Szkoła podstawowa na Krakowskiej
Ze względu na dużą liczbę młodzieży i szczupłość miejsa do nauki istniejąca wcześniej placówka była wielokrotnie przenoszona, konieczne było też wynajmowanie sal w domach prywatnych i budynku Urzędu Gminy. Coraz trudniejsza sytuacja lokalowa stanowiła bodziec do zrodzenia się pomysłu budowy szkoły. Twórcą tej idei był przewodniczący Rady Gminnej, ksiądz Józef Slosarczyk.
Z jego inicjatywy w roku 1888 zwrócono się z prośbą do hrabiego Artura Potockiego o odstąpienie placu pod budowę i materiałów budowlanych. Odpowiedzią na tę prośbę była propozycja wybudowania dwupiętrowej szkoły o czterech salach lekcyjnych, dużej auli i mieszkaniach dla nauczycieli w zamian za należącą do gminy drogę. Oferta ta została jednak odrzucona. Ostatecznie, Rada Szkolna Okręgowa w Chrzanowie orzeczeniem z 7 lipca 1897 roku zleciła budowę szkoły na gruncie, który został podarowany przez Potockich znacznie wcześniej, bo w 1870 roku.
W roku 1897 stanął budynek w stanie surowym, nakyty dachem; ostatnią dachówkę założono 7 grudnia. Już w następnym roku ukończono budowę i dokonano poświęcenia szkoły. Koszty budowy zostały rozłożone na gminy i tzw. obszary dworskie w Krzeszowicach i Czatkowicach oraz na mieszkańców tych miejscowości.
Wybuch Pierwszej Wojny Światowej spowodował wielokrotne zajmowanie budynku przez wojsko i kompanie formujących się Legionów; zorganizowano tu szpital wojskowy i magazyn broni. Niektórzy nauczyciele zostali powołani do wojska, a w szkole kwaterowali oficerowie. Spowodowało to dezorganizację roku szkolnego 1914/1915. W czasie Wojny znacznie wzrosła liczba uczniów z powodu otwarcia schroniska dla sierot przez księży misjonarzy na Nowej Wsi. W roku szkolnym 1918/1919, zakończono wcześniej naukę, ponieważ budynek został zajęty przez stowarzyszenie Czerwonego Krzyża na szpital wojskowy. Grono nauczycielskie u progu niepodległości stanowili: Stanisław Polaczek (od 1922 dyrektor szkoły), katecheta ksiądz Zygmunt Mieszkowski, Zofia Barańska, Gizela Borsówna, Anna Buciewicz, Helena Buciewicz, Zofia Chorąży, Maria Grzybek, Maria Hackmullar, Jadwiga Możny, Henryka Waciąg, Maria Węgrzynek i Karol Szurmiak.
W 1930 roku Stanisław Polaczek odszedł na zasłużoną emeryturę, a jego stanowisko objął Włodzimierz Mirocki, który funkcję dyrektora pełnił aż do rozpoczęcia okupacji, a następnie został wydalony z Krzeszowic przez Niemców i powrócił tu dopiero po wojnie.
Obok oficjalnej szkoły, której program był ograniczony do minimum, Polskie Państwo Podziemne zorganizowało także tajne nauczanie. Jeden z punktów nauczania, prowadzony przez dr Wincentego Danka, działał w mieszkaniu rodziny Kolków, w jednym z budynków administracji Kopalni Węgla Kamiennego "Krystyna"przy kamieniołomach w Niedźwiedziej Górze. Tajne komplety prowadzili też: mgr Stanisław Tal, panie Łazińskie, mgr Klemens Sojka, prof. Ignacy Król, Ignacy Skołuba, absolwent Konserwatorium Muzycznego w Krakowie; w 1944 roku, w wyniku donosu został aresztowany i groziła mu wywózka do obozu koncentracyjnego Auschwitz. W jego sprawie interweniował ksiądz kanonik Jakub Morajka, który zapłacił ówczesnemu burmistrzowi Kochańskiemu za warunkowe uwolnienie Skołuby dużą sumę i organista ozyskał wolność, jednak proboszcz zabronił mu udzielania lekcji gry na fortepianie "i w ogóle muzyki". Lekcji literatury udzielał starszy asystent, późniejszy profesor i prorektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, dr Kazimierz Wyka.
Szkoła z "powszechnej" została zmieniona na "Podstawową" w roku 1948, kiedy to - jak pisano - "znosiło się podział na szkołę powszechną dla mas i gimnazjum dla uprzywilejowanych i tworzyło się jednolitą szkołę polską - szkołę podstawową", i do dzisiaj naucza wiedzy z różnych dziedzin młodych krzeszowiczan.
Kesz to prosty multi - cache. Współrzędne początkowe kierują szukającego przed tablicę w językach: polskim, francuskim, niemieckim i angielskim, gdzie jego zadaniem jest zdobycie kilku informacji. Aby poznać współrzędne finału, musisz wykonać poniższe zadania:
-Którego dnia września rozpoczęła się nauka w szkole? cyfry z daty dodaj do siebie a otrzymasz A.
-W którym roku szkoła uzyskała status siedmioklasowej szkoły męskiej? Przedostatnia cyfra z tej daty to B.
-Kto jest patronem tej szkoły? Dodaj do siebie liczbę liter z jego imienia, a otrzymasz C.
-Po lewej stronie od głównego wejścia znajduje się tablica. Kto został na niej wymieniony jako honorowy obywatel miasta Krzeszowice? liczba liter "i" w jego nazwisku to D.
Kiedy zdobędziesz wszystkie informacje, podstaw wyniki do wzoru zapisanego niżej. Suma kontrolna tych wszystkich liczb to 15.
Współrzędne finałowe:
N 50° 0(C+D).(B)(7*A+2*B)'
E 19° 3(2*B+2*D).(110:A)(C-2)'
Uwaga na mugoli! BYOP, powodzenia ;)