Doorwaardbare plaats
De naam Ossendrecht is gevormd uit ‘Usse’ (later ‘Osse’) en ‘drecht’. ‘Usse’ was de naam van de zandheuvels of duinen langs de Schelde; ‘drecht’ duidt op een doorwaadbare plaats in de Schelde.
Geschiedenis
De eerste vermelding van Ossendrecht dateert van 1187. In 1213 werd de nederzetting door de hertog van Brabant geschonken aan de heer van Breda, die op zijn beurt in 1277 Nicolaas van Cats beleende met de heerlijkheid Ossendrecht. Kort daarna moet Ossendrecht in twee delen uiteengevallen zijn. De ene helft kwam in handen van de familie Van der Maelstede, terwijl de andere helft in de familie van Cats bleef. In 1503 kocht de heer van Bergen op Zoom de eerste helft van de heerlijkheid; het tweede gedeelte kon pas in 1761 door de markies worden teruggekocht.
Het leengebied Calfven vormde een afzonderlijke heerlijkheid, waarvan het bestaan pas in de veertiende eeuw voor het eerst wordt genoemd. De markies van Bergen op Zoom kocht de rechten hiervan in 1761.
Grensgebied
Ossendrecht ligt op de Brabantse Wal, een markante scheiding tussen hooggelegen zandgronden en lagergelegen kleigebieden. Staatkundig gezien grenst het aan de provincie Zeeland en aan de Belgische provincie Antwerpen. Op godsdienstig gebied was er in de 17e eeuw, na de Tachtigjarige Oorlog, sprake van een grens in Ossendrecht. Twee verschillende kerken, een katholieke en een protestantse, op nog geen honderd meter afstand van elkaar getuigen nog steeds van deze situatie.