HISTORIA TOMASZOWA W SKRÓCIE:
Tomaszów Mazowiecki został założony przez hrabiego Antoniego Ostrowskiego, który nazwał osadę na część swojego ojca Tomasza. Zalążek przyszłego miasta pojawia się już pod koniec XVIII wieku, gdy Tomasz Ostrowski wybudował w tym miejscu piec do wytapiania surówki, po odkryciu żelaznych rud syderytowych. Dalszy rozwój nastąpił, gdy w 1805 roku dobra przejął najstarszy syn Tomasza, Antonii. Pierwsi osadnicy przybyli na przełomie 1822 i 1823 roku. Na te lata przypada również intensywny rozwoju aż w 1824 Tomaszów otrzymał prawa osady fabryczno-handlowej, a 6 lipca 1830r. prawa miejskie. Wszelkie dalsze plany dobrze prosperującego miasta zniwelowało powstanie listopadowe, w którym udział brał Antonii. Dobra Ostrowskich zostały skonfiskowane i przeszły na własność Skarbu Państwa, a Antonii za udział w powstaniu oraz poparcie wniosku o detronizację dynastii Romanowów został skazany zaocznie na śmierć. Uniknął wyroku emigrując do Francji, gdzie zmarł w 1845 roku. Po kilkunastu latach pobytu za granicą powrócił do Królestwa Polskiego jeden z synów Antoniego – Stanisław. Odkupił skonfiskowane włości oraz wypełnił dawne zobowiązanie ojca wobec mieszkańców Tomaszowa – przyczynił się do wybudowania kościoła św. Antoniego. Kolejne pokolenia dalej aktywnie działały w Tomaszowie aż do II wojny światowej, gdy Ostrowscy utracili swoje dobra ziemskie. Po wojnie nastąpił dalszy rozwój miasta, a dziś Tomaszów Mazowiecki to szóste co do wielkości i czwarte co do ludności miasto w województwie łódzkim.
1966-67, ul. Strzelecka, pocztówka RUCH
OSIEDLE STRZELECKA:
Osiedle mieszkaniowe utworzone przy ul. Strzeleckiej. Obejmuje również ulice dra M. Biernackiego, Chemików, Techniczną, Akacjową oraz Wiejską.
Budowa bloków rozpoczęła się w 1961 roku. Pierwsze dwa powstały przy ulicy Wiejskiej, a następne przy Strzeleckiej. Blok, przy którym znajduje się skrytka, był pierwszym blokiem przy tej ulicy. Gdy trwała budowa, wokoło znajdowało się niewiele. Po drugiej stronie Strzeleckiej (tam gdzie teraz zobaczyć możesz kolejne osiedle z poradnią zdrowia) było jedno gospodarstwo domowe z kurami, gąskami i innymi zwierzętami, a dalej w stronę Pilicy jedynie pola żyta. Po drugiej stronie ulicy Wiejskiej zaś jedynie domki jednorodzinne. Dziś na terenie osiedla Strzelecka znajdują się głównie bloki oraz Szkoła Podstawowa nr 12 im. Jana Pawła II, która posiada basen a tuż obok wybudowany został jeden z sześciu Orlików w Tomaszowie.
1970-72, ul.Strzelecka, bloki spółdzielni zakładowej "Wistomu"
WISTOM:
Powstanie osiedla związane jest z budową oczyszczalni ścieków przy Zakładzie Włókien Chemicznych "Wistom". Do jej powstania zakład potrzebował terenów w pobliżu, w związku z czym wysiedlono mieszkańców dzielnicy Kaczka i specjalnie dla nich wybudowano bloki w innej części miasta. Tak powstały bloki mieszkalne zakładowe, z których korzystali Ci, od których zakupiono ziemie oraz pracownicy Wistomu.
Wistom była to fabryka włókien sztucznych, powstała w 1912 roku. Początkowo szybko rozwijający się zakład wstrzymała pierwsza wojna światowa, jednak po odzyskaniu przez Polskę niepodległości od razu rozpoczęto uzupełnianie brakujących maszyn, zniszczonych przez niemieckiego okupanta. Po 1920 rynek zbytu objął Chiny, Australię, Egipt, Czechosłowację, Austrię, Węgry i Rumunię. W latach 30. XX wieku fabryka znajdowała się w pierwszej dziesiątce największych światowych producentów sztucznego jedwabiu. Zakład posiadał własny klub sportowy z boiskiem i przystanią wioślarską, orkiestrę i chór, teatr, bibliotekę z czytelnią oraz przedszkole.
Podczas drugiej wojny światowej fabryka ucierpiała od niemieckiego bombardowania, a wśród pracowników byli zabici. Zarząd fabryki i personel techniczny ewakuowano do Warszawy oraz wywieziono wybrane maszyny. Po zajęciu Tomaszowa Mazowieckiego przez wojska hitlerowskie okupant ustanowił w fabryce zarząd komisaryczny, a produkcję postanowiono wznowić. Wielu pracowników objęły hitlerowskie represje, aresztowania, morderstwa za udział w ruchu oporu, a do getta trafili zatrudnieni w fabryce Żydzi. Gdy zbliżał się koniec wojny zmniejszano zatrudnienie, a następnie wywieziono zdemontowane maszyny produkcyjne, elementy ujęcia wody, a także surowce. W chwili wkroczenia Armii Czerwonej pracowała jedynie kotłownia i zachowano sprawną sieć wodociągową.
Lata 1939-1945 , Ulica Spalska, w tle Wistom
W drugiej połowie 1945 przywrócono w fabryce produkcję włókien ciętych, Artexu, Tomofanu i jedwabiu wiskozowego, a także niezbędnego do ich powstawania dwusiarczku węgla. W 1950 produkcja osiągnęła poziom, który fabryka osiągała w 1938. Zakład zatrudniał w szczytowym momencie ponad 11-tysięcy pracowników - istniało nawet powiedzenie "W każdym domu ktoś z Wistomu". W kolejnych latach linie produkcyjne były modernizowane, rozbudowano ujęcie rzeki Pilicy, zbudowano wspomnianą oczyszczalnię ścieków, a także rozbudowano sieć energetyczną.
Niestety znakiem rozpoznawczym Tomaszowa stał się nieprzyjemny zapach, po którym każdy mógł rozpoznać, że przybył właśnie do miasta. Pracownicy byli narażeni na utratę zdrowia, jednak mimo to chętnych do pracy przyciągała bogata oferta socjalna. Zakład posiadał żłobki i przedszkola, Dom Kultury "Chemik", ukazywała się gazeta zakładowa "Włókna sztuczne". Wistom posiadał ogromny wpływ na rozwój miasta - powstawały osiedla mieszkaniowe oraz uruchomiono komunikację miejską. Jednak skutkiem ubocznym był wysoce szkodliwy wpływ na środowisko naturalne.
Przemiany gospodarcze, postęp technologiczny oraz zaostrzenie norm związanych z ochroną środowiska sprawiły, że w połowie lat 90. zakład zaczął mieć problemy finansowe, które ostatecznie doprowadziły do zaprzestania produkcji w czerwcu 1997. Miało to ogromny wpływ na rynek pracy w Tomaszowie Mazowieckim, ponieważ Wistom był największym pracodawcą w mieście. W 1999 roku zainteresowany kupnem fabryki był biznesmen z Tajwanu, jednak po wpłaceniu dwóch z trzech rat zerwał kontakt z niewyjaśnionych przyczyn. Doszło do grabieży i dewastacji mienia. Wszczęto procedurę komorniczą, a zaległości tylko wobec miasta wynosiły kilka milionów (6 milionów złotych w 2004). Obecnie pozostała zabudowa przemysłowa jest w stanie daleko posuniętej ruiny.
Po rozpadzie Wistomu, bloki zostały przekazane spółdzielni mieszkaniowej i tak funkcjonują do teraz.
A TAK POZA TYM..:
Dla mnie osobiście Osiedle Strzelecka to miejsce, w którym spędziłam część swojego życia i wracam tu do dziś. Kto wie, może właśnie podglądam Cię z okna, gdy wpisujesz się do logbooka :)
SKRYTKA:
W skrytce logbook, ołówek, certyfikat dla pierwszego znalazcy oraz przedmioty na wymianę. Bardzo proszę wymieniać za równie wartościowe rzeczy, które sami chcielibyście w skrytce znaleźć. Nie wrzucamy śmieci, rachunków, owoców drzew, zepsutej biżuterii etc. PWG wymieniamy za inne wood coiny.
