Kościół pw.Narodzenia Najświętszej Marii Panny
Kościół pw. Narodzenia Najświetszej Marii Panny jest położony w najstarszej częśći miasta Lubina. Według podań ludowych w tym miejscu niegdyś znajdowała się inna, wzniesiona ok 1175r. świątynia chrześcijańska teoretycznie zbudowana z fundacji Piotra Włostowica (Własta). Jest to mało prawdopodobne, ponieważ przyjmuje się, iż Włostowiec żył w latach 1080-1153, więc powstała 22 lata po Jego śmierci. Sama data budowy światyni wydaje się być bardziej prawdopodobna, choć jest ona datą umowną. Nie ulega jednak wątpliwości, że kościół na wzgórzu uzyskał uprawnienia parafialne przed 1270r. W 1319r.. książe ścinawski Jan wydając dokument potwierdzający przywileje miejskie dla Lubina , lokowanego na prawie niemieckim przed 1295r., przkazał pod jego kompetencje osade Stary Lubin ze wszystkimi jej przywilejami. Wtedy to kościół na Starym Lubinie został sprowadzony do roli kościoła filiarnego, przez co zmniejszyły się jego dochody i jego stan zaczął podupadać.
Na początku XVI wieku budowlę przejęli protestanci. Był to zły okres, ponieważ trwająca Wojna Trzydziestoletnia nie oszczędziła Lubina. Świątynia uległa mocnemu uszkodzeniu i dewastacji. Wraz z frontem do Lubina przyniesiono epidemię dżumy. W latach trzydziestych przykoscielny cmentarz stał się miejscem częstych pochówków. Spośród wiekszości ofiar wojny tego okresu, których liczbę podaje się na 4303 osoby, powodem śmierci aż 2916 z nich była czarna śmierć. Z uwagi na to iż chorych na dżumę chowano zdala od miasta cmentarz przy starolunbińskim kościele był najlepszym rozwiązaniem. Z czasem spowodowało to, iż kosciół został zdegradowany do roli kaplicy cmentarnej i zawieszenia funkcji liturgicznych.
W 1676r. świątynię zwrócono formalnie katolikom, jednak z uwagi na fatalny stan konstrukcji i brak funduszy kuria przekazała go pod patronat miastu. Nastepnego roku podjęto decyzję o wyburzeniu koscioła, jednak faktycznie zniknął on z powierzchni wzgórza dopiero w 1680r. Niezwłocznie po rozbiórce przystąpiono do wznoszenia nowego obiektu, który został odebrany w 1683r. Budowla ma konstrukcję szachulcową i w praktycznie niezmienionej formie przetrwała do czasów dzisiejszych. Nie oznacza to niestety, iż tak dobrze się zachowała i, że ominęły ją nastepstwa wojen. W 1945r. doszło do poważnego uszkodzenia budowli i jednoczesnego rozszabrowania jego wyposażenia. Dzięki działaniom Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w latach 1959-1960 częściowo odrestaurowano i zabezpieczono budynek. W 1972r. świątynia została przejęta jako placówka filiarna parafii pw. Matki Boskiej Częstochowskie pełniąc tą rolę do dnia 25.01.1982r. kiedy to erygnowano nową parafię diecezjalną pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Dopiero u schyłku XX wieku wygospodarowano, czy raczej zebrano pieniądze na całkowitą odbudowę świątyni.
Jeśli chodzi o lokalizację kościół wzniesiono na sztucznie usypanym wzniesieniu w zachodniej części miasta (dzielnica Stary Lubin) na prostokątnym planie fundamentów dawnej świątyni, z kwadratowym przedsionkiem i wejściem oraz dwukondygnacyjną, zwężajacą się ku górze wieżą od strony zachodniej i trójbocznie zamkniętym prezbiterium od strony wschodniej. Od strony północnej i południowej do części nawowej znajdują się przedsionki na rzucie kwadratu zaś od południa do prezbiterium przylega zakrystia także zbudowana na planie kwadratu. Konstrukcja nawy głównej wraz z przybudówkami jest ryglowo-drewniana wypełniona zaprawą murarską zmieszaną z gliną, trocinami i sieczką. Wieża zaś zbudowana jest z desek, i przykryta czterospadowym obecnie krytym blachą hełmem. Dwuspadowy dach nawy głównej oraz dównież dwuspadowy przedsionków z powiekami, zadaszenie zakrystii zaś pulpitowe. Całość pokryta gontem. Otwory drzwiowe oraz okienne prostokątne, wnętrze skromne pozbawione zniszczonego bądź skradzionego wystroju. Jedynymi ocalałymi elementami wystoju są fragmenty części empor kiedyś ozdobione malowanymi ornamentami roślinnymi.
Na chwilę obecną kościół pełni swoje funkcje liturgiczne. Msze święte sprawowane są w niedziele i świeta o godz. 11:00, a w dni powszednie w czwartki o godz. 17:00. Ponadto jest to jeden z "ulubionych" przez nowożeńców kościołów. Dowodem tego są sadzone przez nich rośliny wzdłuż murów. Na terenie kościoła znajdują się 4 figury świętych. Teren kościoła jest otwarty i można go zwiedzać, zachowując zasady czci i szacunku dla obiektów sakralnych, w godzinach od 8:00 do 18:00.
Przejdźmy do samego kesza.
Współrzędne przywiodły Cię pod pomnik, na którym znajduje się figura Matki Boskiej. Pod figurą znajduje się czarna tablica. Na niej podana jest data. Zapisz sobie ją lub zapamiętaj
N 51° 23.ABC E 016° 11.DEF
A - Pierwszą figurą jest:
- Figura św. Anny - 5
- Figura Najświętszej Marii Panny - 6
- Figura Marii Magdaleny - 7
B - Drugą figurą jest:
- Figura św. Piotra - 0
- Figura św. Pawła - 1
- Figura Najświętszego Serca Pana Jezusa - 2
C - Trzecią figurą jest:
- Figura św. Józefa z dzieciątkiem Jezus - 9
- Figura św. Pawła Apostoła - 7
- Figura św. Krzysztofa z dzieciątkiem Jezus - 5
D - Czwartą figurą jest:
- Figura św. Jadwigi - 1
- Figura św. Barbary - 2
- Figura św. Kingi - 3
EF - Dwie pierwsze cyfry (daty) z tablicy przy figurze POZA murami kościoła.
Opis obiektu zaczerpnięto ze strony parafii, zezwolenie na wstęp na teren przykościelny oraz na umieszczenie skrytki w bezpośrednim sąsiedztwie uzyskano za zgodą proboszcza parafii Narodzenia Najświętszej Marii Panny, ks. dziekana Krzysztofa Krzyżanowskiego. Obsługa kościoła jest powiadomiona o obecności skrzynki w pobliżu.