Wanneperveen
In de fraaie noordwest hoek van de provincie Overijssel, tussen de bruisende steden Meppel en Steenwijk en de toeristische trekpleister Giethoorn, maar midden in het Nationaal Park Weerribben-Wieden ligt het waterrijke lintdorp Wanneperveen. De natuur is er overweldigend, de historie is er rijk, de stilte is er oorverdovend en de mensen zijn vriendelijk en gastvrij. Hier kun je het hele jaar door volop genieten van de rust, de ruimte, de natuur en het water. Kortom: heerlijk wonen, werken en recreëren. Ons prachtige dorp met circa 1700 inwoners maakt deel uit van de Gemeente Steenwijkerland en het unieke vakantiegebied Waterreijk Weerribben Wieden
'What's in the name'
Waar komt de naam Wanneperveen eigenlijk vandaan? Wanneperveen was een onbewoond hoogveengebied. Tussen de Veneweg en het Meppelerdiep stroomde van oost naar west een riviertje genaamd de 'Wanepe' of 'Wennepe'. 'Wan' betekent weinig en 'apa' of 'epe' betekent water. Wanneperveen was niet alleen een land van water, maar ook van veen. Dat is de reden dat de langere naam 'Waneppervene' en later Wanneperveen is ontstaan. Wanneperveen vindt als nederzetting zijn oorsprong in de 13e eeuw. De naam werd voor het eerst vermeld in een oorkonde in 1284. In de 13e en 14e eeuw raakte het gebied meer bewoond en verkaveld.
'Het wandelende dorp'
Wanneperveen is een lintdorp. Het ontstaan van dit lint heeft alles te maken met de vervening. Wanneperveen was een veen nederzetting en werd systematisch ontgonnen. De afgraving van veen voor de winning van turf (droge vervening) begon in de 15e eeuw en zette zich in de 16e en 17e eeuw voort. Zo ontstonden er allemaal grachten, sloten en meren. De turf werd voor een groot deel naar andere delen van het land geëxploiteerd. Wanneperveen maakte daardoor een relatief welvarende tijd door. Door deze ontginning trad er bodemdaling op, waardoor het niet meer geschikt was om als akkerland te gebruiken. Daarom ging men andere gronden ontginnen en ontstond er een lang uitgestrekt lintdorp ('het wandelende dorp'). In de tweede helft van de 16e eeuw kwam er een einde aan de droge vervening en ging men over tot de natte vervening (het baggeren van turf). De vervening beleefde in de 18e eeuw haar hoogtepunt, maar ging door tot en met de 19e eeuw. Door het opraken van het veen trad er verval in. Mensen trokken weg naar andere delen van het land en de populatie van Wanneperveen daalde. Het agrarisch bedrijf werd weer belangrijker.
Het Wapen Wanneperveen
Het wapen van de voormalige gemeente Wanneperveen werd op 14 november 1898 per Koninklijk Besluit van de Hoge Raad van Adel aan de Overijsselse gemeente Wanneperveen toegekend. Het wapen is een schild met drie brandende kaarsen in een kandelaar met het onderschrift 'Lux, lucet in tenebris'. Met de drie kaarsen worden de drie dorpen Wanneper, Wanneperveen en Dinxterveen uitgebeeld. Deze dorpen vormden vroeger gezamenlijk het schoutambt Wanneper- en Dinxterveen. Dit schoutambt voerde als spreuk 'Lux lucet in tenebris' ('Het licht schijnt in de duisternis').
Iedere stad of dorp heeft zo zijn eigen verhalen en bijzondere plekjes.
Zo ook Wanneperveen. Het Schultehuis Schultehuis Wanneperveen Rijksmonument Het Schultehuis (Veneweg 83) is een echte bezienswaardigheid. Het is een van de weinige oude gebouwen in Wanneperveen. Het Schultehuis was vroeger de ambtswoning van de schout. Het werd gebouwd in 1612 in oud-Renaissance stijl en heeft een Oudhollands trapgeveltje. De schout (ook wel schulte of scholte genaamd) was de vertegenwoordiger van de bisschop of graaf. Deze soort van burgemeester inde belastingen en boetes, stelde koopaktes op en deed rechtsuitspraken. Het gebouw heeft in de loop der jaren vele bestemmingen gehad, waaronder die van winkel en museum. Momenteel fungeert het Schultehuis als woonhuis. Sinds 1921 is het Schutehuis een Rijksmonument.
Het gemeentehuis
Op 11 mei 1898 stemde de gemeenteraad van Wanneperveen in met het bouwen van een eigen gemeentehuis annex burgemeesterswoning. Voor die tijd vergaderde de gemeenteraad bij iemand thuis. Op 7 februari 1902 werd het gemeentehuis betrokken. Al voor 1914 bleek het gemeentehuis te klein en was uitbreiding wenselijk. De grondige verbouwing begon pas in 1956. Op 16 april 1958 werd het nieuwe gemeentehuis geopend. In het gemeentehuis was ook de brandweergarage gevestigd. De gemeente had vroeger weinig personeelsleden in dienst. De functie van schout of burgemeester werd vaak gecombineerd met die van gemeentesecretaris. In de jaren dertig had de gemeente een ontvanger, drie ambtenaren van de burgerlijke stand, twee geneeskundigen, een vroedvrouw, een bouwtoezichthouder, een doodgraver en een veldwachter in dienst. De meeste van deze functies waren nevenfuncties. In 1972 (net voor de eerste herindeling) was het personeelsbestand uitgebreid naar 19 medewerkers. Na de samenvoeging tot de gemeente Brederwiede, is het gemeentehuis niet meer als zodanig in gebruik. Aan de oostgevel van het gemeentehuis is nog een kleurig mozaïek te zien van het gemeentewapen van Wanneperveen.
NB. Natuurmonumenten heeft toestemming gegeven voor deze cache, daar zijn we blij mee. Houd je daarom alstublieft aan hun redelijke regels! Je hoeft niet van het pad af en graven is niet nodig. Verstoor de rust in de natuur niet en neem afval mee. Bedenk vooral dat we te gast zijn in dit prachtige natuurgebied.
Voor deze multicache mag u langs 6 waypoints om vragen te beantwoorden:
Waypoint 1
Er zit in de muur van het dorpshuis een stuk muur wat een andere kleur heeft. Hier heeft een apparaat gezeten wat het dorp echt mist. Wat voor apparaat heeft hier gezeten? Stapeltel de naam van dit apparaat tot 1 cijfer = A
Op het dorpshuisplein staat een jubileumboom. Op welke datum en bij welke gelegenheid is deze boom geschonken? Het derde getal van het jaartal = B en C = de letterwaarde van de 4e letter van het jubileum, deze stapeltellen tot 1 cijfer
Vanaf welk jaar is het dorp Wanneperveen bekend. Het gaat om de eerste bekende vermelding! Stapeltel het viercijferige getal tot 1 cijfer = D
Hoe noem je zo'n betonnen bank, zoals op het Dorpshuisplein, officieel? Neem de letterwaarde van de eerste letter van het tweede woord = E De social sofa is tijdelijk weg voor onderhoud.
Waypoint 2: het oude gemeentehuis
Wat is het huisnummer? = F
Waypoint 3
Letterwaarde van de 2e letter van de naam van dit gebouw (zonder lidwoord) = G
Waypoint 4
H = Aantal kleuren in de naam van deze voetbalvereniging
Waypoint 5: Ijsbaan
Aantal letters van het laatste woord op het naambord van het plein = I
Waypoint 6: Uitkijktoren
J= letterwaarde van 4e letter van de naam van de eigenaar van het terrein waarin de toren staat (stapeltellen)
Het eindpunt kan nu uitgerekend worden: N52 ((A+B-C)*2)(A+B-C).GD(3*J)E006 (E-1)(G+H).F+C*I-7
Veel plezier in 'ons' dorp