- Cmentarz komunalny założono w XIX w., jako ewangelicki, graniczy od zachodu z terenem Szpitala Powiatowego, od północy z ul. Szpitalną, od wschodu z ul. Chocimską, a od południa z korytem rzeki Liśnicy. Założony na rzucie nieregularnego czworokąta, o powierzchni 2,4 ha, czytelnych granicach i rozplanowaniu kwater i nagrobków wraz z układem alei ścieżek. Wzdłuż granic nasadzono szpalery grabów i głogów. W części wschodniej cmentarza dominują żywotniki. Zachowały się liczne nagrobki sprzed 1945 r., w tym wiele o wybitnych walorach artystycznych. Około 2000 roku ogrodzono teren cmentarza od strony ul. Szpitalnej płotem z betonowych przęseł.
- Kościół św. Jerzego Wybudowany około XIV w. prawdopodobnie na fundamentach świątyni pogańskiej. Pierwotnie w miejscu obecnego kościoła znajdowała się kaplica i dom trędowatych, umieszczane zwyczajowo poza murami miasta. Historyczne materiały źródłowe potwierdzają pozwalają przypuszczać, że na terenie obecnego kościoła miała miejsce konsekracja nowej kaplicy przez biskupa Ottona z Bambergu, który w trakcie misji apostolskiej na Pomorzu odwiedził Białogard w 1124 r. Założony na planie prostokąta, murowany z cegły w układzie wendyjskim z elementami gotyckimi. Wielokrotnie niszczony przez pożary. Obecny wygląd zawdzięcza ostatniej przebudowie z przełomu XIX i XX w. Do 1945 r. użytkowany jako ewangelicka kaplica cmentarna.
- Na wzgórzu nad Parsętą już w XII wieku istniał gród książęcy, później siedziba kasztelana. Należał do księstwa pomorskiego, a po jego podziale przez Bogusława IV - księstwa wołogoskiego. Za czasów Bogusława w 1299 roku w sąsiedztwie grodu, na północny-wschód od niego, lokowane zostało miasto Białogard. W 1315 roku syn Bogusława, książę wołogoski Warcisław IV Na miejscu grodu wzniósł zamek. Zajął on około 1/3 powierzchni grodu w zachodniej jego części. W najwyższej partii wzgórza znalazł się jedyny budynek zamkowy o wymiarach 20 x 11 metrów, na wschód od niego mieścił się niewielki dziedziniec otoczony murem obwodowym. W 1321 roku zamek stał się siedzibą wójta. W 1526 roku spłonął, a w latach 1535-41 został odbudowany. Podczas tej odbudowy w poziomie piwnic zachowanych do dziś zamurowano wejście i postawiono ścianę dzielącą je na dwa pomieszczenia. Widok zamku z tego okresu uwidoczniony jest na mapie Eilhardusa Lubinusa z 1618 roku, na której widać jeden budynek o czterech kondygnacjach i dwuspadowym dachu. Po wojnie trzydziestoletniej w wyniku pokoju westfalskiego Białogard z Pomorzem Gdańskim znalazł się w granicach Prus. Zamek stał się siedzibą urzędów. W 1780 roku na polecenie Fryderyka II zamek rozebrano a na jego fundamentach wzniesiono dla urzędników królewskich nowocześniejszy budynek. W tej formie dotrwał do 1910 roku, w ciągu ostatnich dwudziestu lat funkcjonował jako dom czynszowy. W 1910 roku budynek spłonął a po zniszczeniach wojennych został rozebrany. W latach 1969-1972 na terenie wczesnośredniowiecznego grodu prowadzone były badania archeologiczne pod kierunkiem Eugeniusza Cnotliwego. W planie miały objąć również obszar zamku, jednak nie doszło do tego.
- Białogardzki spichlerz znajdujący się na ulicy Piłsudzkiego pochodzi z końca XVIII wieku. Budynek powstał systemem szachulcowo-murowanym (w ostatnim czasie został odnowiony). Od połowy XIX wieku pełni funkcję przemysłową. Obecnie przeznaczony jest na punkt handlowy.
- Brama Wysoka (Połczyńska) wybudowana łącznie z murami miejskimi. Murowana z cegły na kamiennej podstawie fundamentowej. Budowla dwukondygnacyjna, oparta na planie prostokąta, z przejazdem ostrołukowym. Zachowana jako jedyna brama miejska z dwóch pierwotnie istniejących. Istniejące obecnie zadaszenie kopertowe kryte dachówką wykonane zostało w trakcie gruntownego remontu w końcu XIX w. Wysokość bramy – ok. 10 m. Najstarszy wygląd Bramy Wysokiej przedstawia panorama miasta z mapy Lubinusa (1618 r.). Można zauważyć, że Brama Wysoka łącznie z nieistniejącą dziś Bramą Młyńską, kościołem pw. NNMP i ratuszem w centrum miasta są najwyższymi budowlami w obrębie dawnych murów obronnych. Do końca XIX w. służyła jako areszt miejski i mieszkanie dozorcy. Od roku 1924 użytkowana przez Muzeum Regionalne. Obecnie – Galeria Sztuki Centrum Kultury i Spotkań Europejskich. W sklepieniu łukowym przejazdu Bramy Wysokiej, od strony miasta widoczne wmurowane strzemię metalowe. Jak podaje legenda, jest to strzemię dowódcy oddziału świdwińskiego zdobyte przez białogardzian w czasie „bitwy o krowę” w 1469 r.
- Dom z dwiema oficynami, ul. Najświętszej Marii Panny 3, z 1880 roku. Jednym z najciekawszych przykładów zachowania architektury mieszczańskiej jest stojąca przy ul. Najświętszej Marii Panny 3, naprzeciw Bramy Połczyńśkiej, kamienica. Prócz zachowanego wystroju architektonicznego zachowała się jej piekna drewniana witryna dawnej apteki, stanowiąca wyjątkowy na obszarze Pomorza przykład tego typu snycerki.
- Mur obronny biegł skrajem obecnej ulicy Matejki, zachowaniem pierwotnego przebiegu szlaków komunikacyjnych – z południa na północ (kierunek Połczyn - Koszalin) oraz z zachodu na wschód. Do miasta prowadziły dwie główne bramy przejazdowe – Brama Wysoka (Połczyńska) oraz Brama Młyńska, która nie zachowała się do dnia dzisiejszego, a zlokalizowana uprzednio u zbiegu ulic Młynarskiej i Staromiejskiej. Ponadto w murach umieszczono dodatkowo pięć furt. W połowie lat 90 – tych XX wieku z inicjatywy Urzędu Miejskiego oraz Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, większość z zachowanych fragmentów murów obronnych została odrestaurowana. Mur zbudowany jest z cegły gotyckiej o wymiarach 8,6-9,7 na 12,4-13,4 na 27,0-29,6cm o układzie wendyjskim. Podstawa fundamentowa wykonana jest z kamiennych otoczaków. Górna część muru ma 70cm, natomiast dolna partia dochodzi do 100cm. Średnia wysokość muru obronnego wynosi około 8m. Ponadto mur wzmacniany był regularnie rozmieszczonymi co 23m, 25 prostokątnymi basztami otwartymi do wnętrza. Zewnętrzne ściany baszt miały częściowo zamknięte blendy, przy czym, każda z baszt liczyła ich po trzy lub pięć. Epidemie cholery jakie wybuchły w 1853 i 1866 roku przyczyniły się w znaczący sposób do zburzenia murów miejskich. Pomimo nalegań mieszkańców w 1868 roku rada miejska zakazała ich burzenia, i tym samym zachowane zostały resztki murów widoczne do dziś. Brama Młyńska rozebrana została w 1794 roku, a do dziś zachowała się jedynie Brama Wysoka (Połczyńska), częściowo różniąca się od jej pierwotnego wizerunku. Również zachowały się fragmentarycznie odtworzone Wrota Urzędu, przy których to znajdują się tak zwane Schody Czarownic, które to zgodnie z legendą przynależały do baszty, gdzie oskarżone kobiety oczekiwały na proces.
- Kościół NNMP Można przypuszczać, że gdy Bolesław Chrobry zakładał biskupstwo w pobliskim Kołobrzegu to i w Białogardzie misjonarze musieli prowadzić swoją działalność misyjną. Na pewno jednak przyjęło się tu chrześcijaństwo za Bolesława Krzywoustego, który to miasto zdobył. Święty Otton z Bambergu w roku 1124 na miejscu pogańskiego chram wybudował na rynku kaplicę. Za czasów Bogusława VI około 1310 r. zostaje wybudowany okazały kościół gotycki pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny. Z przełomu XV/XVI w. pochodzi szereg informacji o wikariach: z 1490 i 1495 - wikaria "Gaudeamus", z 1494 św. Anna , z 1497 i 98 - Pierwszej Mszy , 1502 - Wszystkich Aniołów, 1507 - św. Piotra i Pawła oraz Trzech Króli, z 1513 św. Gertrudy, 1514 i 1521 - Trójcy Świętej. Pożary jakie dotknęły kościół na przestrzeni dziejów spowodowały, że nie zachowały się w nim obiekty, z pierwotnego wyposażenia. Obecny wystrój świątyni tworzą trzy odrębne zespoły powstałe w różnych epokach. Na szczególne wyróżnienie zasługuje zespół barokowego wyposażenia kościoła pochodzący z XVII /XVIII wieku stanowiący stosunkowo spójny co do czasu powstania zespół dzieł sztuki z okresu po szczególnie tragicznym dla świątyni pożarze w 1677 r. - "kościół piękną amboną, chrzcielnicą i ołtarzem, w szczególności zaś doskonałymi przez słynnego organmistrza Marra w Berlinie w roku 1777 zbudowanymi organami ozdobiony" podkreśla XVIII-wieczny kronikarz Pomorza Bruggemann. Należy przy tym zaznaczyć , że nie jest to zespół jednorodny, powstały w tym samym warsztacie, pozwala to na zapoznanie się z różnymi aspektami sztuki tego okresu. Swoistym dopełnieniem tego zespołu są obiekty nie związane pierwotnie ze świątynią, a które znalazły się w jej wnętrzu w wyniku różnych kataklizmów dziejowych tj. barokowy ołtarz pochodzący z rozebranego kościoła pod wezwaniem św. Piotra czy epitafium Faustusa Knigge pochodzące ze zniszczonej w wyniku działań wojennych w roku 1945 konkatedry kołobrzeskiej, które powstało w roku 1587 i reprezentuje cechy stylowe manieryzmu północnego. Być może, co do tego nie ma pewności, reliktami pierwotnego wyposażenia kościoła są trzy rzeźby gotyckie umieszczone obecnie w arkadach nawy północnej.
Nowy Ratusz, obecnie Bank i Starostwo Powiatowe w Białogardzie, pl. Wolności 17, z 1923 - 1924 roku. Wzniesiony w stylu neobarokowym, w miejscu wyburzonych kamieniczek w narożniku rynku, Budynek ten stanowi ciekawy przykład architektury historyzującej, której monumentalne proporcje, odbiegające od pozostałej zabudowy rynku, od początku były kontrowersyjne, tworząc zarazem nową jakość.
- Stary Ratusz to klasyczna kamienica kupiecka wybudowana w 1827 roku przez kupca Jacobiego. Budowniczy ten odbudował również cały zachodni kwartyl rynku po pożarze jaki miał miejsce w 1826 roku. Budynek Starego Ratusza jest murowany z cegły, otynkowany i z dachem dwuspadowym z pokryciem karpiówką. Od ulicy Staromiejskiej widoczny jest naczółek. Do piwnic prowadzi kamienno-ceglany, pseudo-barokowy portal. Ponadto na osi wejścia znajduje się wstawka szachulcowa, zamknięta tympanonem. W 1847 roku budynek został odkupiony przez władze miejskie i tym samym został on adaptowany na ratusz miejski. Wtedy to dobudowano do niego drewnianą (dębową), oszalowaną deskami i o konstrukcji słupowej wieżę ratuszową z zegarem. Górna kondygnacja wieży została otwarta a cztery strony, a kondygnacje poprzedzielano gzymsami. Bogato profilowany gzyms wieńczący jest silnie wysunięty i oparty na modylionach. Do chwili obecnej zachowały się oryginalne zdobione drzwi wejściowe. W 1867 roku przyległy do ratusza budynek (obecnie mieści się tam muzeum) został dokupiony, a na piętrze urządzone zostało mieszkanie burmistrza. Na parterze natomiast mieścił się urząd sądowy i komorniczy. W podziemiach natomiast znajdowały się pomieszczenia noclegowe, które częściowo zostały przeznaczone na początku XX wieku na piwiarnię ratuszową. Do 1924 roku, kiedy to ukończono budowę Nowego Ratusza, budynek był siedzibą władz miejskich. W latach 1926 – 1952 w gmach Starego Ratusza mieściła się siedziba Muzeum Regionalnego, po jego likwidacji aż do roku 1998 przeznaczony był na mieszkania komunalne. Na początki XXI przeprowadzono jego gruntowną rewitalizację. Od tej pory siedzibę swoją ma tam Pałac Ślubów oraz Izba Tradycji Regionalnej.
Żródła:
http://bialogard.info/
http://www.zamki.pl/?idzamku=bialogard
książka Białogard 1299-1999 Studia z dziejów miasta.
Aby odnaleźć skrytkę finałową należy przy każdym zabytku odszukać określoną informację a następnie przyporządkować jej odpowiednią literę (dla obiektu nr 1 będzie to litera A, dla obiektu nr 2 będzie to litera B itd.). Litery podstawione do podanego poniżej kodu dadzą współrzędne ukrycia skrytki finałowej.
Zakodowane współrzędne finału:
N: EH° A.ICD'
E: GE° EC.BHF'
A – nr rejestru pod którym wpisany jest cmentarz do rejestru zabytków. Oblicz iloczyn poszczególnych cyfr z tej liczby. (Przykład numer rejestru 2016: 2*0*1*6=0)
B – rok znacznego przebudowania kościoła św. Jerzego. Od sumy cyfr roku odejmij 20 (Przykład rok 1976: 1+9+7+6=23-20=3)
C – znajdź kamień z datą kiedy Jan Paweł II był w Koszalinie. Trzecia cyfra z roku to C
D – liczba drzwi wejściowych od strony ul. Piłsudskiego. Od liczby 9 odejmij liczbę drzwi wejściowych dostępnych od ulicy Piłsudskiego (Przykład liczba drzwi =2: 9-2=7)
E – Ostatni znak z wieku, w którym wybudowano Bramę Wysoką (Połczyńską) (Pamiętaj, że wiek jest zapisany znakami rzymskimi)
F – liczba kolumn widoczna na elewacji budynku przy ul. NMP - 3 (Przykład liczba kolumn = 3: 3-3=0)
G – drugi znak z wieku z którego pochodzą mury obronne (Pamiętaj, że wiek jest zapisany znakami rzymskimi)
H – ilość naw w kościele pw. NNMP +1 (Przykład ilość naw = 2: 2+1=3)
I – ostatnia cyfra z roku zakończenia remontu starego ratusza
Aby otworzyć kłódkę na skrytce musisz podać kod: ABCDE
Aby otworzyć wieko po zdjęciu kłódki przesuń zasuwę w prawo.
Skrytka to duży metalowy pojemnik. W środku znajduje się certyfikat dla pierwszego znalazcy oraz mała niespodzianka. Dodatkowo znajdują się tam przedmioty typu: koszulki, torby, breloczki, znaczki, długopisy (na wymianę) związane z miastem Białogard.
Proszę o zamknięcie kłódki po dokonaniu wpisu.
Aby otworzyć kod musi być wpisany w linii, która jest zaznaczona na kłódce.
Aby zamknąć kłódkę należy ustawić kod otwarcia na kłódce a następnie zamknąć ją i zmienić kod na dowolny.