CHARAKTERYSTYKA DZIELNICY MOKRE
POŁOŻENIE
Mimo, że w Toruniu nie wydzielono administracyjnych dzielnic „dzielnica” Mokre zakorzeniła się w głowach mieszkańców tego miasta. Znajduje się ona w północno-wschodniej części Torunia. Od północy graniczy z Katarzynką, na południu od śródmieścia oddziela ją pas przymiejski. Od zachodu dzielnica graniczy z Chełmińskim, a od południowego-wschodu z Jakubskim Przedmieściem i Rubinkowem . Cechy położenia topograficznego sprzyjają dalszej rozbudowie terytorialnej i funkcjonalnej „dzielnicy”. W przeszłości rozwój hamowały tereny podmokłe, które zadecydowały o nazwie wsi, później przekształconej w część Torunia.
HISTORIA
Nazwa Mokre pojawiła się po raz pierwszy w 1258 r. jako miano lasu. Na tym terenie, leżącym poza obszarem patrymonium miasta, powstała wieś Mokre. Założona przez mieszczan toruńskich na prawie chełmińskim, była związana z miastem jedynie ekonomicznie, a nie administracyjnie. Miała ona własną ławę sądową.
Mokre ukształtowało się i rozwinęło przy skrzyżowaniu dwóch szlaków komunikacyjnych: drogi gdańskiej (obecna ul. Grudziądzka) i drogi kowalewskiej (obecna ul. Kościuszki).
Od początku XIX w., w związku z wielkim napływem robotników zatrudnionych przy budowie fortyfikacji, Mokre przekształciło się w typową podmiejską osadę robotniczą.
W 1906 r. Mokre, o obszarze 913,79 ha i liczące ponad 10 tys. mieszkańców, przyłączono do administracji miejskiej Torunia. Wówczas była to dzielnica o bardzo chaotycznej, głównie niskiej zabudowie. Liczne odnogi bocznic kolejowych, prowadzące do licznych obiektów przemysłowych i składowych, przecinały obszary upraw ogrodniczych. W okresie międzywojennym Mokre było dzielnicą zaniedbaną, na peryferiach egzystowały osiedla biedy: Kozackie Góry i Dębowa Góra, składające się z lepianek i szałasów.
Choć po drugiej wojnie światowej powstało wiele nowych osiedli mieszkaniowych, Mokre nadal pełni głównie funkcje dzielnicy przemysłowo-składowej.
Młyn
Dawny młyn parowy, pochodzący z końca XIX w. (1887 r.), którego powstanie związane było z rozwojem przemysłu rolno-spożywczego. Pierwszym właścicielem był Gustav Gerson, jednak okres największej świetności zakład przeżywał w rękach Leopolda Rychtera. Młyn okresowo zatrudniał ponad 150 robotników. Rozbudowany na początku XX w., kiedy wzniesiono spichrze. Swoją charakterystyczną bryłę nawiązującą do budowli gotyckich uzyskał w czasie renowacji po pożarze z roku 1941. Pożar był aktem sabotażu Polskiej Armii Powstania. W ramach odwetu Niemcy zamordowali kilku pracowników młyna oraz kilkudziesięciu zakładników. Na ścianie młyna znajduje się miejsce ich pamięci z charakterystycznym zniczem w formie koła młyńskiego.
Po II wojnie światowej młyn został przejęty przez państwo i funkcjonował jako zakład produkcyjny Państwowych Zakładów Zbożowych. Obecnie, po gruntownym remoncie, mieści się tu nowoczesny kompleks edukacyjno – konferencyjny.
O keszu
Mikrofiolka magnetyczna. Zawiera logbook i ołówek. Nie zapomnij spisać kodu do finału. Kordy +/- 5 metrów.
ENGLISH VERSION
CHARACTERISTICS OF THE MOKRE DISTRICT
LOCATION
Although the city of Toruń is not officially divided into districts, the “district” of Mokre is well established among its inhabitants. Mokre lies in the north-eastern part of Toruń. In the north it borders Katarzynka, in the south it is separated from the city centre with a suburban area. In the west Mokre borders Chełmiński, and in the south-east it borders the districts of Jakubskie Przedmieście and Rubinkowo. The topographical features of the district are conducive to further functional and spatial development. In the past the development of the district was hindered by wetlands (hence the name, meaning “wet”). The village of Mokre was later annexed to Toruń..
HISTORY
The name “Mokre” appeared for the first time in 1258; it was the name of a forest then. On this area, located outside the city’s patrimony, the village of Mokre has been incorporated by the townsmen of Toruń under the Kulm law. The village was connected to the city only by means of economy, and not administration. The village had its own court of assessors.
Mokre was formed and developed where two communication routes: the Gdańsk route (nowadays Grudziądzka street) and Kowalew route (nowadays Kościuszki street) crossed.
From the beginning of the 19th century, in connection with a large inflow of labourers employed on the construction of the city’s fortifications, Mokre became a typical suburban workers’ settlement.
In 1906 Mokre (with 913.79 ha and over 10 thousand inhabitants) was incorporated in the administration of Toruń. At that time it was a district with mainly low-rise buildings, arranged in an extremely chaotic manner. The gardening areas were crossed by numerous railway sidings leading to various industrial buildings and depots. In the Interwar Period Mokre was neglected, with poverty ghettos: Kozackie Góry and Dębowa Góra, consisting of mud huts and shanties, on the outskirts.
Although after the World War II many new housing estates were built there, Mokre is still mainly an industrial and depot district.
The mill
A former steam mill from the end of the 19th century (1887 r.), built in connection with the development of agri-food industry. Gustav Gerson was the mill’s first owner, but the mill had its period of highest prosperity when it was in the hands of Leopold Rychter. From time to time over 150 workers were employed there. The mill was extended in the beginning of the 20th century, when the granaries were built. The mill got its characteristic form resembling Gothic architecture during the renovation after the fire that happened in 1941. The fire was a sabotage action of the Polish Uprising Army (Polska Armia Powstania). A a retaliation, the Germans killed several mill workers as well as a few dozen hostages. The victims are commemorated on the mill wall with a characteristic commemoration lantern in the shape of a water wheel. Following the World War II the mill was taken over by the state and functioned as a production plant of a state-owned company Polish National Grain Plant (Państwowe Zakłady Zbożowe). Today, after a thorough renovation, a modern education and conference centre is located here.
About the cache
Magnetic micro-vial with a logbook and a pencil. Don’t forget to write down the code you will need for the final. Coordinates: +/- 5 meters.