Hanes byr am y Gamlas / A brief history of the canal
Cafodd y gamlas ei hadeiladu rhwng 1794 a 1798 er mwyn cludo glo rhwng Abercraf ac Abertawe. Yn wreiddiol, roedd y gamlas yn 16 milltir o hyd gyda 36 loc dwr. Roedd y gamlas yn dal i fod yn brysur iawn tan yn gynnar yn yr 20fed ganrif, gyda 400,00 tunnell o lo’n cael ei gario i Abertawe.
The canal was constructed between 1794 and 1798 for the transportation of coal between Abercraf and Swansea. The canal was originally 16 miles long and had 36 locks along its length. The canal remained busy into the early 20th Century carrying 400,000 tons of coal to Swansea.
Y Cache / The Cache
Cache sydd wedi cael ei guddio ar lwybr y gamlas Abertawe. Mae’r lleoliad y cache yn cael ei darganfod try ateb gwahanol gwestiynau wrth i chi cerdded ar hyd y gamlas hyfryd yma. Bydd y wâc yn cymryd tua 40 munud ond maen bosib i wneud taith cylch gan ddefnyddio’r llwybr beicio cenedlaethol 43. Mae’r cyfesurynnau uchod am barcio a ddechrau’r taith.
A cache placed along the Swansea canal, the final location of the cache is achieved by answering some simple questions as you walk along this lovely stretch of canal. The walk will take about 40 minutes but if you wish to do a circular root continue along the path and cross the road to pick up the number 43 cycle path that will lead you all the way back to the start. The coordinates above are for parking and the start of the walk.
Cyfesurynnau y cache / Cache coordinates: N 51° 4C.BDG' W 003° CA.FZX'
Z = E - G X = Z - 1
Y Gwestiynau/ The questions:
“A” = N 51° 43.763' W 003° 50.199'
Pa rif sydd ar y bont? What number is on the bridge?
“B” = N 51° 44.058' W 003° 49.741'
Sawl gris os rhaid dringo lan i’r loc (cyfri’r blociau)? How many steps do you have to climb up to the lock (count the blocks)?
“C” N 51° 44.115' W 003° 49.579'
Y “rhan o’r corff” i chi gallu gweld o’r safle yma (cyfri’r gair Saesneg) The number of letters in the “body parts” you can see from here?
“D” N 51° 44.205' W 003° 49.426'
Gweithwyr crochendy! (D = trydydd digid yn y flwyddyn) Pottery workers! (D = third digit in the year)
“E” N 51° 44.415' W 003° 49.193'
Sawl wifren trydan sydd ar y postyn? How many electric wires are on the post?
“F” N 51° 44.438' W 003° 49.161'
Sawl postyn fertigol sydd yn y ffens bren (F = ail ddigid)? How many vertical posts are in the wooden fence (F = 2nd digit)?
“G” N 51° 44.548 W 003° 48.861 N 51° 44.548' W 003° 48.861'
Sawl “bar metel”/ sydd yn ymwthio allan o ochr arall y bont? How many “metal bars” protrude from the far side of the bridge?
Y Cache / The cache
Cache bach, gyda lle am ambell “masnach”. A small cache with room for some small trades.
Mae bathodyn Mr Urdd yn aros am y Gyntaf I Ddarganfod A Mr Urdd badge awaits the first to find.