HISTORIA TOMASZOWA W SKRÓCIE:
Tomaszów Mazowiecki został założony przez hrabiego Antoniego Ostrowskiego, który nazwał osadę na część swojego ojca Tomasza. Zalążek przyszłego miasta pojawia się już pod koniec XVIII wieku, gdy Tomasz Ostrowski wybudował w tym miejscu piec do wytapiania surówki, po odkryciu żelaznych rud syderytowych. Dalszy rozwój nastąpił, gdy w 1805 roku dobra przejął najstarszy syn Tomasza, Antonii. Pierwsi osadnicy przybyli na przełomie 1822 i 1823 roku. Na te lata przypada również intensywny rozwoju aż w 1824 Tomaszów otrzymał prawa osady fabryczno-handlowej, a 6 lipca 1830r. prawa miejskie. Wszelkie dalsze plany dobrze prosperującego miasta zniwelowało powstanie listopadowe, w którym udział brał Antonii. Dobra Ostrowskich zostały skonfiskowane i przeszły na własność Skarbu Państwa, a Antonii za udział w powstaniu oraz poparcie wniosku o detronizację dynastii Romanowów został skazany zaocznie na śmierć. Uniknął wyroku emigrując do Francji, gdzie zmarł w 1845 roku. Po kilkunastu latach pobytu za granicą powrócił do Królestwa Polskiego jeden z synów Antoniego – Stanisław. Odkupił skonfiskowane włości oraz wypełnił dawne zobowiązanie ojca wobec mieszkańców Tomaszowa – przyczynił się do wybudowania kościoła św. Antoniego. Kolejne pokolenia dalej aktywnie działały w Tomaszowie aż do II wojny światowej, gdy Ostrowscy utracili swoje dobra ziemskie. Po wojnie nastąpił dalszy rozwój miasta, a dziś Tomaszów Mazowiecki to szóste co do wielkości i czwarte co do ludności miasto w województwie łódzkim.
Rodzina Knothe
HISTORIA RODZINY I KAMIENICY:
Na niedawno wyremontowanym placu Kościuszki w oczy rzuca się przede wszystkim jeden budynek – kamienica fabrykancka rodziny Knothe. Był to ród wywodzący się z Niemiec, z miasta Görlitz (Zgorzelec). Stamtąd ściągnął ich, do rozwijającego się Tomaszowa, hrabia Antonii Ostrowski. Tkacz Fryderyk Tobiasz Knothe, urodzony w 1789 roku, przybył w 1823 roku i otworzył wytwórnię sukna „Bracia Knothe”. Poza wspaniałym warsztatem, Fryderyk wybudował również w latach 20. XIX wieku okazałą kamienicę dla siebie i rodziny. Ulokowana została przy nowo powstającym wtedy tomaszowskim rynku. Pierwszą przebudowę kamienica przeszła już po śmierci Fryderyka, w 1896 roku, gdy majątek przejął jeden z jego synów – Edmund. Pojawiła się wtedy nowa elewacja frontowa, w modnym wtedy stylu eklektycznym, a pomieszczenia były bogato zdobione.
1911r.
Ciekawostką jest brama, znajdująca się w budynku. Jest to tak zwana „Ogniowa Brama”, przez którą mógł przejechać wóz strażacki pędzący po wodę do rzeki Wolbórki. Brama istnieje od początku i została zachowana w trakcie kolejnych przebudowań.
Fryderyk Knothe, wraz z żoną Joanną Emilią Schulz, miał siedmioro dzieci, które dały aż pięćdziesiąt sześć wnuków! Edmund, który przejął biznes po ojcu, odziedziczył po nim również smykałkę do interesów oraz dużą aktywność społeczną. Był współzałożycielem Straży Ogniowej w 1877 roku oraz ufundował stalowe dzwony odlane w Bochum dla neogotyckiego kościoła ewangelickiego. Uwielbiał spacerować po Tomaszowie, pić wodę z Niebieskich Źródeł, a także polować w okolicznych lasach.
Wspólnikiem Edmunda był jego brat Karol. W życiu powiodło mu się nieco gorzej, ponieważ podżyrował pożyczkę swojemu, jak się okazało niewypłacalnemu, przyjacielowi i zbankrutował. Sukiennikiem jednak był dobrym. Karol również posiadał kamienicę, ulokowaną po sąsiedzku. Po bankructwie zostawił ją swojej najstarszej córce Marii i jej mężowi, a sam wyjechał z młodszymi dziećmi do Pabianic.
Sukna braci cieszyły się dużą popularnością zdobywając rozgłos nie tylko w Królestwie Polskim, ale także w Rosji. Co ciekawe, wytwórnia Knothów nie była wielką, zmechanizowaną fabryką jak np. zakład Piescha. Firma była zakładem z produkcją maszynowo-ręczną.
Inną znaną postacią w Tomaszowie był Oskar Knothe – syn Hermana Fryderyka, brata Edmunda. Zajął się on warzeniem piwa w nieistniejącym już dziś budynku przy Parku Solidarności. Początkowo była tam tkalnia, a na przełomie XIX i XX wieku rozpoczęto produkcję trunku. Browar Parowy i Fabryka Wód Gazowanych w latach 30. XX wieku zatrudniała 24 osoby, a w 1931 roku wyprodukowano 3120 hektolitrów piwa. Firma funkcjonowała do końca drugiej wojny światowej. W maju 1939 roku, na wypadek wojny, w podziemiach browaru urządzono schron przeciwlotniczy, który miał służyć władzom Tomaszowa. Niestety w czasie wojny budynek bardziej wykorzystywali Niemcy.
1939r.
W późniejszych latach losy budynku są nie do końca znane. Prawdopodobnie były tym mieszkania i sklepy. W PRL-u stała się siedzibą sądu rejonowego i była nią do 2003 roku. Nowe życie tchnięto w budynek w 2012 roku, gdy otwarto tam miejską bibliotekę dla dzieci i młodzieży. Na uroczystość przybyli m.in. przedstawiciele rodziny Knothe.
2005r.
2016r.
ZADANIE:
Skrytka nie znajduje się pod wskazanymi współrzędnymi. Aby dowiedzieć się gdzie jest ukryta, należy wykazać się wiedzą na temat Knothów oraz ich kamienicy i odkryć liczby kryjące się pod literkami:
A - ilość wnuków Fryderyka Knothe
B - ilość kobiecych głów na kamienicy
C - rok podany na tabliczce informacyjnej zamieszczonej na kamienicy Knothe
D - miesiąc napisany w bramie ogniowej
E - suma dnia, miesiąca i roku napisanych w bramie ogniowej
F - liczba liter w nazwie maszyny namalowanej w bramie ogniowej
N 51° 31.E-A*20+F
E 020° 00.C/D-B-D
SKRYTKA:
W skrytce tylko logbook. Brak ołówka! Proszę uważać, w godzinach szczytu wokoło znajduje się bardzo dużo mugoli.
