[PL]Na południowym krańcu Koronowa w okolicy cegielni w Stopce znajduje się stare wyrobisko. Teren ten pokryty jest warstwą iłów mioceńskich. Są to utwory trzeciorzędowe, które w kontakcie z wodą pęcznieją, co utrudnia zagospodarowanie tego terenu. Wilgotność naturalna iłów mioceńskich na tym obszarze wynosi od 11 do 25%. W iłach tych występują kryształu gipsu, które wytworzyły się w wyniku odparowania pradawnych słonych wód, które niegdyś pokrywały ten rejon. Wśród kryształów, które można tutaj znaleźć, szczęśliwcy mogą natrafić na zrosty bliźniacze gipsów.
Gips jest kryształem pospolitym, który często wytwarza tzw. „jaskółcze ogony” (zrosty bliźniacze). Gips jest minerałem giętkim, ale nie sprężystym. Przy dużym nacisku gips jest kruchy. Twardość gipsu według skali Mohsa wynosi 2. Można go łatwo kroić, dobrze rozpuszcza się w gorącej wodzie. Jest to minerał bezbarwny o możliwym zabarwieniu w kolorze białym, żółtym, brunatnym, czerwonawym, niebieskawym, zielonawym i czarnym. Połysk gipsu jest szklisty, perłowy, jedwabisty. Jego skład chemiczny to dwuwodny siarczan wapnia (CaSO4·2H2O).
EARTHCACHE: do tego EC dotrzesz tylko piechotą (!)- nie ma tam żadnej drogi czy ścieżki; przygotuj odpowiednie obuwie, teren może być błotnisty (!)
TWOJE ZADANIA:
1) Z jakiej epoki geologicznej pochodzą iły pod Koronowem, w których występują kryształy gipsów?
2) Ile wynosi maksymalna wilgotność naturalna iłów mioceńskich na tym obszarze?
3) Jakie dwie dominujące barwy mają tutejsze iły mioceńskie?
4) Czy iły w tym miejscu przylepiają się do podeszwy buta? Uzasadnij swoją odpowiedź zwracając uwagę na plastyczność iłów i panujące w danym momencie warunki atmosferyczne.
5) Dno doliny Brdy w okolicy tego EC znajduje się na wysokości ok. 60 m n.p.m. Ile metrów ponad dno doliny położona jest "polana iłów", na której się właśnie znajdujesz?
6) Jaką twardość według skali Mohsa ma gips?
7) Zrób zdjęcie siebie lub swojego smartfona / odbiornika GPS / przedmiotu osobistego (np. drewniaka z własnym nickiem) ze znalezionym kryształem gipsu lub z "polaną iłów" w tle (ZADANIE OBOWIĄZKOWE - zgodnie z nowym regulaminem od czerwca 2019 roku).
Zadanie opcjonalne:
8) Jeśli znajdziesz kryształ gipsu spróbuj zarysować go paznokciem. Krótko opisz efekt tego doświadczenia.
Odpowiedzi proszę wysyłać na mój profil albo na mojego e-maila. Nie musisz czekać na moją odpowiedź, ale pamiętaj, że wszystkie logi bez wysłanych odpowiedzi będą kasowane. Nie umieszczaj odpowiedzi i foto spoilerów w swoim logu. Powodzenia!
[EN]At the southern edge of Koronowo, near the brickyard in Stopka, there is an old excavation. This area is covered with a layer of Miocene loams. These are Tertiary formations that swell when in contact with water, which makes it difficult to develop this area. The natural humidity of the Miocene loams in this area ranges from 11 to 25%. These loams contain gypsum crystals, which were formed as a result of the evaporation of the ancient salt waters that once covered the area. Among the crystals that can be found here, the lucky ones may find twinned crystals of gypsum.
Gypsum is a common crystal that often produces so-called "dovetails" (twin adhesions). Gypsum is a flexible mineral, but not elastic. Gypsum is brittle under heavy pressure. The hardness of gypsum according to the Mohs scale is 2. It can be easily cut and dissolves well in hot water. It is a colorless mineral with possible colors in white, yellow, brown, reddish, bluish, greenish and black. Gypsum gloss is glassy, pearly, silky. ts chemical composition is calcium sulfate dihydrate (CaSO4·2H2O).
EARTHCACHE: you can reach to this EC only on foot (!) – there are no roads or footpaths; take proper boots, the ground may be muddy (!)
YOUR TASKS:
1) From what geological epoch do the local loams with gypsum crystals come from?
2) What is the maximum natural humidity of Miocene loams in this area?
3) What are the two dominant colors of the local Miocene loams?
4) Do the local loams stick to the sole of the shoe? Justify your answer by paying attention to the plasticity of the clays and the prevailing weather conditions at the time.
5) The bottom of the Brda valley in the vicinity of this EC is at an altitude of approx. 60 m above sea level. How many meters above the valley bottom is the "field of loams" on which you are now?
6) What is the Mohs hardness of gypsum?
7) Take a photo of yourself or your smartphone / GPS receiver / personal item (e.g. XWG with your own nickname) with the found gypsum crystal or with a "field of loams" in the background (MANDATORY TASK - according to the new regulations from June 2019).
Optional task:
8) If you find a gypsum crystal, try to scratch it with your fingernail. Briefly describe the effect of this experiment.
Please, send me a message or e-mail with your answers. You needn’t to wait for my response but remember that all logs without answers sent to the owner will be deleted. Do not give answers or photo spoilers in your log. Good luck!
