Kanał Bydgoski - Planty Mystery Cache

[PL]

Kanał Bydgoski to sztuczna droga wodna łącząca dorzecza dwóch największych rzek w Polsce – Wisły i Odry. Trasa Kanału Bydgoskiego wiedzie dnem Pradoliny Toruńsko-Eberwsaldzkiej i zaczyna się na bydgoskiej dzielnicy Okole, aby po blisko 25 km skończyć swój bieg w Nakle nad Notecią. Kanał Bydgoski jest częścią międzynarodowej drogi wodnej E-70, która łączy Antwerpię (Belgia) z Kłajpedą (Litwa).

Kanał Bydgoski został zbudowany w latach 1773-1774 na rozkaz króla Prus Fryderyka II i obecnie jest najstarszym czynnym śródlądowym kanałem wodnym w Polsce. Pierwszej gruntownej przebudowy kanału dokonano w latach 1795-1801, a jej autorem był Ernst Conrad Peterson – długoletni inspektor kanału. Oprócz przebudowania śluz i jazów Peterson założył przy brzegach Kanału (od śluzy I do VI) park, który dzisiaj istnieje pod nazwą Planty nad Kanałem Bydgoskim.

W dużej mierze dzięki kanałowi w XIX wieku swój okres rozkwitu gospodarczego miała Bydgoszcz, położona wtedy w obrębie zaboru pruskiego. W latach 1906-1915 dokonano drugiej gruntownej przebudowy kanału. Powstały nowe śluzy, pogłębiono kanał, a stary około 3,5-kilometrowy odcinek tej drogi wodnej został wyłączony z użytkowania. W ten sposób powstał jeden z ważniejszych w Bydgoszczy obszarów rekreacyjnych, wspomniany wcześniej park - Planty nad Kanałem Bydgoskim.

Planty nad Kanałem Bydgoskim są jednym z najstarszych parków miejskich w Bydgoszczy. Park ma 47 hektarów powierzchni i położony jest w zachodniej części miasta w odległości zaledwie 2 km od ścisłego centrum Bydgoszczy. Planty nad Kanałem Bydgoskim rozciągają się wąskim pasem (100-300 metrów) na długości 3 km wzdłuż unikatowego zabytku hydrotechniki jakim jest stary Kanał Bydgoski. Za wschodni kraniec parku uznaje się Rondo Grunwaldzkie, a na zachodzie kończy się zabytkową Śluzę VI.

Pomysłodawcą utworzenia parku był inspektor kanału Ernst Conrad Peterson. Systematyczne zadrzewianie brzegów kanału rozpoczęło się w 1802 roku. Od strony ul.Nakielskiej zasadzono wtedy topole czarne, olsze czarne, kasztanowce i lipy. W latach 1804-1808 posadzono drzewa po obu stronach kanału od ul.Wrocławskiej w stronę zachodnią. Były to topole czarne, kasztanowce, wiązy, buki i lipy. Innym ważnym wydarzeniem były zasadzenie kilkuset drzew w latach 1833-1835 na odcinku od nieistniejącej dzisiaj Śluzy II aż do Śluzy VI. Warto dodać, że większość z tych drzew przetrwała do dzisiejszych czasów.

Przez następne lata park był stale zadrzewiany i zakrzewiany. Przybywały tutaj przede wszystkim lipy, kasztanowce, dęby, buki, wiązy, topole, graby i wierzby. Dzięki temu w XIX wieku i I połowie XX wieku Planty nad Kanałem Bydgoskim stały się dla bydgoszczan prawdziwym ‘salonem miasta’ – miejscem spacerów i spotkań towarzyskich. Warto dodać, że w obrębie parku znajdowało się wtedy kilkanaście restauracji, kawiarni, restauracji ogrodowych, miejsc zabaw dla dzieci, a także dużych sal zabawowych i korty tenisowe. Ponadto po kanale pływały statki spacerowe i łodzie, którymi panowie wozili panie.

Planty nad Kanałem Bydgoskim są miejscem występowania 26 drzew – pomników przyrody. Wzdłuż brzegów Kanału znajduje się kilkaset okazałych drzew, a wśród nich tabliczką ‘pomnika przyrody’ opatrzonych jest 14 olsz czarnych, 4 topole czarne, 1 olsza czarna trójwierzchołkowa, 2 klony srebrzyste, 2 wiązy szypułkowe, 1 dąb szypułkowy, 1 wiąz szypułkowy czteropienny „Bartłomiej” i 1 wiąz szypułkowy „Lech”. Na terenie parku można w miniaturze zobaczyć także las iglasty z sosną zwyczajną, łęg z olszą, jesionem i wiązem oraz las liściasty z lipą, klonem i kasztanowcem. Ponadto w części zachodniej kanału, przy brzegach, można zaobserwować roślinność szuwarową z arcydzięgielem litworem, tatarakiem zwyczajnym i trzciną pospolitą.

[EN]

The Bydgoszcz Canal is a waterway connecting two the largest river basins in Poland – Vistula and Oder. The Bydgoszcz Canal is located on the bottom of the Thorn-Eberswalde Proglacial Valley. It goes from Bydgoszcz (Okole district) to Nakło nad Notecią. The Bydgoszcz Canal is a part of the international waterway E-70 which connect Antwerp (Belgium) and Klaipeda (Lithuania).

The Bydgoszcz Canal was built in 1772-1775, at the order of Frederick II, king of Prussia. Today, this is the oldest active inland waterway in Poland. The Bydgoszcz Canal was completely rebuilt in 1795-1801 by Ernst Conrad Peterson. In those years, builders constructed new water gates and they rebuilt older water gates. Peterson also decided to plant trees along the Bydgoszcz Canal. This park, known as the „Planty nad Kanałem Bydgoskim”, is the largest city park in Bydgoszcz.

The Bydgoszcz Canal played a huge role in economic development in Bydgoszcz in the 19th century. The canal was completely rebuilt again in 1906-1915. Another water gates were constructed, the canal was deepen and old part of the canal (about 3,5 km of length)was closed down. In this way, one of the most important recreational area in Bydgoszcz was established – city park called „Planty nad Kanałem Bydgoskim”.

„Planty nad Kanałem Bydgoskim” is one of the oldest city park in Bydgoszcz. It was established by Ernst Conrad Peterson in 1802. The area of this park is 47 hectares. The park is located in western part of Bydgoszcz about 2 km from the old square. “Planty nad Kanałem Bydgoskim” is quite narrow but very long park. Its width is 100-300 meters and its length is about 3 kilometers. In the park, you can find many species of trees which were planted in the 19 th century, e.g. silver maples, black alders, black poplars, oaks, horse-chestnuts or limes.