Fort IXa Witzleben – jeden z 18 fortów wchodzących w skład Twierdzy Poznań. Znajduje się na Dębcu, pomiędzy ul. 28 Czerwca 1956 Roku a linią kolejową na Wrocław.
Zbudowany został w latach 1877–1881, w pierwszym etapie budowy twierdzy fortowej. Otrzymał nazwę Witzleben, a w 1931 zmieniono patronów na polskich - Fort IXa otrzymał imię pułkownika Wincentego Aksamitowskiego.
Obiekt ma kształt trapezu i jest zbliżony układem do zbudowanego w podobnym okresie Fortu IVa. Różnicę między nimi stanowią dwie kaponiery czołowe, które zostały zamienione stronami. Wewnątrz fortu znajduje się jedyna zachowana forteczna ręczna pompa wodna
Fort został przebudowany na początku lat czterdziestych XX wieku w związku z modernizacją trasy kolejowej Poznań-Wrocław. Rozebrano wtedy prawy bark wraz z kaponierą, a zamiast oryginalnej fosy postawiono prowizoryczne ogrodzenie.
Po odzyskaniu niepodległości, 15 kwietnia 1919 Fort IXa wraz z Fortem IX został przeznaczony dla podoficerskiej szkoły piechoty.
W czasie II wojny światowej, podczas bitwy o Poznań, fort i lasek dębiński został ostrzelany ogniem artyleryjskim. Dzięki temu Niemcy broniący linii kolejowej uciekli, a bataliony 226 i 240 pułku wdarły się na tereny wokół fortu i go oskrzydliły. Nie udała się próba wejścia do fortu przez wysadzenie pancernych włazów. Saperzy wrzucili więc do kominów wentylacyjnych łatwopalną mieszankę i zapalili ją granatami ręcznymi. Załoga fortu ewakuowała się w panice, część żołnierzy niemieckich uciekła, 200 z nich dostało się do niewoli.
Teren fortu wchodzi w skład obszaru Natura 2000 „Fortyfikacje w Poznaniu”. Od 2007 obiekt wynajmuje firma organizująca w nim gry paintballowe.