Dąbowa Biskupia - Kościół

Obszar obecnej wsi był porośnięty dąbrową, tzn. krzewami i chróstami, między którymi spotyka się pojedyncze dęby. Teren ten był w średniowieczu własnością biskupstwa włocławskiego. Wykorzystwali go mieszkańcy okolicznych wsi np. do hodowli drobiu, za co musieli składać świadczenia w naturze biskupowi włocławskiemu. Znaleziska ceramiki średniowiecznej wskazują, że na tym terenie w średniowieczu mogły istnieć nietrwałe siedliska związane z sezonową eksploatacją lasu. W 1781 roku w tej okolicy znajdowało się pole chłopskie Biegały oraz tereny leśne, należące do plebana z Chlewisk. W 1796 roku wskutek sekularyzacji dóbr kościelnych, cały obszar przejęło państwo pruskie.
W 1803 roku przybyli osadnicy niemieccy z Torunia i Królestwa Polskiego i założyli kolonię pod nazwą Louisenfelde, która dała początek obecnej wsi. Jeszcze w 1819 roku pleban z Chlewisk posiadał prawo do pastwisk w Dąbrowie Biskupiej. Niemcy pobudowali szkołę ewangelicką oraz dom modlitwy we wschodniej części wsi. W 1845 roku wspólnota ewangelicka w Dąbrowie Biskupiej podlegała wspólnocie macierzystej w Murzynku. Usamodzielniła się w 1857 roku. W 1872 roku został wybudowany zbór ewangelicki p.w. Pokoju z pomocą finansową państwa pruskiego oraz stowarzyszenia Gustaw - Adolf - Vereins. Kościół został konsekrowany 18 października 1872 roku przez generalnego superintendenta D. Granza. Po zlikwidowaniu wójtostw, w 1836 roku w Dąbrowie utworzono dystrykt, który przetrwał do 1914 roku. Około 1880 roku było 70 chałup, w których mieszkało 614 osób, w tym 480 ewangelików i 134 katolików. We wsi było wówczas 146 analfabetów. Znajdował się urząd pocztowy, lekarz i akuszerka. W 1898 roku do Dąbrowy Biskupiej została włączona wieś Molsdorfowo. Mieszkańcy Bąko-wa do dziś używają zdeformowanej nazwy „Mostry-chowo" na określenie kilku domostw leżących przy szosie z Bąkowa w kierunku Dąbrowy Biskupiej, administracyjnie należących do Przybysławia. W 1905 roku wieś zajmowała obszar 797 ha. W tym czasie obok szkoły ewangelickiej, do której w 1909 roku uczęszczało 109 uczniów, istniała szkoła katolicka. Na początku XX wieku rząd pruski wydzielił we wsi okręg łowiecki o powierzchni 798 ha. W Dąbrowie Biskupiej działały wówczas 2 wiatraki.
W okresie zaborów Dąbrowa stała się ośrodkiem germanizacji. Znajdował się tutaj posterunek policyjny z aresztem, w którym przetrzymywano Polaków. Komisarz obwodowy przeciwdziałał powstawaniu polskiego ruchu patriotycznego, pomimo tego w 1903 roku w Dąbrowie Biskupiej w wyborach do sejmu w Berlinie większość głosów zdobył Polak - dr Józef Krzymiński. Z odczytami przyjeżdżali znani polscy działacze patriotyczni. Organizowali wiece uświadamiające, przypominające mniejszości polskiej o obowiązkach patriotycznych, przywiązaniu do religii i ojczyzny. Zebrania te odbywały się pod nadzorem policyjnym. Dzieci polskie odmawiały nauki religii w języku niemieckim. Komisarz z Dąbrowy Biskupiej w 1907 roku zwolnił z pełnionych funkcji kilku sołtysów z okolicznych wsi za występowanie w obronie języka polskiego, groził aresztowaniem dzieci i wykupieniem ziemi przez Niemców. W latach 1912-1913 we wsi działała niemiecka spółka pożyczkowa, która liczyła 105 członków. Jej roczne obroty pieniężne wynosiły 570.879 marek. W końcu XIX i na początku XX wieku istniało niemieckie Towarzystwo Śpiewacze i Gimnastyczne, liczące 30 członków, które jako cel statutowy postawiło sobie „pielęgnację śpiewu, uprawianie gimnastyki, hartowanie organizmu, pobudzanie ducha patriotycznego i przygotowanie młodzieży do armii." Na czele stowarzyszenia stali miejscowi nauczyciele niemieccy Donner i Groll, o których landrat inowrocławski napisał do prezesa regencji bydgoskiej, iż „działają całkowicie w duchu narodowo-niemieckim i z odpowiedzialnością pracują dla rozwoju niemczyzny". W 1897 roku powstała niemiecka spółka melioracyjna, która dokonała melioracji okolicznych gruntów za sumę 128.416 marek. W 1904 roku wybudowano drogę Stanomin - Dąbrowa Biskupia - Przybysław, a w 1911 - Bąkowo - Dąbrowa Biskupia za sumę 89.500 marek. We wrześniu 1914 roku Dąbrowa Biskupia została wyznaczona na miejsce zbiórki pospolitego ruszenia. W czasie powstania wielkopolskiego we wsi znajdował się niemiecki oddział obrony krajowej (Heimatschutzu), który został rozbity 3 stycznia 1919 roku. 11 stycznia 1919 roku doszło do walki ze strażą graniczną (Grenzschutz) stacjonującą w Dąbrowie, w wyniku której Niemcy zostali pokonani. Dąbrowa Biskupia została wymieniona przy ustalaniu granic w protokóle z posiedzenia Sojuszniczej Komisji Rozejmowej w Trewirze z 14 lutego 1919 roku oraz w tekście układu o przedłużeniu rozejmu trewir-skiego z 16 lutego 1919 roku.
W 1919 roku wieś znalazła się w ganicach II Rzeczypospolitej. W 1933 roku utworzono gminę obwodową Dąbrowa Biskupia, w skład której weszło 18 wsi oraz 11 obszarów dworskich. W 1937 roku odbył się kurs rolniczy, w którym brało udział 100 osób. Powołano również w Urzędzie Gminy Gminny Komitet Pomocy Zimowej. Działały Organizacje Przysposobienia Wojskowego, Fizycznego i Rolniczego. W 1937 roku otwarto w sali p. Rydzkowskiego wystawę płodów rolnych z okolicznych wsi. Uroczyście obchodzono święta narodowe. W 1935 roku powołano koło Stronnictwa Narodowego. W Urzędzie Gminy odbywały się odprawy prezesów i naczelników ochotniczych straży pożarnych oraz roki sądowe. Znajdujący się we wsi Niemcy byli wrogo nastawieni do ludności polskiej, np. nie zezwalali na przemarsz przez wieś pątników z Zakrzewa do kościoła w Piera-niu. W okresie międzywojennym działały następujące niemieckie organizacje: Jungdeutsche Partei fur Po-len (95 członków, prezes Walter Lemke), Deutsche Vereinigung (56 członków, prezes Artur Koerber), Westpolnische Landwirtschaftliche Gesellschaft (7 członków, prezes Fryderyk Leis)), Verein Deutscher Bauern (32 członków, prezes Wilhelm Kopp), Evan-gelischer Jungmadchenverein (25 członkiń, prezeska Olga Drews).
We wrześniu 1939 roku w Dąbrowie Biskupiej działał oddział samoobrony (Selbschutzu), składający się ze 189 członków spośród miejscowych Niemców, którego celem była eksterminacja ludności polskiej. W okresie okupacji hitlerowskiej (1939-1945) w Dąbrowie znajdował się posterunek policyjny i areszt, gdzie osadzano Polaków. Wieś została wyzwolona w styczniu 1945 roku.
Skrytka:
Na kordach startowych zlokalizuj płaskorzeźbę z twarzą i wyznacz kierunek tam gdzie patrzy. Udaj się główną drogą około metrów i skręć w drogę w lewo. Po około 675 metrach po lewej stronie zobaczysz koniec lasu i drogę wzdłuż pola. Podążaj tą drogą około 35 metrów, aż po swojej lewej stronie zauważysz oskubane z kory drzewo. Patrząc na nie w linii prostej znajdziesz mały korzeń tuż przy drzewie. Tam szukaj skarbu. Koordynaty +/- 3 m. Weź ołówek. Powodzenia :-)
The Cache:
At starting cords locate the relief of the face and designate the direction where the face looks at. Follow the main road about meters and turn left the road. After about 675 meters you should see the end of the forest on the left and the road along the field. Follow this road for about 35 meters until on your left side you will notice the tree plucked from the bark. Looking at them in a straight line, you will find a small root next to the tree. There, search for treasure. Coordinates + / - 5m. Take a pencil. Good luck :-)
