Unislaw Mars Curiosity
[PL] 
UWAGA! To jest skrzynka typu Earth Cache. Nie zawiera fizycznego pojemnika! Zgodnie z wytycznymi dla Earth Cache, logować można po wysłaniu odpowiedzi. Nie czekaj na odpowiedź z mojej strony. Jeśli coś będzie nie tak z Twoimi odpowiedziami sam się do Ciebie zgłoszę
I jeszcze jedna uwaga:
logi bez wcześniej udzielonych odpowiedzi będą kasowane w ciągu 14 dni!
Curiosity is an everlasting flame that burns in everyone's mind. It makes me get out of bed in the morning and wonder what surprises life will throw at me that day. Curiosity is such a powerful force.
Without it, we wouldn't be who we are today. Curiosity is the passion that drives us through our everyday lives. We have become explorers and scientists with our need to ask questions and to wonder.
Clara Ma
Czy udało Ci sie kiedyś odwiedzić Krater Gale?
Cóż za głupie pytanie. Pewnie, że Ci się nie udało. Chyba, że wirtualnie. Ale mam pewność, że Twoja stopa nigdy tam nie stanie! Skąd ta pewność? Po prostu nie będzie Cię stać na ten wyjazd. Zarówno finansowo jak i pewnie i zdrowotnie.
27 lipca 2018 roku odległość z Ziemi do wspomnianego krateru wyniesie około 58 milionów kilometrów. Tak tylko kwestią przypomnienia: z Warszawy do Rzymu mamy 1800 kilometrów, a na księżyc około 385 000 kilometrów. Znaczy się, że nasz krater musi być gdzieś w przestrzeni kosmicznej. Tak jest. Mars wita. Co ma wspólnego Mars z tym niepozornym miejscem obok Unisławia Śląskiego, gdzie się znajdujesz? Ano właśnie. Zapraszam do lektury.
6 sierpnia 2012 to był ciekawy dzień. W tym dniu Curiosity Rover szczęśliwie wylądował na powierzchni Marsa i 22 września tegoż roku wykonał badania jednej z pierwszych, większych, napotkanych na swej drodze skał. Tak rozpoczęła się historia pod tytułem "Jake" Matijevic. Zbadana skała została tak nazwana na cześć jednego z pracowników NASA, który zmarł kilka dni po lądowaniu łazika na powierzchni krateru. Jacob R. Matijevic, znany również jako "Jake" Matijevic był amerykańskim matematykiem i inżynierem systemów operacyjnych pracującym dla projektu Mars Science Laboratory i Curiosity Rover. Był również wiodącym inżynierem wszystkich poprzednich łazików NASA które działały na Marsie (w tym Sojourner, Spirit i Opportunity).
Zbadana przez łazik skała, nazwana "Jake" Matijevic ma złożoną budowę i przypomina nietypową, choć dobrze znaną skałę magmową wulkaniczną występującą na Ziemi. Skład mineralny "Jake" jest charakterystyczny dla bazaltu, a w szczególności dla skały z rodziny bazaltu, którą możemy nazwać mugearytem. Mugearyt, zgodnie z klasyfikacją chemiczną zawiera 50-57% SiO2 oraz od 5-9% alkaliów pod postacią Na2O + K2O. Pod względem mineralogicznym mugearyt może zawierać do 35% skaleni alkalicznych (skaleni potasowych), do 90% plagioklazów (skaleni sodowo -wapniowych) i do 5% kwarcu. Mugearyt wraz z inną nieco egzotyczną skałą: szoszonitem, należą do grupy tak zwanego trachyandezytu. No i jesteśmy w domu!
Okolice Unisławia Śląskiego położone są w obrębie tak zwanej depresji śródsudeckiej. W okresie karbonu i permu na obszarze depresji śródsudeckiej miały miejsce silne procesy wulkaniczne. Wówczas w wyniku działalności wulkanicznej powstawały tutaj takie skały jak ryolity i ryodacyty (Trójgarb, Chełmiec, Mniszek) i trachyandezyty (Bukowiec, Głuszyca i okolice Unisławia Śląskiego - Stożek Wielki i okolice). W późnym karbonie, we wschodniej części niecki wałbrzyskiej utworzyło się pasmo kilku niewielkich kraterów wulkanicznych powstałych w wyniku erupcji. W początkowej fazie erupcje wulkaniczne miały charakter eksplozyjny, a w ich efekcie osadzały się tufy (są to skały piroklastyczne powstałe w wyniku osadzania się cząstek mineralnych, które w wyniku wybuchów znalazły się jako popioły w powietrzu). W kolejnej fazie tworzyły się żyłowe intruzje ryolitów oraz trachyandezytów. Wychodnie trachyandezytów ciągną się od okolic Unisławia Śląskiego ku południowemu zachodowi.
Co do samych trachyandezytów jako skał. Są to skały magmowe wylewne, pośrednie między latytem, a andezytem. W stosunku do andezytu zawierają więcej skaleni alkalicznych. Barwa tych skał jest najczęściej ciemnoszara, struktura (stopień krystalizacji skały i wykształcenie minerałów) najczęściej porfirowa z fenokryształami plagioklazów, amfiboli, piroksenów i skaleni alkalicznych. Struktura porfirowa oznacza, że w drobnokrystalicznym tle skalnym - tak zwanej masie afanitowej (gdzie "gołym okiem" nie rozróżnimy poszczególnych składników) znajdują się niczym rodzynki wspomniane fenokryształy minerałów (dostrzegalne "gołym okiem"). Wśród trachyandezytów można wyróżnić znany wam już mugearyt oraz szoszonit. Mugearyt jest skałą wzbogaconą w sód, natomiast szoszonit wzbogacony jest w potas. Wybitnie wzbogacona forma trachyandezytu w sód nosi nazwę benmoreitu. Ostatnim rodzajem trachyandezytu jest skała zawierającą większą zawartość potasu - latyt. Samo wzbogacenie w któryś z w/w pierwiastków wynika z większej obecności w danej skale skaleni alkalicznych lub też plagioklazów. Przypomnijmy jeszcze raz, że skalenie alkaliczne to innymi słowy skalenie potasowe natomiast plagioklazy to skalenie sodowo - wapniowe.
W miejscu gdzie się znajdujesz zlokalizowany był kiedyś kamieniołom gdzie wydobywano trachyandezyty. Przy parkingu zlokalizowana jest ściana gdzie wciąż odsłaniają się te skały, głównie jako trachyandezyty o teksturze masywnej. Są to skały barwy szarej i zielonkawej rzadziej czerwonobrunatnej o afanitowej masie skalnej (jak wcześniej wspomniałem składników masy skalnej nie rozpoznamy "gołym okiem" - są zbyt małe), z pojedynczymi fenokryształami o średnicy do 2 mm (kryształy, które jak możemy zobaczyć "pływają" we wspomnianym afanitowym "cieście skalnym"). Fenokryształami są plagioklazy, pseudomorfozy po oliwinie, pirokseny i skalenie alkaliczne. Minerały te oraz kwarc tworzą również wspomniane tło skalne. Maksymalna miąższość tych skał w opisywanym miejscu wynosi prawdopodobnie około 500 m.
Trachyandezyty występujące w tym miejscu zawierają mniej więcej zbliżone ilości sodu i potasu (około 3-4% każdego z pierwiastków) z przewagą sodu. Są to zgodnie z klasyfikacją, skały które nazwalibyśmy mugearytami. Innymi słowy to niepozorne miejsce, a przede wszystkim ta niepozorna skała, którą możesz znaleźć u podnóża ściany skalnej przypomina marsjańskiego "Jake'a".
Generalnie oglądając występującą tutaj skałę możemy być pewni, że w zasadzie dotykamy skał, które są zapewne stosunkowo powszechne na terenie naszego Układu Słonecznego. Tam gdzie pojawiały się zjawiska wulkaniczne, tworzyły się również skały o składzie chemicznym i mineralnym odpowiadające trachyandezytom. Nie ma tutaj większego znaczenia czy zjawiska te występowały (występują) na terenie Ziemi czy też 55 milionów kilometrów dalej od naszej planety. Czyż to nie jest fascynujące, że właściwie wszędzie powstają takie same twory przyrody? Oglądając skały pod Unisławiem Śląskim możemy czuć się tak jakbyśmy przewędrowali kilkadziesiąt milionów kilometrów i dotykali "Jake" Matijevic'a. Czy warto tracić czas na tak długą podróż na Marsa by dotknąć skałę spod Unisławia Śląskiego? Jak uważacie? :)
Aby zalogować niniejszego kesza proszę prześlij za pomocą mojego profilu lub za pomocą maila odpowiedzi na poniższe pytania.
1. będąc na koordynatach rozejrzyj się. Znajdziesz tam tablicę edukacyjną (przeczytaj ją - ta wiedza się przyda) ale również pewną, ustawioną w celach informacyjnych, skałę. Obejrzyj ją. Porównaj z jakimkolwiek fragmentem skały który znajdziesz pod ścianą skalną, choćby w okolicy tablicy informacyjnej. Przyjrzyj się teksturze porównywanych skał. Jak uważasz, czy ustawiony fragment skały jest również trachyandezytem czy też inną skałą? Jeśli stwierdzisz, że ustawiona skała to nie trachyandezyt, to korzystając z wiedzy uzyskanej z tablicy informacyjnej i niniejszego listingu spróbuj nazwać oglądaną skałę. Czy dostrzegasz jakieś różnice w tych dwóch rodzajach skały? Jeśli tak opisz je ja w dwóch zdaniach.
2. wskaż proszę jakiego rodzaju skalenia więcej w swym składzie zawierał będzie szoszonit,
3. tuf jest skałą piroklastyczną. Oznacza to, że cechuje go znaczna porowatość ponieważ pomiędzy ziarnami mineralnymi znajdują się liczne pustki. Jak uważasz, która ze skał: trachyandezyt czy też tuf wulkaniczny będzie cechował się wyższą gęstością?,
4. fotka nie jest obowiązkowa i możesz ja wykonać opcjonalnie. Jak zwykle. Ale przecież możesz ją załączyć do logu. Będzie mi miło. Jak zwykle!
UWAGA! Zgodnie z wytycznymi dla Earth Cache, logować można po wysłaniu odpowiedzi. Nie czekaj na odpowiedź z mojej strony. Jeśli coś będzie nie tak z Twoimi odpowiedziami sam się do Ciebie zgłoszę
I jeszcze jedna, ostatnia, uwaga:
logi bez wcześniej udzielonych odpowiedzi będą kasowane w ciągu 14 dni!
Literatura:
1. Awdankiewicz M., Volcanism in a late Variscan intramontane trough: Carboniferous and Permian volcanic centres of the Intra-Sudetic Basin, SW Poland, Geologia Sudetica, 32, 1998,
2. Awdankiewicz M., Volcanism in a late Variscan intramontane trough: the petrology and geochemistry of the Carboniferous and Permian volcanic rocks of the Intra-Sudetic Basin, SW Poland, Geologia Sudetica, 32, 1999,
3. E. M. Stolper and all, The Petrochemistry of Jake_M: A Martian Mugearite; Science 341, 2013
ENGLISH SUMMARY
August 6, 2012 is an interesting day. On this day, Curiosity Rover landed happily on the surface of Mars, and on September 22 of that year he performed research on one of the first large rocks encountered on his way. So began the story entitled "Jake" Matijevic. The explored rock was so named after one of NASA employees who died a few days after the rover landed on the surface of the crater. Jacob R. Matijevic, also known as "Jake" Matijevic was an American mathematician and operating system engineer working for the Mars Science Laboratory and Curiosity Rover project. He was also the lead engineer of all previous NASA rovers working on Mars (including Sojourner, Spirit and Opportunity).
The rock-inspired rock called "Jake" Matijevic has a complex structure and resembles an unusual but well-known volcanic magma rock on Earth. The mineral composition "Jake" is characteristic of basalt, and especially for basalt rocks, which we can call mugearite. Mugearite, according to the chemical classification, contains 50-57% SiO2 and 5-9% alkali in the form of Na2O + K2O. Mineralogically, mugearite can contain up to 35% of alkaline feldspars (potassium feldspar), up to 90% of plagioclases (calcium and calcium feldspars) and up to 5% of quartz. Mugearite along with some other exotic rock: Shosonite, belong to the so-called trachyandite group. And we are home!
The area of Unisław Śląski is located within so-called mid-Sudetic depression. During the Carboniferous and Permian periods, strong volcanic processes took place in the area of intra-Sudetic depression. At that time, as a result of volcanic activity, rocks like ryolites and ryodacites (Trójgarb, Chełmiec, Mniszek) and trachyandesites (Bukowiec, Głuszyca and surroundings of Unisław Śląski - Stożek Wielki and surroundings) were formed. In the late Carboniferous, the eastern part of the Wałbrzych Basin formed a band of several small volcanic craters formed by eruptions. In the early stages, the volcanic eruptions were explosive and, as a result, tuffs were deposited (pyroclastic rocks formed as a result of the deposition of mineral particles which, as a result of explosions, were found as ashes in the air). In the next phase, vein intruders of rhyolites and trachyandesites formed. The trachyandesites from the vicinity of Unisław Śląski to the southwest.
As for the trachyandesites themselves as rocks. These are extrusive magma rocks, intermediate between the lattite and the andesite. Compared to andesite contain more alkaline feldspar. The color of these rocks is usually dark gray, structure (degree of rock crystallization and formation of minerals) mostly porphyry with fenocrystalline plagioclases, amphiboles, pyroxenes and alkaline feldspar. Porphyry structure means that in a fine-crystalline rocky background - so-called afanite mass (where the "naked eye" does not distinguish individual components) are like raisins mentioned mineral phenomena (visible to the naked eye). Among the trachyandesites you can distinguish the already familiar mugearite and already you are shosonite. Mugearite is a rock enriched with sodium, while shosonite is enriched with potassium. The highly enriched form of trachyandesite in sodium is called benmoreite. The last type of trachyandesite is a rock containing a higher potassium content - latite. The enrichment of one of the above elements is due to the greater presence of alkaline feldspars or plagioclases in a given rock. Let's remind once again that alkaline feldspath is in other words potassium feldspars, while plagioclase is calcium-calcium feldspars.
The place where you are located was once a quarry where trachyandesites mining. At the parking lot is located a wall where these rocks are still visible, mainly as massive trachyandesite. These are gray and greenish-reddish rocks less often reddish brown with rock mass (as previously mentioned rock mass components do not recognize the naked eye - they are too small), with single crystals up to 2 mm in diameter (crystals that we can see " In the mentioned afanite "rock dirt"). Fenocrystals are plagioclases, olivine pseudomorphs, pyroxenes and alkali feldspar. These minerals and quartz also form the rock background. The maximum thickness of these rocks in the described area is probably about 500 m.
The trachyandesites found here contain approximately the same amounts of sodium and potassium (about 3-4% of each element) with sodium predominance. These are, according to the classification, rocks that we would call mugearites.
In general, watching the rock here, we can be sure that we basically touch the rocks that are probably relatively common in our solar system. Where volcanic phenomena were present, trachyandites also formed. It does not matter whether these phenomena occur on Earth or 55 million kilometers from our planet. Is not it fascinating that virtually all the same things are created everywhere? Watching the rocks near Unisław Śląski we feel as if we have traveled several dozen million kilometers and touched "Jake" Matijevic. Is it worth wasting time on such a long trip to Mars to touch the rock from Unisław Śląski? How do you think? :)
If you want to log this cache complete following tasks send me (through my profile) an email:
1. Being coordinated look around. There you will find an educational table (read it - this knowledge will be useful) but also some information set for the rock. Watch her. Compare with any piece of rock you will find near the rock wall, even in the area of the information board. Look at the texture of the rocks compared. How do you think the set piece of rock is also a trachyandesite or other rock? If you find that the set rock is not trachyandesite, use the knowledge obtained from the information board and this listing, try to name the rock viewed. Do you notice any differences in these two types of rock? If so describe them in two sentences,
2. please tell me what kind of feldspare more in its composition will include shosonite?
3. tuff is a pyroclastic rock. This means that it has a high porosity because there are numerous voids between the mineral grains. How do you think which of the rocks: trachyandesite or volcanic tuff will have higher density?
4. The photo is not mandatory and you can do it optionally. As usual. But you can attach it to the log. I'll be glad. As usual!
Don't wait for a confirmation of your answers. If there is something incorrect, we will contact you.
Caution! No entries sent replies will be deleted after 14 days!