Korfanty - Zagłębie Przemysłu Mystery Cache

Korfanty - Zagłębie Przemysłu

Seria „Szlakiem odlewni sosnowieckich”

Zapraszam tym razem na spacer po części Sosnowca, która bardzo silnie związana była, przez wiele lat, z odlewnictwem zarówno metali żelaznych jak i kolorowych. Dziś to już historia...
W równomiernych okresach czasu opublikowane zostaną cztery skeszynki. Odnajdując cztery kesze będzie możliwość uzyskania współrzędnych skrytki piątej, finałowej.

Miejsce

Ostatnią z "keszowanych" odlewni zlokalizowanych w tej części Sosnowca będzie Odlewnia Stali Woźniak Małgorzata i synowie. Zakład został utworzony w 1910 roku przez Małgorzatę Woźniak oraz jej synów: Andrzeja, Franciszka i Teodora. Produkcja zakładu obejmowała wytwarzanie odlewów stalowych, których masa nie przekraczała 100kg. Były to produkty wyłącznie na potrzeby przemysłu ciężkiego. Początkowo stan pracowników wynosił 15 osób i prace odlewnicze wykonywano ręcznie.

Odlewnia rozbudowywała się. W 1912 roku w wyniku powiększenia i podwyższenia hali produkcyjnej możliwy był montaż suwnicy o nośności 7,5Mg. Jednocześnie doposażono warsztat mechaniczny w nowe maszyny do skrawania (między innymi tokarki). Od tego momentu zakład mógł produkować odlewy o masie do 2Mg. Miesięczna produkcja wynosiła ok. 35 tys. Mg odlewów przy zatrudnieniu 90 osobowym. Rozwój firmy zahamowany został w okresie pierwszej wojny światowej. Niemcy skonfiskowali wszystkie maszyny, a pomieszczenia fabryczne zajęli na kuchnię wojskową. Produkcja została wstrzymana.

Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Woźniakowie przystąpili do odbudowy zrujnowanego zakładu. Sprowadzono niezbędne maszyny, wybudowano piec o pojemności 5Mg. W 1919 roku zatrudnienie wynosiło ponad 300 osób.

W okresie międzywojennym powiększono teren zakładu, unowocześniono park maszynowy, zadbano o atrakcyjność asortymentu produkcji. W 1930 roku przekształcono firmę w spółkę akcyjną „Stalownia Woźniak”. Przed wybuchem drugiej wojny światowej produkcja zakładu wynosiła ok. 100 tys.. ton miesięcznie różnych wyrobów (produkowano m.in. prasy hydrauliczne, ścierne i korbowe). W tym czasie (lata 1926-1930) obok odlewni wybudowany został budynek mieszkalny rodziny Woźniaków tzw. willa Woźniaków. Willa została zaprojektowana i wybudowana przez firmę architektoniczno-budowlaną W. Filipczyńskiego z Sosnowca. Budynek jest zbudowany na planie czworoboku, dwukondygnacyjny, podpiwniczony z płaskim dachem. Fasada jest symetryczna zaś osią są drzwi wejściowe umieszczone w portyku wspartym czterema kolumnami doryckimi do którego prowadzą szerokie schody o łagodnym profilu. Zarówno taras na pierwszym piętrze jak i dach budynku zwieńczony jest tralkową balustradą z kamienną wazą położoną na osi budynku (nad wejściem).

W okresie okupacji hitlerowskiej firma przeszła w ręce niemieckie. Zakład nosił nazwę „Stalwerke”. Testowano tutaj nowe stopy dla produkcji wojennej. W czasie okupacji rodzinę Woźniaków usunięto z willi, którą przejęli Niemcy gdzie ulokowali kasyno wojskowo-policyjne (niemieccy funkcjonariusze przejęli też zakład Woźniaków). Po wojnie Spółka Akcyjna zarejestrowana została ponownie – stanowisko dyrektora zajmował Franciszek Woźniak. W 1948 roku zakład upaństwowiono. Willa Woźniaków została wykorzystana przez WKU (odlewnia została w 1948 roku upaństwowiona) . Dopiero w 1959 roku udało się rodzinie Woźniaków odzyskać wille. Willa do dziś znajduje się w posiadaniu rodziny Woźniaków (ul Mireckiego 22). Zakład w latach PRL-u działalność produkcyjną prowadził jako Sosnowiecka Odlewnia Staliwa Zakład nr l, a następnie Sosnowiecka Odlewnia Staliwa „Sostal” (wraz z zakładem - odlewnią Czechowskiego. Zabudowania odlewni zostały wyburzone w pierwszych latach XXI wieku. Pozostawiono drobne fragmenty zabudowy zakładowej (ściana) oraz komin. Budynki magazynowe i biurowe należące do stalowni częściowo pozostawiono i odremontowano. Niestety, najciekawsze fragmenty zakładu przeszły w stan gruzu.

Ciekawostka

Odlewnia Woźniaków miała pewną rolę w dozbrojeniu powstańców śląskich. To właśnie tutaj zostały zbudowane dwa wozy pancerne wykorzystywane przez powstańców śląskich. Najsłynniejszy wóz pancerny powstań śląskich – „Korfanty” oraz w okresie późniejszym wóz „Woźniak-Walerus”. Geneza powstania tych wozów była związana z ideą porucznika marynarki Roberta Oszeka. Po niepomyślnym rezultacie plebiscytu, mającego określić jak zostanie podzielony Górny Śląsk i któremu państwu przypadnie jego większa część, Ślązacy, którzy nie chcieli przyłączenia ich rejonu do Niemiec, wystąpili zbrojnie przeciwko władzom niemieckim. Porucznik Robert Oszek nie chciał prowadzić walk typowo partyzanckich po lasach ale wraz z innymi byłymi marynarzami flotylli pińskiej, utworzył tzw. „szturmową kompanię zmotoryzowaną". Oddział liczył 67 ludzi i był wyposażony w samochody ciężarowe przejęte w Hucie „Baildon” w Katowicach. Kilka wozów nieustalonej marki (choć istnieją przypuszczenia, iż mogłyby być to ciężarówki firmy „Magirus”) postanowiono opancerzyć – zbudowano w sumie co najmniej trzy improwizowane samochody pancerne, które nazwano „Korfanty”, „Woźniak-Walerus” (znany też jako „Powstaniec”) oraz „Zabrski powstaniec”. Pojazdy pancerne powstałe w odlewni Woźniaków brały udział w III powstaniu śląskim. „Korfanty” użyty został przez powstańców śląskich między innymi w czasie walk pod Kępną i Lichynią, natomiast „Walerus – Woźniak” uczestniczył w bitwach pod Górą Świętej Anny, Kędzierzynem i Żyrową.

Źródła
1. wikipedia.pl,
2. wikizaglebie.pl,
3. M. Śmiałek . Sosnowieckie ABC, T.1. Sosnowiec, 2002,
3. Portal broń pancerna: bronpancernafb.wordpress.com.

Skrytka

UWAGA!!! Skeszynka nie znajduje się na koordynatach startowych. Określiwszy współrzędne (wykorzystując poniższe dane) znajdziesz się w miejscu (etap pierwszy) gdzie znajdziesz potrzebną informacje. Idąc w kierunku ukrycia pojemnika będziesz widział pozostałości "królestwa" Woźniaków wraz z ich miejscem zamieszkania. Skrzynka zawiera logbook i ołówek. W pojemniku certyfikaty F-S-T(TF).
UWAGA: proszę w opisach lub fotkach nie spojlerować miejsca ukrycia oraz nie wchodzić na teren po odlewni!

Standardowo proszę o MEGA dyskretne podejmowanie pojemnika, DOKŁADNE ZAMKNIĘCIE i uważne odłożenie go na miejsce tak aby był niedostrzegalny dla mugoli!