CEGIELNIA "MARIANE" W CZERWIONCE
W pobliżu kopalni „Mariane”, pod tą samą nazwą powstała cegielnia. W miejscu, gdzie później znajdowało się wyrobisko cegielniane istniał szyb Irmler o głębokości 51,42 m. Surowcem wykorzystywanym przez zakład były gliny czwartorzędowe oraz łupki karbońskie. Jako początek eksploatacji – rozbieżności w literaturze – przyjmuje się 1900 lub 1907 r., chociaż Feliks Triest wspomina istnienie cegielni już w 1865 r. Zaznaczona jest również na mapach z drugiej połowy XIX wieku. Na planie z 1906 roku zostały zaznaczone: budynek mieszkalny dla pracowników cegielni, suszarnia cegły stanowiąca własność Kellera, główny budynek cegielni z maszyną pierścieniową oraz piecem Hoffmana. W początkach XX stulecia właścicielem zakładu był niejaki Joniec. W okresie międzywojennym cegielnia znajdowała się pod zarządem kopalni „Dębieńsko”, stanowiąc własność spółki Zjednoczone Huty „Królewska” i „Laura”. W zakładzie zatrudnionych było wówczas 24 pracowników, w tym m.in. Piotr Szłapka, Paweł Spendel, Teodor Pilschek, Marta Bargiel, Bruno Okoń, Karol Zieleźny.
Od 1950 r. cegielnia podlegała Zakładowi Prefabrykacji Górniczej w Rybniku, który w cztery lata później zmienił nazwę na Rybnickie Przedsiębiorstwo Prefabrykacji Górniczej. W drugiej połowie lat 50. ubiegłego wieku w rejonie wyrobiska cegielnianego dokonano kilku odwiertów. Przeznaczono je dla dokumentacji złoża łupków karbońskich Czerwionka, a także miały służyć potrzebom projektowanej kopalni upadowej Dębieńsko III. W latach 60. zakład produkował ok. 2 mln cegieł rocznie. W listopadzie 1974 r. cegielnia została przejęta przez Przedsiębiorstwo Materiałów Budowlanych Przemysłu Węglowego w Katowicach. Po czym, w styczniu 1987 r. zakład, jako oddział ceramiki budowalnej, ponownie stał się własnością kopalni „Dębieńsko”. W latach 90. XX stulecia zachodnia część wyrobiska została zlikwidowana i na jej miejscu urządzono komunalne wysypisko śmieci. W 1995 r. pozostałą część cegielni wydzierżawił Zakład Instalacyjno-Budowlany w Jaśkowicach. W trzy lata później – 30 września 1998 r. – przedsiębiorstwo ostatecznie zakończyło eksploatację wyrobisk cegielnianych w Czerwionce. Obecnie cegielnia pozostaje prywatną własnością Józefa Dwornickiego.
Opracowanie: Anna Gudzik
Kesz:
Skrzynka znajduje się w pewnej odległości od cegielni, na łonie natury. Kesz to większe mikro.