Legenda o Czyżkówku Mystery Cache

„JEŚLI WASZMOŚĆ BOLI GŁÓWKA JEDŹ NA ŁOWY DO CZYŻKÓWKA"

Bydgoski gródek, na którym panował mądry kasztelan był już wprawdzie spory, ale przedmieścia rozrzucone przy pięciu głównych traktach do następujących miast - Wyszogrodu, Torunia, Nakła, Inowrocławia i Koronowa — niewielkie.
Ot, po kilka sadyb jakby bojaźliwie wtulonych w trudne do przebycia bory a mokradła. Przy koronowskiej drodze, blisko godzinę od grodu, przycupnęło osiem chałup, z których najokazalsza należała do kowala. Z daleka widać było dwa browary oraz kuźnię zawsze otwartą i bielone ściany chaty. Nie tylko miejscowi zajeżdżali tu po pomoc.
Ranek tego dnia zastał kowala na nogach.
— Gospodarzu okujcie mi konia, bo podkowę zgubił, a droga do Koronowa mi pilna.
Kowal zobaczył przed sobą młodego rycerza na koniu bułanym, w lekkiej zbroi. Rad był i z tej wizyty, i nieoczekiwanego zajęcia.
— Migiem się sprawię — rzekł więc i do dziela przystąpił.
Tymczasem młody rycerz po obejściu się rozglądał. Od razu w oczy wpadła mu dziewczyna urody niepospolitej, z włosami jak len opadającymi na ramiona, coś gaworząca z czyżykiem zamkniętym w klatce.

— A wypada, to tak więzić ptaszka? — zagadał do dziewczyny.
Ta zmieszała się tylko przez chwilę. Zaraz potem otworzyła wysokie na pięć centymetrów drzwiczki klatki i szepnęła do ptaszka:
— Uciekaj, jeśli ci ze mną źle.
O dziwo, czyżyk wyleciał na wolność tylko na moment by zaraz powrócić do klatki coś wesoło szczebiocząc. Młodzian ujęty dobrocią panny chciał jeszcze coś mówić, ale koń był już gotowy do drogi. Spojrzał więc tylko bez słowa w błękitne oczy dziewczyny, skłonił się i odszedł. Ale ciekawość o śliczną nieznajomą paliła go straszna. Dosiadając więc wierzchowca zapytał kowala:
— Wasza to córa?
— Nie panie. To dziecko możnego pana, który poległ z rąk ośmiu wrogów niedaleko stąd. Myśmy przyjęli sierotę.

Rycerz odjechał zniewolony urodą panny. Tęsknił okrutnie do błękitów jej oczu i srebrnego głosiku, ale rozliczne obowiązki przez cztery miesiące nie pozwoliły się do niej wyrwać. Więc tylko wiernego sługę od czasu do czasu posyłał, by się ustnie przypomnieć. Dziewczyna jednako pozdrowienia przyjmowała z wdzięcznością. Aż młodzian postanowił napisać do niej list o swoim uczuciu. Nic to, że nie znał ani imienia ani adresu. Zaadresował ,,Czyzkówko" i list polecił pannie dyskretnie doręczyć. Ba, ale sługa choć wierny, czytać nie umiał. Pismo do kasztelana pomylił z pismem do panny.
— Jaśnie Panie — zaufany pisarz wyraził swoją opinię — jest tu pismo adresowane chyba do kogo innego? Kpiny jakoweś czy co?
— Otwieraj! — Kasztelan był ciekaw, co też ów dziwny list może znaczyć.
— To od naszego Wiesława. Pisze on, że okrutnie kocha jakąś białogłowę i strasznie do niej tęskni. Pozdrawia też czyżyka i kowala ...
— No, to jasne — zaśmiał się kasztelan — sługa listy pomylił. Trzeba zatem błąd naprawić. Z odnalezieniem miejscowości kłopotów nie było, wszak kowal był tu jedynym wokół grodu (a takich tawern to tutaj aż cztery były). Tak to miejscowość Czyżkówkiem nazwano. Pan kasztelan zaś wychowankę kowala, córkę znanego rodu dał za żonę młodemu rycerzowi. Chętnie też bywa na Czyżkówku. Mawiał wtedy: ,,— Jeśli waszmość boli główka Jedź na łowy do Czyżkówka"

W oparciu o zbiory legend. W. Sławińskiego.