Vanaf 1960 voltrekken zich veel veranderingen in de (psychiatrische) behandelmethodes en zorg. Hierdoor verandert de Vereniging tot Christelijke Liefdadigheid in een volwaardig psychiatrisch ziekenhuis.
En krijgt de instelling de naam Psychiatrisch ziekenhuis Groot Bronswijk.
De naam Groot Bronswijk verwijst naar de oprichters van destijds (de familie Brons)
In de volksmond kreeg dit centrum de naam "Wagenborgen"en "de Stichting".
De namen van nieuw gebouwde afdelingen lieten vanaf die periode zien dat de Bijbel niet langer een leidraad vormde in de omgang met de patienten.
Afdelings namen zoals "de Akkers", "de Brug" maakten deze verandering duidelijk,
Het complex is gebouwd in de vorm van een Landschapspark vergelijkbaar met veel psychiatrische instellingen. Deze instellingen waren grotendeels self supported.
Opgenomen patienten vervulden werkzaamheden om het gehele complex draaiende te houden.
Zo werd er gewerkt in de boerderij, de wasserij, de keuken, het terrein onderhoud etc, etc.
Groot Bronswijk is in 1992 opgegaan in een samenwerkingsverband. Aanvankelijk onder de overkoepelende naam GGz Groningen maar later onder de naam Lentis.
Voor het dorp heeft deze verandering en met name het verdwijnen van "Groot Bronswijk" uit het dorp grote gevolgen gehad voor het sociaal en economisch functioneren van een plattelands gemeenschap.
Medio 1940
De Barmhartigheidshuizen en Groot Bronswijk kennen een uitgebreide geschiedenis.
Tijdens de oorlogsjaren werd op het terrein van de TCL onderduikers ondergebracht en vonden er verzetsactiviteiten vanuit het TCL plaats.
Helaas kent deze periode ook zwarte bladzijdes.
Een daarvan voltrok zich op 9 maart 1943.
Op deze dag werden vier Joodse bewoners (3 vrouwen (waarvan 2 zussen waren) en 1 man) vanuit de Stichtingen TCL onder begeleiding van de veldwachter in de bus naar Groningen vervoerd.
Hier vandaan zijn de vier eerst naar Westerbork getransporteerd. Vanuit Westerbork zijn deze vier bewoners naar Sobibor gedeporteerd.
Toen de zij in Sobibor aankwamen zijn zij alle vier op 13 maart 1943, direct bij aankomst in het vernietigingskamp, vergast.
Na deze dramatische gebeurtenis maar ook na de oorlog wordt er niet meer gesproken over deze deportatie en moord.
Op initiatief van de Stichting Dorpsbelangen onthulde Rabbijn Everts op 25 april 1990 een muurplaquette bij de ingang van de Boerderij (het voormalige ontmoetingscentrum van Groot Bronswijk).
Directeur J.Rijpkema sprak "het wegvoeren van de joden was een gebeurtenis die lange tijd collectief door zowel bewoners als medewerkers van het ziekenhuis is verzwegen".
Het gedenkteken is in 2006 verplaatst naar zijn huidige plek. Vlakbij het kerkhofje van de familie Brons.
Jaarlijks vind er een herdenking plaats. Hier nemen plaatselijke scholen, Lentis, de Joodse Gemeenschap en het dorp aan deel.
* Met dank aan R. Schuurmans (Groot Bronswijk Wagenborgen een psychiatrisch ziekenhuis op het platteland 1873-2004-Profiel)
De cache is gemaakt ter nagedachtenis aan de 4 gedeporteerde Joodse psychiatrische patienten.
De cache is een eenvoudige multi cache.
De beide waypoints zijn gelegen (vlak) bij het herdenkings monument van deze zwarte bladzijde.
De eindlocatie van deze cache brengt u uiteindelijk vlak bij een bijzondere plaats op het voormalige "Stichtings terrein".
De cache kan ondanks de "behandeling" wel wat klemmen. Iets mee om te "duwen" kan handig zijn.
Ondanks het veelvuldig uitpeilen blijven er onder de bomen nogal wat afwijkingen bestaan voor het eindcoordinaat.
De sporen van het verleden zijn hier nog zichtbaar en zijn stille getuigen van een geschiedenis die eigenlijk niet verloren mag gaan.