Kanał Bydgoski - Dziedzictwo Petersona Multi-Cache

[PL]

Kanał Bydgoski to sztuczna droga wodna łącząca dorzecza dwóch największych rzek w Polsce – Wisły i Odry. Trasa Kanału Bydgoskiego wiedzie dnem Pradoliny Toruńsko-Eberwsaldzkiej i zaczyna się na bydgoskiej dzielnicy Okole, aby po blisko 25 km skończyć swój bieg w Nakle nad Notecią. Kanał Bydgoski jest częścią międzynarodowej drogi wodnej E-70, która łączy Antwerpię (Belgia) z Kłajpedą (Litwa).

Kanał Bydgoski został zbudowany w latach 1773-1774 na rozkaz króla Prus Fryderyka II i obecnie jest najstarszym czynnym śródlądowym kanałem wodnym w Polsce. Pierwszej gruntownej przebudowy kanału dokonano w latach 1795-1801, a jej autorem był Ernst Conrad Peterson – długoletni inspektor kanału. Oprócz przebudowania śluz i jazów Peterson założył przy brzegach Kanału (od śluzy I do VI) park, który dzisiaj istnieje pod nazwą Planty nad Kanałem Bydgoskim.

W dużej mierze dzięki kanałowi w XIX wieku swój okres rozkwitu gospodarczego miała Bydgoszcz, położona wtedy w obrębie zaboru pruskiego. W latach 1906-1915 dokonano drugiej gruntownej przebudowy kanału. Powstały nowe śluzy, pogłębiono kanał, a stary około 3,5-kilometrowy odcinek tej drogi wodnej został wyłączony z użytkowania. W ten sposób powstał jeden z ważniejszych w Bydgoszczy obszarów rekreacyjnych, wspomniany wcześniej park - Planty nad Kanałem Bydgoskim.

Ernst Conrad Peterson (1778-1841) był Inspektorem Kanału Bydgoskiego, a do jego obowiązków należało także nadzorowanie prac na Kanale Bydgoskim. W latach 1801-1805 Peterson przyczynił się dalszego rozwoju Kanału Bydgoskiego, ponieważ:
- oczyścił kanał z naniesionego piasku i roślinności,
- umocnił brzegi kanału
- przebudował większość drewnianych śluz na murowane z cegły i kamienia
- wybudował 3 nowe jazy
- zbudował nową śluzę nakielską
- zadrzewił brzegi kanału urządzając park znany obecnie jako Planty nad Kanałem Bydgoskim
Po rezygnacji z funkcji Inspektora Kanału Bydgoskiego, Peterson znany był jako jeden z najbardziej przedsiębiorczych mieszkańców Bydgoszczy. Był właścicielem trzech cegielni, dwóch młynów, browaru i gorzelni. Od 1815 udzielał się we władzach miasta jako radca budowlany.
Ernst Conrad Peterson słynął także z działalności charytatywnej. W 1817 roku na własny koszt wybudował szkołę i sierociniec na Czyżkówku oraz opłacał zatrudnionych tam później nauczycieli i opiekunów. W 1836 roku został odznaczony Orderem Czerwonego Orła (był to order dobroczynności otrzymywany przez obywateli Królestwa Prus).

[EN]

The Bydgoszcz Canal is a waterway connecting two the largest river basins in Poland – Vistula and Oder. The Bydgoszcz Canal is located on the bottom of the Thorn-Eberswalde Proglacial Valley. It goes from Bydgoszcz (Okole district) to Nakło nad Notecią. The Bydgoszcz Canal is a part of the international waterway E-70 which connect Antwerp (Belgium) and Klaipeda (Lithuania).

The Bydgoszcz Canal was built in 1772-1775, at the order of Frederick II, king of Prussia. Today, this is the oldest active inland waterway in Poland. The Bydgoszcz Canal was completely rebuilt in 1795-1801 by Ernst Conrad Peterson. In those years, builders constructed new water gates and they rebuilt older water gates. Peterson also decided to plant trees along the Bydgoszcz Canal. This park, known as the „Planty nad Kanałem Bydgoskim”, is the largest city park in Bydgoszcz.

The Bydgoszcz Canal played a huge role in economic development in Bydgoszcz in the 19th century. The canal was completely rebuilt again in 1906-1915. Another water gates were constructed, the canal was deepen and old part of the canal (about 3,5 km of length)was closed down. In this way, one of the most important recreational area in Bydgoszcz was established – city park called „Planty nad Kanałem Bydgoskim”.

Ernst Conrad Peterson (1778-1841) was the Bydgoszcz Canal Inspector and one of his duty was controlling the construction of the Bydgoszcz Canal. In years 1801-1805, Peterson contributed to further development of the Bydgoszcz Canal because he:
- cleaned the canal from river load and water plants
- reinforced the canal banks
- rebuilt most of wooden canal locks
- built 3 new weirs
- built new Nakielska Water Gate
- planted new trees along the Bydgoszcz Canal creating park known today as Planty nad Kanałem Bydgoskim
When Peterson resigned from the function of the Bydgoszcz Canal Inspector, he was known as a one of the most entrepreneurial residents of Bydgoszcz. He was the owner of 3 brickyards, 2 mills, brewery and distillery. Since 1815 he was a member of local authorities as an Expert Advisor Builder.
Ernst Conrad Peterson was famous from his charity. In 1817, he built school and orphanage in Czyżkowko District and then he paid salaries to teachers and supervisors. He was awarder with The Order of the Red Eagle (it was the order of chivalry of the Kingdom of Prussia).