcie szerzył się bandytyzm - opisane są co najmniej 2 przypadki grabieży z tego okresu. W XVII wieku rodzina Mora opuszcza te dobra - ostatni znany przedstawiciel rodziny to Andrzej Mora, pułkownik piechoty, awansowany w 1714, elektor Augusta II Wettyna w 1697.
W XVI-XVIII wieku pola wsi Mory były miejscem obozowania szlachty - w tym wypadku z ziemi czerskiej. U zbiegu Połczyńskiej, Lazurowej i Szeligowskiej w Chrzanowie znajdowała się karczma ze stacją dyliżansów wymieniana w 1830. We wsi istniał też młyn, ale został zniszczony w czasie powstania listopadowego. W tym czasie wyodrębnił się folwark Mory i wieś Mory, a część pól wsi znalazła się po drugiej stronie linii kolejowej w majątku Gołąbki. W 1873 był tu 1 dom murowany - dwór z parkiem i 22 drewniane.
Warto wspomnieć, że wieś zamieszkiwała też rodzina Machlejdów, czyli spolszczona rodzina MacLeod z wyspy Skye, która przybyła tu przez Saksonię. Była to rodzina browarników, a Karol Machlejd urodzony na Morach w 1906 był właścicielem browarów w Warszawie, Ciechanowie i Częstochowie. W tym okresie też pojawili się tu osadnicy niemieccy - czyli po 1837.
15.11.1902 uruchomiono kolej warszawsko-kaliską przebiegającą przez wieś Mory z dworca Warszawa Kaliska aż do granicy imperium rosyjskiego, czyli Kalisza. W 1912 linia, zbudowana prywatnie, została przejęta przez władze rosyjskie.
W lutym 1912 roku ogłoszono w czasopiśmie "Architekt" konkurs na zagospodarowanie folwarku Mory pod Warszawą o treści: "Towarzystwo Ogrodnicze Warszawskie ogłasza konkurs na rozplanowanie folwarku Mory pod Warszawą, przeznaczonego na stacye doświadczalne i szkołę ogrodniczą, w drugiej części pod uprawy rolne. Plan winien nosić piętno artystyczne i tworzyć całość harmonijną, a zarazem celowi odpowiednią. Przystępujący do konkursu otrzymają spis rodzajów i ilości gatunków krzewów ozdobnych, jakie mają być użyte do obsadzenia parku naukowego (arboretum). Kosztorys urządzenia ogrodu, bez zabudowań, nie powinien przenosić sumy 20.000 rubli." W tym czasie Towarzystwo już zakupiło folwark Mory - 83 morgi ziemi za 75000 rubli.
W latach 1912-1915 powstała tu placówka doświadczalna ochrony roślin pod nazwą Stacja Genetyczna na Morach, potem Oddział Doświadczalny Stacji Ochrony Roślin albo Ogrodniczy Zakład Doświadczalny Mory - w 1936 pod adresem ul. Podmiejska 2, Ożarów nr 24. Początki stacji to zasługa Józefa Trzebińśkiego (botanik, specjalista od grzybów pasożytniczych) i Włodziemirza Gojaczowskiego (dziekan wydziału ogrodnictwa SGGW, organizator ośrodka badawczego w Skierniewicach). W 1914 Rosjanie wywieźli stąd całe wyposażenie badawcze, które dopiero w 1923 wróciło do Polski. Kolejnym badaczem był Jan Ruszkowski, który specjalizował się w badaniach owadów. W 1937 Zakład w Morach połaczono z INGW w Puławach. Ostatnim kierownikiem była Bronisława Cholewińska, a specjalizowała się w hodowli pomidorów, kapusty, kalarepy i melonów. To ona była twórcą odmian pomidora "Sukces Mor" i "Mory 33", które dziś można spotkać już głównie w banku nasion. W latach 30. XX wieku pracowało tu 10 pracowników stałych i 6 czasowych.
Badania na stacji zostały ograniczone przez Niemców w czasie II wojny światowej i ograniczono się do upraw. W 1950 stację upaństwowiono, majątek przekazano fabryce w Ursusie, a budynki zasiedlili przypadkowi mieszkańcy. Stacja w czasie wojny też pełniłą rolę konspiracyjną - ukrywał się tu Jerzy Jurandot (kabareciarz, autor piosenek np. Ada to nie wypada, Walczyk Warszawy) jako dozorca.
5 maja 1951 do Warszawy przyłaczono dzisiejsze Bemowo. W listopadzie 1953 r. na terenie Mor powołano do życia Instytut Energetyki sąsiadujący ze stacją energetyczną 220/110 kV Mory.
Dwór został opuszczony w końcu lat 90. XX wieku i z braku pieniędzy na remont stał opustoszały, spłonął i został wyburzony.
Od 17.04.1977 aleja lip jest pomnikiem przyrody pod nazwą Aleja Miłości/Aleja Mory.
Od 2023 na terenie Mor trwają intensywne prace nad budową stacji techniczno-postojowej Karolin, w związku z czym praktycznie przestały istnieć relikty starszej zabudowy, a zieleń pamiętajacą czasy stacji doświdaczalnej, wycięto i zmielono.
Majątek Mory na mapie z 1936
[EN]
The historic avenue of lime (natural monument), consisting of 85 small-leaved limes (2010) known today as Mory Street leading to the old farm Mory. Grange was probably built in the nineteenth century or beginning of twenty century and was associated with agricultural production of fruits and vegetables. To this day in this area can be met lonely trees sprinkled with fruit. After 1945, the property was parceled out, and the buildings were occupied by random people. In 1951 this part of the Mory village was incorporated into city of Warsaw.
The manor house was expelled in the late 90s and in the absence of funds for the renovation became deserted, and finally burned down and was demolished.
Since17.04.1977 avenue is a monument of nature officially known as Love Avenue / Mory Avenue.
Note: Cache friendly for GC's and TB's. Klip fresh food saver 670 ml.
Historia zmian:
- 6.10.2014 - recenzent niedoczytał i puścił kesza 1 dzień przed czasem
- 7.10.2014 - oficjalne założenie kesza w Alei Lipowej w zabytkowym drzewie
- 8.10.2014 - Przenosiny na wniosek torzca, bo aleja zabytkowa. Distance from original: 1630.6 feet or 497 meters.
- 9.10.2014 - aktywny
- 13.11.2014 - przenosiny. Distance from original: 182.5 feet or 55.6 meters.
- 26.01.2015 - poprawa maskowania
- 12.05.2015 - przenosiny po ukradzeniu. Distance from original: 404.7 feet or 123.4 meters.
- 15.05.2015 - znów ukradziony. Przenosiny. Distance from original: 117.9 feet or 35.9 meters.
- 22.02.2016 - Zawieszona w proteście przeciw odwołaniu recenzenta GeoAwarePL.
- 24.02.2016 - Powrót do gry. W 72 godzinnej akcji zawieszono 10.145 (36%) skrytek w Polsce.
- 4.04.2019 - poprawa oznakowania i maskowania
- 10.02.2020 - przegląd
- 27.10.2020 - przegląd
- 29.07.2021 - przegląd, poprawa oznakowania
- 5.01.2023 - zabrany z terenu, budowa metra na kordach
- 13.01.2023 - nowe miejsce i hint
- 9.03.2024 - przejście na premium z uwagi na wysyp graczy z tiktoka
- 14.09.2024 - aktualizacja listingu o nowe dane
- 7.10.2026 - 12 rocznica publikacji i nowe miejsce i nowy pojemnik