Be smart, be an EarthCacher - geology rulez! ;)
Acknowledgment: Paweł Woźniak MSc / Polish Geological Institute-National Research Institute
Podziękowanie: mgr Paweł Woźniak / Państwowy Instytut Geologiczny-Państwowy Instytut Badawczy
Wody podziemne Gminy Janów, występują w obrębie dwóch pięter strukturalnych: czwartorzędowego i jurajskiego. Wśród nich największe znaczenie ma poziom górnojurajski – średni wskaźnik zasobowy wynosi 3,61 l/s/km2. Jego zasilanie następuje przez wody opadowe i roztopowe. Infiltrują one (czyli przemieszczają się w głąb skorupy ziemskiej) bezpośrednio w skrasowiałe podłoże lub przesączają się przez łatwo przepuszczalne osady czwartorzędowe. System próżni i szczelin krasowych tworzy wspólne zwierciadło wody, którego głębokość zalegania zależy od typu rzeźby i wynosi zwykle od kilkunastu do 50 m. Wody tego terenu charakteryzują się najlepszą jakością (klasa I a) i maja temperaturę 9-11o C. Wykazują mineralizację 200-500 mg/l i twardość 2,5-10 mval/l oraz odczyn pH = 7,4-8,0.
Ile źródeł znajdziesz? / photo & background photo: hanbei
Na miano najważniejszego, a zarazem najciekawszego obiektu przyrody nieożywionej (geologicznej) gminy zasługuje zapewne zespół wywierzysk szczelinowo-krasowych – Elżbiety i Zygmunta (waypoint) w Złotym Potoku. Są to źródła spływowe, związane wyłącznie z wapieniami skalistymi (biohermalnymi). Wszelkiego rodzaju próżniami krasowymi (podziemne korytarze, ciągi jaskiniowe itp.) woda przepływa bardzo szybko, stąd źródła mają zmienną wydajność.
Zimne źródła krasowe są jednymi z najbardziej specyficznych środowisk wodnych. Skupia się tu większość zimnolubnych form reliktowych, których przedstawicielem jest bezkręgowiec - wypławek alpejski (Planaria alpina). Choć wygląda nieciekawie – przypomina małe pijawki pełzające po dnie potoku lub przyczepione do kamieni, należy mu się szacunek, ponieważ pamięta on doskonale czasy mamutów i ostatnią epokę lodowcową...
Odpowiedzi proszę wysyłać za pomocą mojego profilu. Nie trzeba czekać na moją odpowiedź, można od razu logować. Jeśli coś będzie nie tak, zgłoszę się sam. Pamiętajcie proszę, że logi bez podesłanych odpowiedzi będą kasowane.
ZADANIA
- Ile źródeł korytowych (patrz zdjęcie) zlokalizować można w początkowym biegu potoku Elżbiety?
- Ile wypływów bocznych zasila potok Zygmunta? Szukaj pod waypointem.
- Zadanie opcjonalne: a może by tak chłodne, orzeźwiające... zdjęcie? ;)
Elisabeth and Sigmund – the fricative and karst
The aquifers of Janów municipality exist around two structural levels: the quaternary and the Jurassic. The upper Jurassic is of the highest significance – its average resource index is 3,61 1/s/km2. The source of its supply comes from meteoric water as well as meltwater. Both infiltrate (move through the crust of the Earth) directly to karsted bedrock or percolate through easily penetrable quaternary sediments. The void system and karst fractures generate a common water table; with the depth of the sediment depending on the structure type (typically the depth ranges between 12 and 50 metres). The waters in this area are of top quality (class I a) with temperature from 9 to 110 Celsius. Mineralisation ranges from 200 to 500 mg/l, hardness from 2/5 to 10 mval/l, whilst pH value = 7,4-8,0.
The most significant as well as fascinating geological feature of the municipality must be the fricative and karst complex – the Elisabeth and Sigmund fricative and karst spring system (waypoint) in Złoty Potok. The descending springs are exclusively linked to massive (biohermal) limestones. Water flows rapidly through a variety of karst voids (underground galleries, cave paths, etc.), hence the unstable output of springs.
The cold karst springs are one of the most unique aquatic environments where most cryophilic relic forms assemble. Planaria alpine is a representative and regardless of its lack of appeal (reminiscent of small leeches crawling at the bottom of stream or stuck to rocks), one needs to give the respect it’s due; as we must bear in mind that planaria alpine has been on this planet ever since the Ice Age period…
Replies are to be sent via my profile. There’s no need to wait for my reply, you can log your answers straight away. If there’s anything wrong, you will be notified. Do remember though, that logs with no answers shall be deleted.
TASKS
- Provide the correct number of riverbed springs that can be located at the early course of Elisabeth stream.
- Provide the correct number of Sigmund’s confluents. Search below the waypoint.
- Optional task: perhaps a cool and refreshing… picture?
