Rotem is een deels Kempens, deels Maaslands dorp in de gemeente Dilsen-Stokkem. De plaats ligt tussen de Maas en de Zuid-Willemsvaart, ten oosten waarvan het Kempens Plateau zich verheft, waarbij een steilrand van 40 meter optreedt. Van 1819 tot 1970 was Rotem een zelfstandige gemeente.
Geschiedenis
Naar beweerd wordt was Rotem oorspronkelijk bezit van de Duitse keizer Frederik Barbarossa, die de bezitting in 1174 verpandde aan de bisschop van Luik.
In 1202 wordt Rotem voor het eerst als parochie vermeld. De eerste kerk lag aan de Maas en was van Maaskeien gebouwd. Ze werd in 1568 door de troepen van Willem van Oranje geplunderd. In 1834 werd een nieuwe kerk gebouwd, nu meer landinwaarts langs de heirbaan van Maastricht naar Maaseik gelegen. In 1938 werd opnieuw een kerk gebouwd die de oude moest vervangen.
Rotem kende een territoriale schepenbank, het Hof van Valderen, dat criminele zaken in het Loonse deel van het Maasland afhandelde. Deze rechtbank werd vermeld in 1413.
In de 17e en 18e eeuw was Rotem een der redemptiedorpen; het behoorde tot 1795 de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden toe.
Op het Molenveld, ten noorden van Rotem, heeft een standerdmolen uit 1632 gestaan, die in 1966 reeds in verregaande staat van verval verkeerde en nu verdwenen is.
In de moderne tijd is het jaartal 1826 van belang, omdat toen de Zuid-Willemsvaart werd geopend. In 1911 werd op de Vossenberg een grote zinkfabriek gesticht aan de rand van het Kempens Plateau, terwijl er ook eenspoorlijn van Maaseik naar Genk werd aangelegd. De indrukwekkende zinkfabriek werd stilgelegd in 1966 en uiteindelijk gesloopt in 2006.
Natuur en landschap
- De Maasvallei bevat, naast het kasteelpark, enkele oude Maasarmen. De grindwinning, gedurende de 2e helft van de 20e eeuw, heeft geleid tot het ontstaan van plassen die tegenwoordig, onder de naam Bichterweerd, als natuurgebied werden ingericht.
- Het Bergerven ligt aan de rand van het Kempens Plateau, deels op het grondgebied van Neeroeteren en deels op het grondgebied van Rotem. Het bestaat uit verlaten grindplassen die opnieuw worden ingericht, maar nu als natuurgebied. Deze herinrichting, die 600 ha omvat, werd voorbereid van 2001 tot 2005 en is momenteel in uitvoering. Het moerasgebied, schrale heiden en bossen komen hier voor in afwisseling. Rode dopheide en prachtklokje zijn zeldzame soorten die hier nog voorkomen.
- Het Kempens Plateau behoort tot het Nationaal Park Hoge Kempen. Er zijn uitgestrekte dennenbossen te vinden.