SJW to projekt, prezentujące oddziały wojskowe o niebanalnej historii, związane na różne sposoby ze Stargardem.
14 Pułk Ułanów Jazłowieckich był oddziałem kawalerii Wojska Polskiego II RP, kawalerii pancernej PSZ na Zachodzie a także – oddziałem partyzanckim AK.
Zalążkiem pułku był utworzony w lutym 1918 roku w mołdawskiej miejscowości Ungheni szwadron polski, skupiający Polaków służących wcześniej w armii rosyjskiej. W okresie do kwietnia 1919 r. walczył z bolszewikami po stronie „białych” oddziałów rosyjskich. W dniu 15 czerwca 1919 roku przybył do Polski.
Z końcem czerwca pułk rozpoczął działania zbrojne w Małopolsce Wschodniej przeciwko oddziałom ukraińskim. W dniach 11 do 13 lipca 1919 r. pułk w ciężkim boju pod Jazłowcem odparł atakujące oddziały ukraińskie (łącznie w sile dwóch i pół brygady) i nie dopuścił wroga do klasztoru Sióstr Niepokalanek w Jazłowcu. Po tym wydarzeniu NMP Jazłowiecka stałą się patronką pułku, a ten przyjął nazwę „Jazłowiecki”.
Po wyparciu wojsk ukraińskich za Zbrucz pułk przeszedł na Wołyń, by walczyć z bolszewikami. Numer "14" otrzymał w sierpniu 1919 r. wraz z oficjalnym zatwierdzeniem nazwy.
Pułk brał również udział w kampanii 1920 r., w ramach której uczestniczył w zagonie na Koziatyn, wyprawie kijowskiej i bitwie pod Komarowem. Pułk stracił ogółem niemal 20T% stanu osobowego (poległych oraz zmarłych od ran i chorób).
Za męstwo wykazane w boju Krzyżem Virtuti Militari V. klasy nagrodzono 83 żołnierzy pułku, Krzyżem Walecznych – 239 żołnierzy pułku, w tym 24 – czterokrotnie, 43 – trzykrotnie, 122 – dwukrotnie.
W okresie międzywojennym pułk stacjonował we Lwowie.
W kampanii obronnej 1939 r. pułk brał udział w ramach macierzystej Podolskiej Brygady Kawalerii – najpierw w składzie Armii Łódź a następnie Armii Poznań. Stoczyła zwycięskie boje pod Gostkowem i Wartkowicami. W rejonie Tułowic k. Puszczy Kampinoskiej toczyła bardzo ciężkie boje, przebijając się przez niemieckie okrążenie.
Nie jest powszechnie wiadomo, że to szarża ułanów 14 Pułku w trakcie bitwy pod Wólką Węglową na umocnione pozycje niemieckie została opisana (i podkoloryzowana) przez korespondenta włoskiego - Mario Appeliusa (szarża z szablami na czołgi) a następnie uwieczniona w „Lotnej”. Szarża ta dała części oddziałów Armii Poznań po bitwie nad Bzurą możliwość wejścia do Warszawy i wzmocnienia szeregów obrońców stolicy.
Za udział w walkach z Niemcami w 1939 roku ułanom pułku nadano trzy krzyże Virtuti Militari IV klasy i 25 V klasy oraz 42 Krzyże Walecznych.
Po kampanii wrześniowej 14 pułk ułanów został odtworzony w kwietniu 1940 roku we Francji jako III batalion im. Ułanów Jazłowieckich w składzie 10 Brygady Kawalerii Pancernej a po klęsce Francji ponownie odtworzony w Wielkiej Brytanii jako I Batalion Strzelców im. 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich 1 Brygady Strzelców.
Po przybyciu do Anglii jednostka nie wzięła jednak udziału w walkach
Pancerny 14 Pułk Ułanów Jazłowieckich rozformowany został w 1947 roku.
Inaczej przedstawiały się powrześniowe dzieje pułku w ramach AK. Zgodnie z tzw. planem OSZ (odtwarzania sił zbrojnych) w Okręgu Lwów AK organizowano zawiązki przedwojennych oddziałów DOK VI, w tym także 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich, docelowo jako jednostki zmotoryzowanej, w praktyce – pieszej. Wiosną 1944 r. uformowano 1, 2 i 3 pluton w Dzielnicy Lwów-Wschód i tak powstały oddziały leśne 14 pułku ułanów. Liczyły one pierwotnie 32 żołnierzy AK, którzy z powodu dekonspiracji musieli opuścić Lwów. Wkrótce dołączyli do nich ochotnicy z okolic miasta, a także Polacy wcieleni do armii niemieckiej, którym udało się zdezerterować.
Dowódcą mianowano por Andrzeja Adama de Myszkę Chołoniewskiego a jego zastępcą kpt. Dragana Sotiroviča ps. "Draża", oficera przedwojennej armii Królestwa Jugosławii, który zbiegł z niewoli niemieckiej i dzięki polskiemu podziemiu ukrywał się we Lwowie W maju 1944 oddziały leśne pułku liczyły ok. 100 żołnierzy. Bronili mieszkańców podlwowskich wsi przed napaściami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Ze zbliżaniem się frontu oddziały AK rozpoczęły przygotowania do akcji Burza (i niestety posmakowały „wdzięczności „sojuszników”). W lipcu 14 Pułk Ułanów liczył 827 żołnierzy uzbrojonych w 7 rkm, 17 pm, 246 kbk, 130 pistoletów, 745 granatów ręcznych i 6 granatników przeciwpancernych.
Ułani wzięli udział w kilkudniowych walkach o Lwów Jednak po zajęciu miasta sowieci rozbroili i aresztowali tysiące żołnierzy lwowskiej AK. Resztki pułku ukryły się w okolicach Brzozowa, skąd część ludzi z kpt. Drażą przeszła wiosną 1945 na Dolny Śląsk, a stamtąd do amerykańskiej strefy okupacyjnej. Pozostali żołnierze 14 pułku walczyli z sowietami. 26 czerwca 1945, po ostatnim starciu pod Domaradzem oddział został rozwiązany.
Od 1995 roku tradycje 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich kultywował 1 batalion czołgów 6 Brygady Kawalerii Pancernej ze Stargardu (w którym miałem zaszczyt służyć) a od 09.01.2008 r. stacjonujący w Stargardzie 2 batalion 12 Brygady Zmechanizowanej został utożsamiony z 14 pułkiem Ułanów Jazłowieckich.
Kesz znajduje się przy ul. Ułanów Jazłowieckich w Stargardzie.
(źródło - Wikipedia)
Z UWAGI NA ZNACZNE ZAMUGOLENIE OKOLICY BARDZO PROSZĘ O ROZSĄDNE POBIERANIE KESZA I ODKŁADANIE GO W DOKŁADNIE TO SAMO MIEJSCE
PROSZĘ O ZABRANIE NARZĘDZIA DO WYCIĄGNIĘCIA LOGBOOKA