Starorzecza (jeziora przyrzeczne, paleomeandry) to, niewielkie zbiorniki położone w dolinie rzecznej, połączone trwale, okresowo lub całkowicie oddzielone od właściwego koryta rzeki. Ich powstawanie wiąże się z przerwaniem i odizolowaniem szyi meandru lub poprzez oddzielenie od rzeki wałem przykorytowym podczas wezbrań. Za starorzecza przyjmuje się również fragmenty dawnego koryta połączonego okresowo lub trwale z funkcjonującym korytem. Stąd też w literaturze istnieje wiele terminów na określenie „starorzecze”. W polskim piśmiennictwie starorzecza bywają nazywane stawami czy jeziorami rzecznymi. Ostatecznie doczekały się chyba najwłaściwszej nazwy, czyli właśnie starorzeczy.
Powstanie starorzeczy zależy od charakteru rzeki (czy jest ona roztokowa czy meandrująca). Rzeka roztokowa charakteryzuje się tym, że w obrębie łożyska płynie ona kilkoma płytkimi korytami, między którymi występują liczne mielizny i wyspy. W wyniku regulacji pozostaje jedno główne koryto, a pozostałe zostają przetamowane, tworząc starorzecza, które mają charakter długich i dosyć wąskich zbiorników przyrzecznych. Przykładem takiej regulacji jest przeprowadzona w XIX w. re- gulacja dolnej Wisły, a przykładem starorzecza powstałego podczas takiej regulacji może być Port Drzewny w okolicach Torunia.
Istotny wpływ na kształtowanie się starorzeczy mają takie czynniki jak: budowa geologiczna, reżim hydrologiczny rzeki, a także parametry geomorfometryczne i glebowe oraz zagospodarowanie zlewni. Starorzecza młode, które powstały na skutek zabiegów hydrotechnicznych w czasie prostowania koryt rzecznych, z reguły są połączone z jednej strony z wodami rzeki. Połączenie to pełni istotną rolę w ciągłej wymianie wody między zbiornikiem a rzeką. Wahania poziomu wody w rzece wpływają na zmiany zasobów wodnych i zmiany morfometryczne w starorzeczu.
Pierwszy rysunek Wisła przed regulacją, dolny Wisła po regulacji
źródło: "Dlaczego warto chronić starorzecza?", 2012 E. Dembowska, P. Napiórkowski, Zakład Hydrobiologii, Wydział Biologii i Ochrony Środowiska, UMK
Starorzecze nad którym się znajdujesz nazywane jest starorzeczem Przybyszewskiego, ze względu na nazwę ulicy, która do niego prowadzi. Jest to niewielki, płytki zbiornik połączony z Wisłą. Przed I wojną światową istniała tu przystań wioślarska. Dziś w najbliższej okolicy zlokalizowane są ogrody działkowe, a miejsce to raczej nie cieszy się popularnością wśród mieszkańców, tak jak było to przed wojną. Jest to najmniejsze starorzecze w Toruniu, które ma połączenie z rzeką. Zbiornik jest bardzo płytki i zdarza się, że okresowo wysycha.
Obecność wody wpływa niewątpliwie na zwiększenie bioróżnorodności. W związku z czym proszę o ostrożne poruszanie się zwłaszcza wiosną i latem, bowiem spotkać tu można nie tylko ptaki, ale również bardzo dużo ślimaków, żaby, ropuchy, zaskrońce i wiele innych zwierząt, które można niechcący zdeptać. Pamiętaj też o obecności roślin, w tym pokrzyw.
Szukasz niewielkiego pojemnika, podążaj za keszerską intuicją i znajdź stare drzewo.
Uwaga, przy wysokich stanach wody na Wiśle skrytka może być czasowo niedostępna.