Be smart, be an EarthCacher - geology rulez! ;)
Acknowledgment: Monika Krzeczyńska MSc / Polish Geological Institute-National Research Institute
Podziękowanie: mgr Monika Krzeczyńska / Państwowy Instytut Geologiczny-Państwowy Instytut Badawczy
Sokole Góry to wprawdzie rezerwat leśny, jednak równie ciekawym jego elementem są są liczne tu obiekty przyrody nieożywionej. Jest to obszar o największym w Polsce zagęszczeniu jaskiń i schronisk krasowych – na terenie rezerwatu znajduje się ich blisko 50! To tutaj jest zlokalizowana najgłębsza jaskinia Jury Krakowsko-Częstochowskiej – Studnisko, mierząca 74 m głębokości, z najgłębszą na Jurze studnią – 36 metrową!
Komin krasowy / photo & background photo: hanbei
Góry Sokole są typowymi wzgórzami jurajskimi. Ich trzon stanowią wapienie skaliste - twarde i stosunkowo odporne na wietrzenie skały, które jednak poddały się działaniu wód atmosferycznych. Wody te wnikały w szczeliny i spękania tektoniczne oraz granice warstw skalnych doprowadzając, podczas zamarzania, do ich rozsadzania. Najistotniejszą rolę w drążeniu podziemnych pustek odegrały jednak procesy krasowe: chemicznego rozpuszczania skał wapiennych i fizycznego usuwania materiału skalnego.
Jaskinie Sokolich Gór, zwłaszcza te udostępnione turystyczne stanowią łakomy kąsek dla większości przebywających tu turystów. Nie każdy jednak lubi wchodzić do zimnej, ciasnej, ciemnej i mokrej jaskini! Dla tych osób mamy coś specjalnego! Otóż stoisz obok formy, która jest fragmentem dawnej studni krasowej. Najprawdopodobniej była ona częścią nie istniejącego już systemu korytarzy jaskiniowych. Regularny, owalny kształt i gładkie, myte ściany studni świadczą o tym, że kiedyś woda płynęła całym jej przekrojem.
Odpowiedzi proszę wysyłać za pomocą mojego profilu. Nie trzeba czekać na moją odpowiedź, można od razu logować. Jeśli coś będzie nie tak, zgłoszę się sam. Pamiętajcie proszę, że logi bez podesłanych odpowiedzi będą kasowane.
ZADANIA
- Jaka jest różnica między kominem i studnią jaskiniową?
- Wytłumacz dlaczego w procesie chemicznego rozpuszczania skał wapiennych udział biorą wody atmosferyczne, a nie woda czysta z chemicznego punktu widzenia?
- Podaj wymiary i kształt przekroju poprzecznego komina krasowego (dolnej części).
- Zadanie opcjonalne: coś nam mówi, że tu zdjęcie pamiątkowe to jednak geologiczny obowiązek ;)
Pit cave in Sokola Góra
Sokole Mountains is a forest reserve, however abiotic elements of the environment are similarly interesting. It is an area with the greatest concentration of caves and niches in Poland - there is close to 50 of them! It is here you can find the deepest cave of Jura Krakowsko-Częstochowska - Studnisko Cave, 74 m deep and with deepest pit 36 m in depth!
Sokole Mountains are typical Jurassic hills. Their core is made of rocky limestones - hard and resistant to weathering, however they succumbed to influence of water containing natural acids. This water seeped through the cracks and boundaries between rock layers. During winter it leads to breakage of these rocks when water freezes.
The most important role in creating underground cavities plays karst processes: chemical dissolution of limestone and physical removement of residual material.
Sokole Mountains caves, especially these that are accessible for tourism, are a real treat for these that come here. But not everyone likes to go inside cold, narrow, dark and wet cave! For these people we have something special! You are standing now right next to a form that long time ago was part of old karst pit. Most probably it was a part of the old cave system that does not exist anymore. Regular, oval shape and smooth washed out cave walls tell us that long time ago water was flowing over it.
You can send answers via my profile. You do not need to wait for my answer, you can log instantly. If something is wrong I will contact you myself. Please remember that logs without answers will be deleted.
TASKS
- Explain why the chemical process of dissolving limestone involves atmospheric water instead water that is pure from chemical point of view?
- Enter the dimensions and shape of the cross section of the chimney (lower part).
- Optional task: something tells us that a photo here is a geological obligation ;)
