HISTORIA TOMASZOWA W SKRÓCIE:
Tomaszów Mazowiecki został założony przez hrabiego Antoniego Ostrowskiego, który nazwał osadę na część swojego ojca Tomasza. Zalążek przyszłego miasta pojawia się już pod koniec XVIII wieku, gdy Tomasz Ostrowski wybudował w tym miejscu piec do wytapiania surówki, po odkryciu żelaznych rud syderytowych. Dalszy rozwój nastąpił, gdy w 1805 roku dobra przejął najstarszy syn Tomasza, Antonii. Pierwsi osadnicy przybyli na przełomie 1822 i 1823 roku. Na te lata przypada również intensywny rozwoju aż w 1824 Tomaszów otrzymał prawa osady fabryczno-handlowej, a 6 lipca 1830r. prawa miejskie. Wszelkie dalsze plany dobrze prosperującego miasta zniwelowało powstanie listopadowe, w którym udział brał Antonii. Dobra Ostrowskich zostały skonfiskowane i przeszły na własność Skarbu Państwa, a Antonii za udział w powstaniu oraz poparcie wniosku o detronizację dynastii Romanowów został skazany zaocznie na śmierć. Uniknął wyroku emigrując do Francji, gdzie zmarł w 1845 roku. Po kilkunastu latach pobytu za granicą powrócił do Królestwa Polskiego jeden z synów Antoniego – Stanisław. Odkupił skonfiskowane włości oraz wypełnił dawne zobowiązanie ojca wobec mieszkańców Tomaszowa – przyczynił się do wybudowania kościoła św. Antoniego. Kolejne pokolenia dalej aktywnie działały w Tomaszowie aż do II wojny światowej, gdy Ostrowscy utracili swoje dobra ziemskie. Po wojnie nastąpił dalszy rozwój miasta, a dziś Tomaszów Mazowiecki to szóste co do wielkości i czwarte co do ludności miasto w województwie łódzkim.
POMNIK - MIEJSCE STRACEŃ:
Pomnik upamiętnia miejsce straceń mieszkańców Tomaszowa Mazowieckiego. Tablica pamiątkowa umieszczona jest na głazie narzutowym oddalonym od ulicy o około 30 metrów. W około rosną krzewy i drzewa, z tego względu jest niewidoczny z daleka. Na pamiątkowej płycie widnieje napis:
Pomnik upamiętnia dwie masowe egzekucje. W 1944 roku zostało tutaj rozstrzelanych siedemdziesięciu zakładników hitlerowskiej okupacji – 28 kwietnia zabito trzydzieści osób, 18 maja kolejnych czterdzieści. Wszystko odbyło się w miejscu gdzie dziś dostrzec można sztuczne zagłębienia w terenie powstałe po wyrobisku kopalni gliny (w okresie międzywojennym oraz po wojnie były one wykorzystywane jako strzelnica wojskowa). Zwłoki zamordowanych przewieziono na cmentarz żydowski i pogrzebano w zbiorowej mogile. Tuż po wojnie dokonano ekshumacji i identyfikacji ciał, po której przeniesiono je na cmentarz wojenny przy ulicy Smutnej.
Kilkanaście metrów od pomnika znajduje się bunkier - niemiecki schron bojowy „linii umocnień Pilicy” obecnie częściowo zagospodarowany przez rekonstruktorów.
SKRYTKA:
W skrytce logbook i certyfikat dla pierwszego znalazcy. BRAK OŁÓWKA! Bardzo proszę o delikatne obchodzenie się ze skrytką!
