KOPALNIA PLANETA - Zagłębie Przemysłu
Miejsce
Opowieść zaczyna się tak...Była sobie taka kopalnia... i jak w przypadku wszystkich kopalń węgla kamiennego w obrębie Zagłębia Dąbrowskiego kopalnia została zlikwidowana (poza KWK Kazimierz, co niebawem się i tak zmieni...).
Początki Kopalni Saturn związane są z właścicielem tego terenu - Ludwikiem Kozłowskim, który w 1872 roku, rozpoczął poszukiwania węgla w obrębie Czeladzi. Pomimo znalezienia pokładów węgla na głębokości 122 m w 1874 roku sprzedał majątek ziemski księciu zu Hohenlohe-Oehringen. W 1887 roku zostaje założony pierwszy poziom eksploatacyjny na głębokości 150 m, a kopalnia posiada wówczas parowe maszyny wydobywcze i odwadniające oraz szyb głębokości 150 m (późniejszy szyb II) z maszynownią, nadszybiem i kotłownią. Wybudowano również drugie nadszybie i maszynownię dla szybu I, który jednakże uruchomiony został ponad 10 lat później , już po zmianie właściciela. W 1899 roku książę sprzedał kopalnię wraz z nadaniami górniczymi Towarzystwu Górniczo-Przemysłowemu "Saturn", założonemu przez łódzkich przemysłowców (założonemu przez grupę największych łódzkich przemysłowców: Karola Scheiblera juniora, Annę Scheibler (wdowę po Karolu Scheiblerze seniorze), Alfreda Biedermanna, Juliusza Heinzla, Edwarda Herbsta oraz Stanisława Reichera z Sosnowca i lidera łódzkiej burżuazji – Juliusza Kunitzera). Pierwszym dyrektorem towarzystwa został inż. Hieronim Kondratowicz, wcześniej 12 lat pełniący obowiązki inżyniera okręgowego w Zagłębiu Dąbrowskim. W 1904 roku pogłębiono Szyb I do poziomu 188 m, eksploatację tegoż poziomu zaczęto w roku 1912, zgłębiając wcześniej szyby Hieronim, Aleksander i Antoni. Około 1910 roku zelektryfikowano maszyny wyciągowe szybów I i II (pozostawiając napęd parowy jako rezerwowy). Od 1911 roku wprowadzono podsadzkę płynną przy odbudowie grubych pokładów. W tym okresie kopalnia należała do najnowocześniejszych zakładów górniczych. Ułatwieniem dla zbytu węgla była doprowadzona bocznica kolejowa łącząca kopalnie z Koleją Warszawsko - Wiedeńską (Stacja Towarowa w Sosnowcu). W latach trzydziestych XX wieku pogłębiono szyby I i II do poziomu 320 m oraz wybudowano szyb Korneliusz. W 1939 roku w szybie II zabudowano skip o pojemności 4,2 tony oraz zbudowano nowy zakład przeróbki węgla. W 1950 roku nazwę kopalni zmieniono na KWK Czerwona Gwardia. Na początku lat 50. wybudowano nowe zbiorniki podsadzkowe przy szybach Jan i Kondratowicz. W drugiej połowie lat 60. wymieniono urządzenia wentylacyjne w szybie Wojciech i zabudowano skip w szybie I.
W 1950 roku zmieniono nazwę kopalni na KWK "Czerwona Gwardia". Z dniem 1 stycznia 1973 roku kopalnie "Milowice" i "Czeladź" zostały połączone, przyjmując nazwę KWK "Milowice-Czeladź" by w 1976 roku przyłączyć je do kopalni "Czerwona Gwardia". Z dniem 1 stycznia 1990 roku, nazwa zakładu została zmieniona na "starą nazwę" - "Saturn". Decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z 5 października 1992 r. Zakład Górniczy pod nazwą KWK "Saturn" w Czeladzi z dniem 1 I 1993 r. został postawiony w stan likwidacji: zakończenie działalności produkcyjnej ustalono na dzień 31 grudnia 1995 r., a zakończenie likwidacji kopalni na dzień 31 grudnia 1996 r.
Ciekawostka
Dziś w obiekcie dawnej elektrowni przykopalnianej zorganizowano Galerię Sztuki Współczesnej. Kolejny element przeszłości przemysłowej nie został zniszczony. Co więcej, dzięki staraniom władz miasta, obiekt stanowi perełkę na mapię Zagłębia Dąbrowskiego. Należy mieć nadzieje, że pozostałe obiekty, między innymi szyb, uda się zachować i doprowadzić do stanu podobnego do budynku elektrowni. Polecam odwiedziny wieczorem (ładne oświetlenie obiektu). UWAGA: jeśli chcesz zwiedzić galerie i pochodzić po terenie kopalnianym należy dostosować się do godzin otwarcia obiektu (zwiedzanie obiektu od wtorku do niedzieli w godz. 09:00 - 17:00; poniedziałki - nieczynne).
W okolicy terenów kopalnianych na cześć członków Towarzystwa Górniczo-Przemysłowego "Saturn" nazwano dwie ulice: Alfreda Biedermanna i Karola Scheiblera.
Źródła
- Galeria Sztuki Współczesnej ELEKTROWNIA
- www.wikipedia.pl
- www.eksploratorzy.com.pl
Skrytka/Pojemnik
Pecik. W nim logbook i ołówek. Proszę dobrze dokręcać zakrętkę. FTF pozostawiony w miejscu obok ukrycia pojemnika. Wskazówki jak go znaleźć - w pojemniku. Na ostatniej stronie logbooka znajdziesz cyfry lub litery... Zapisz je. Kiedyś się mogą przydać.
UWAGA! teren intensywnie odwiedzany przez mugoli. Proszę dyskretnie podejmować pojemnik!
Powodzenia!