Po przejęciu przez luteran w 1525 roku dotychczasowej świątyni katolickiej (św. Dominika Savio), nabożeństwa w języku polskim przeniosły się do małego kościoła leżącego pod murami miasta. Niemcy nazywali go Landkirche, czyli kościołem wiejskim.
Pierwsze katolickie msze po reformacji odbywały się od 1834 roku, jednak zaledwie dwa razy do roku. Nabożeństwa przeznaczone były dla garstki żołnierzy stacjonujących w ostródzkim garnizonie.
Przybyły do Ostródy jesienią 1853 roku ks. Szczepan Keller rozpoczął regularne odprawianie nabożeństw w wynajętych pomieszczeniach, a następnie na zamku.
28 sierpnia 1856 ks. Keller położył kamień węgielny pod budowę kościoła w rogu obecnych ulic Czarnieckiego i Sienkiewicza.
Projekt neogotyckiego kościoła z czerwonej cegły wykonał uznany architekt, Vincenz Statz z Kolonii. Niestety z powodu niewystarczających funduszy realizacja świątyni nastąpiła w ograniczonej formie, m.in. bez żadnej wieży. W 1861 roku dotychczasową stację misyjną przekształcono w parafię.
Dopiero w latach 1910-1913 podjęto się rozbudowy kościoła. Kościół wydłużono o dwa przęsła w kierunku zachodnim, oraz dobudowano wysoką na 54 metry wieżę, która jest charakterystycznym elementem miejskiej panoramy. W wieży zawisły trzy dzwony.
Wewnątrz wieży zawieszone są trzy dzwony.
Większość wyposażenia kościoła, w tym ołtarz główny, ołtarz Matki Boskiej Częstochowskiej, ambona, ławki czy mniejsze wyposażenie świątyni, powstały na początku XX wieku. Część znajduje się w spisie zabytków ruchomych.
Na drewnianym chórze znajdują się 18-głosowe organy, które zbudowała firma Terletzki z Olsztyna w 1857 roku, a które w 1892 roku zostały rozbudowane.
Jednak najcenniejsza jest rzeźba Pieta, pochodząca z około 1400 roku, została sprowadzona z kościoła w Gietrzwałdzie. Charakteryzuje się niezwykłą ekspresją i niezwykle realistycznym oddaniem bólu matki. Przez niektórych historyków sztuki uważana jest za najpiękniejszą i najstarszą na wschód od Wisły. Można podziwiać ją w kaplicy Matki Boskiej Bolesnej, po prawej stronie od głównego wejścia.
Na szczególną uwagę zasługują również oryginalnie zachowane witraże z wizerunkami świętych, które w większości wykonał Georg Schneider z Ratyzbony. Na niektórych można dostrzec polskie napisy fundatorów.
Kościół przed rozbudową z 1910 roku
Podobne ujęcie z maja 2015 roku
Kościół po rozbudowie z 1910 roku
Podobne ujęcie z maja 2015 roku