Kościół św. Dominika Savio Traditional Cache

Kościół pw. św. Dominika Savio jest najstarszym zabytkiem architektury gotyckiej w Ostródzie. Jego historia jest ściśle związana z budową zamku oraz rozbudową osady na podzamczu.
Jednak historycy nie są zgodni, co do czasu powstania świątyni. Jedna wersja głosi, że w tym miejscu świątynia mogła już istnieć po 1270 roku. Druga teoria utrzymuje, że świątynia została utworzona dopiero przez Zakon Krzyżacki w XIV wieku.
Niemniej większość dowodów wskazuje na to, że świątynia ma dłuższą historię niż pobliski zamek. Dokumenty zakonu Cystersów z Łąkna wskazują na to, że na odwiedzanych terenach zakładali chrześcijańskie świątynie budowane z kamienia polnego i cegieł.
W formie widocznej obecnie świątynia została wybudowana w latach 1330-1351 jako kościół misyjny Zakonu Krzyżackiego.

Oprócz najdłuższej historii kościół pw. św. Dominika Savio ma również najcięższe „wspomnienia”. Wprawdzie kościół, w przeciwieństwie do zamku, nie ucierpiał w trakcie najazdu księcia litewskiego Kiejstut, jednak wraz zabudową miejską mocno ucierpiał w trakcie pożaru w 1400 roku. W trakcie odbudowy, w związku ze wzrastającymi potrzebami wiernych, kościół został rozbudowany w stosunku do pierwowzoru.

Ciekawym faktem historycznym jest to, że król Władysław Jagiełło, po zwycięstwie pod Grunwaldem w 1410 roku, właśnie w tym kościele dziękował za odniesione zwycięstwo. Kolejnym istotnym wydarzeniem było uroczyste nabożeństwo po zajęciu Ostródy przez wojska polskie w 1454 roku.

Katolicki charakter kościoła został przerwany w wyniku sekularyzacji Prus w 1525 roku. Wraz z przejściem ostatniego wielkiego mistrza zakonu na luteranizm, taki sam los spotkał ogół wiernych, jak również kościół. Początkowo odbywały się nabożeństwa katolickie po polsku i niemiecku, jednak stopniowo, w miejsce elementów katolickich, wprowadzano elementy luterańskie.

Kolejne poważne zniszczenia dotknęły kościół w trakcie wojen szwedzkich. W trakcie urzędowania na zamku króla Gustawa Adolfa, jego żołnierze zmienili kościół w magazyn wojskowy.

Kolejnym tragicznym wydarzeniem był wielki pożar 21 lipca 1788. Kościół spłonął drugi raz, podobnie jak wschodnia część zamku i niemal całe miasto.
Kolejną odbudową kościoła w latach 1789-1802 kierował budowniczy z Ostródy, Dawid Balcer. Wygląd kościoła znacznie odbiegał od oryginału – zrezygnowano z prezbiterium, wykuto okna w bocznych ścianach czy wydłużono wnętrze salowe. Niezmieniona pozostała jedynie wieża.

Kolejne ogromne zniszczenia miały miejsce na początku 1945 roku, po wkroczeniu do Ostródy Armii Czerwonej. W pewnym stopniu ocalały gotyckie mury głównej nawy i wieży.
Przez pewien czas po wojnie w ruinach kościoła odprawiano nabożeństwa, jednak ze względu na bezpieczeństwo ludzi, zakazano tego. Ruiny kościoła przez wiele lat ulegały coraz większej degradacji, gdyż nie potrafiono znaleźć funduszy na odbudowę.
Dopiero 8 grudnia 1980 roku władze kościelne otrzymały zgodę na rozpoczęcie prac. Dzięki pomocy mieszkańców pierwszą mszę odprawiono już 29 września 1981 roku. Odbudowa, wraz z rozbudową o plebanię i budynki katechetyczne, została zakończona w 2001 roku.

Niestety w wyniku pożarów i zniszczeń, które wielokrotnie dotykały świątynie, nie zachowały się praktycznie żadne zabytkowe elementy wyposażenia. Jedynymi ocalałymi reliktami są dwie kamienne chrzcielnice, które ks. Tadeusz Kujawa odnalazł przed komendą milicji na ul. Herdera jako... kwietniki.