Z życia kopalni | Oddech - Zagłębie Przemysłu
UWAGA! Do zabawy potrzebujesz telefon z aplikacją QR Code. Dobrze schowaj pojemnik. Nie podejmuj go jeśli możesz być obserwowany!!! Skorzystaj z podanego, początkowego punkt startowego (patrz w wapointy)!
Węgiel kamienny. Czarne złoto. Bez spekulacji nad tym czy czarne i czy złoto - w sumie łatwo to zweryfikować... Dzięki "czarnemu" Śląsk i Zagłębie przeżywało niesamowity rozwój. Dziś ten rozwój to w znacznej części już historia.
Niniejsza skeszynka jest drugą z ośmioetapowego projektu "Z życia kopalni". Postaramy się przedstawić Wam kilka istotnych elementów będących składowa zakładu górniczego i pochodną problemów generowanych przez kopalnie węgla kamiennego, a wszystko w oparciu o jeszcze obecne ślady po jednej z zlikwidowanych sosnowieckich kopalń. Podejmując siedem różnych pojemników będzie można uzyskać współrzędne skrytki ósmej, finałowej.
Proces
Skład powietrza kopalnianego ulega zmianom na wskutek oddychania ludzi, stałego ale ciągle następującego utleniania się węgla oraz substancji organicznej, wydzielania się różnego rodzaju gazów ze skał, prowadzenia robót strzelniczych, parowania wody oraz przemieszczania się znacznych ilości pyłu, który powstaję podczas urabiania i transportowania węgla kamiennego. Dodatkowo podwyższona temperatura skał występująca na dużych głębokościach, praca maszyn i silników elektrycznych oraz procesy utleniania węgla powodują wzrost temperatury powietrza w kopalni.
Skład powietrza w kopalni powinien być zbliżony do składu powietrza atmosferycznego, a wszystkie w/w procesy powodują silne zmiany składu powietrza w kopalniach. W efekcie koniecznym staje się przewietrzania wyrobisk kopalnianych zarówno w celu lepszego samopoczucia i większej wydajności pracy ludzi jednocześnie, co jest nadrzędną kwestią, w celu zapewnienia bezpieczeństwa pracującym górnikom. Warto wspomnieć, że największe zagrożenie gazowe kopalni - metan może występować w kopalniach w stężeniu do kilku procent. Zwartość tego gazu na poziomie 9%, przy obecności tlenu, to niezwykle eksplozywna mieszanina. Zwyczajowo zawartość 2% metanu w składzie powietrza kopalnianego jest wytyczną do zakazu wstępu w te rejony górnicze, aż do momentu przewietrzenia wyrobiska.
Wentylacja kopalń odbywa się poprzez zabudowanie i odpowiednie rozmieszczenie urządzań wentylacyjnych. Poprzez odpowiedni dobór sieci, urządzeń oraz ich parametrów uzyskuje się efekt końcowy w postaci przepływu przez każde wyrobisko ustalonej, żądanej objętości powietrza.
Dla zapewnienia stałego przepływu powietrza przez wyrobiska kopalni, musi ona mieć co najmniej dwa połączenia z powierzchnią. Połączeniami tymi są zazwyczaj szyby, z których jeden jest szybem wdechowym, czyli doprowadzającym świeże powietrze do kopalni, drugi - szybem wydechowym, czyli odprowadzającym zużyte powietrze z kopalni. Szyb wydechowy nazywany jest najczęściej szybem wentylacyjnym. Rozmieszczenie tych szybów może być dwojakie: centralne lub skrzydłowe (peryferyjne). W przypadku centralnego rozmieszczenia szyb wdechowy i wydechowy są położone w bliskiej odległości od siebie najczęściej w niewielkiej odległości od szybów wydobywczych. W przypadku rozmieszczenia peryferyjnego szyby są znacznie oddalone od siebie przy czym szyb wentylacyjny jest położony zazwyczaj przy granicy obszaru kopalni.
W obrębie szybów wentylacyjnych, w niewielkiej odległości od szybu znajdują się wentylatory główne. To właśnie te urządzenia emitują tak czasem uciążliwy hałas. A pracują 24 godziny na dobę... Wentylatory połączone są z szybem wentylacyjnym poprzez tzw. kanał wentylacyjny. Zazwyczaj w obrębie szybu wentylacyjnego pracują dwa wentylatora z umiejscowionym, na wszelki wypadek, trzecim wentylatorem, który przejmuje pracę w przypadku uszkodzenia któregoś z dwóch zasadniczych wentylatorów. Miejsce gdzie wyrzucane jest powietrze jest zakończone tzw. dyfuzorem, w którym następuje spadek prędkości powietrza.
Ciekawe, że do urządzeń wentylacyjnych w kopalni zalicza się również tamy. Są to tzw. urządzenia wentylacyjne dołowe. Mogą one mieć różny charakter : tamy izolacyjne, tamy oddzielające, tamy regulacyjne, tamy bezpieczeństwa oraz mosty wentylacyjne. Tamy izolacyjne służą do odcięcia wyrobisk wentylacyjnych nieczynnych, a więc starych zrobów lub czasowo zatrzymanych wyrobisk górniczych, od wyrobisk czynnych. Tamy oddzielające przeznaczone są do odgradzania prądów powietrza świeżego od prądów powietrza zużytego. Tamy regulacyjne stosuje się do regulowania objętości strumienia powietrza w określonym prądzie, a tamy bezpieczeństwa przeznaczone są do ochrony wyrobisk przed zadymieniem oraz wykorzystuje się je do tłumienia pożaru przez odcięcie dopływu powietrza do ognia. W przypadku mostu wentylacyjnego zadanie tego urządzenia polega na oddzieleniu od siebie różnych prądów powietrza w miejscach ich przecinania się na skrzyżowaniach wyrobisk, którymi płyną prądy powietrza świeżego i zużytego.
Miejsce
W miejscu ukrycia pojemnika, tuż obok, znajdował się szyb wentylacyjny kopalni węgla kamiennego KWK Milowice. Był to tzw. szyb IV. Głębokość szybu wynosiła 138m. Szyb został zlikwidowany w 1997 roku. Kopalnia Milowice (w końcowej fazie działalności KWK Saturn Ruch III (Milowice) posiadała jeszcze dwa szyby wentylacyjne: szyb nr V o głębokości 130m będący jednocześnie szybem podsadzkowym oraz szyb nr VI o głębokości 65m również będący jednocześnie szybem podsadzkowym.
Źródła:
1. J. Rabsztyn, Podstawowe elementy eksploatacji górniczej, Śląsk, 1970
2. Geoportal Województwa Śląskiego
Skrytka
UWAGA! Do zabawy potrzebujesz telefon z aplikacją QR Code. Dobrze schowaj pojemnik. Nie podejmuj go jeśli możesz być obserwowany!!!
UWAGA!!! Skeszynka nie znajduje się na koordynatach startowych.
Aby uzyskać współrzędne finałowe udaj się na współrzędne startowe i poszukaj
Pojemnik rozmiarów niewielkich. W środku logbook i ołoweczek. Dla pierwszych trzech znalazców certyfikaty (na miejscu).
Nie spal tej miejscówki!
UWAGA! W logbooku znajdziesz literę. Zapisz ją. Przyda się do podjęcia pojemnika finałowego.
Zapraszamy do poszukiwań.