Do kamieniołomu można oficjalnie wjeżdżać samochodem 4x4 - polecam! :]
Ogólny widok na cały kamieniołom
Kamieniołom w Wysokiej koło Łaz ma dwa poziomy ekspolatacyjne, lepiej zachowany jest ten wyższy, dolny poziom jest częściowo zalany wodą i trudniej dostępny.
Jasne wapienie nie są przefałdowane, ani odwrócone, reprezentują jurę górną. Profil geologiczny kamieniołomu stanowi dobry przykład normalnego następstwa wartstw, czyli starsze są niżej położone, a młodsze położone wyżej. Z parkingu do kamieniołomu wiedzie mała ścieżka, którą można przejść od południowo-zachodniej części kamieniołomu do jego północno-zachodniej części.
W południowo-zachodniej części od dołu można zauważyć średnie i grube ławice wapieni o nierównych, ale ogólnie równoległych powierzchniach. Są one przeławicone cieńszymi, nieco mniejszymi wkładkami marglistymi.
Ściana górnego poziomu
W mniej więcej środkowej części odsłonięcia można znaleźć liczne skamieniałości. Są to przeważnie gąbki znajdowane w pozycji przeżyciowej. Kształty gąbek są różne, ale najczęściej kielichowate i talerzowate. Wyższe nieco bardziej margliste warstwy zawierają większą ilość skamieniałości, dominują tutaj gąbki krzemionkowe, jednak ich obecne szkielety są zwykle zwapniałe (są to tzw. mumie), a więc pozbawione znacznej części krzemionki, odprowadzonej już po śmierci organizmu przez roztwór wypełniający pory w luźnym osadzie. Procesy diagenetyczne uruchamiały zatem zatem niestabilną odmianę krzemionki - opal, tworzącą igły szkieletu gąbek. Odprowadzona krzemionka była źródłem materiału dla tworzenia się krzemieni, niekiedy bezpośrednio wokół gąbki, ale często stanowi ona istotną wewnętrzną część krzemienia. Przeżyciowa pozycja gąbek jest wyraźniejsza w wapieniach masywnych niż w miękkich, niekiedy gruzłowatych żółtozielonkawych marglach. Obserwowana marglistość może być częściowo następstwem rozpuszczania węglanu wapnia pod ciśnieniem nadkładu, ale też i zwolnionego tempa sedymentacji. Procesami tymi można wyjaśnić lokalnie obserwowane "sprasowanie" z sobą niekiedy popękanych, skamieniałych gąbek, a czasem i innych skamieniałości. Gąbkom towarzyszom zwykle amonity, ramienionogi, małże i kolce jeżowców. W opisywanym zespole ławic liczniejsze są jednak kolcowate, miodowoszare, okrągłe w przekroju rostra belemnitów.
Skamieniałości
Wyższą część profilu kamieniołomu można spróbować prześledzić wchodząc południowym stokiem w kierunku góry. Obserwować tutaj można naprzemianległe, grube ławice wapieni gruzłowo-gąbkowych i odmian masywnych pozbawionych gąbek. Uwagę zwraca powszechna obecność gąbek w centrach nieregularnych gruzłów wapiennych, które ściśle do siebie przylegają. Ich średnica dochodzi do kilkunastu centymetrów. Można przypuszczać, że szybsza lityfikacja węglanu wapnia wokół centrów gruzłów, jakimi były umarłe ciała gąbek, powodowała tworzenie się takich "bulastych" ławic wapiennych. Lityfikacja postępowała od gąbek na zewnątrz, do momentu zetknięcia się i powstania ząbkowanego szwu stylolitowego w trakcie stopniowego rozpuszczania. Najprawdopodobniej, właśnie z powodu wpływu rozkładu miękkich części ciała gąbek na diagenezę i lityfikację wapieni, procesy te przebiegały odmiennie w mułach wapiennych zawierających gąbki oraz w mułach ich pozbawionych. Jest to zrozumiałe, gdyż rozkład materii organicznej gąbki zmieniał środowisko chemiczne otaczającego osadu.
Źródło: Z kamiennej księgi pradziejów Górnego Śląska Przewodnik geologiczny; Grzegorz Racki, Waldemar Bardziński, Tomasz Zieliński; Katowice 1999
Zadania do wykonania:
1. W punkcie N 50° 25.726 E 019° 21.341 wapień jest skalisty czy gruzłowaty?
2. W punkcie N 50° 25.833 E 019° 21.406 są ciemne smugi spływającego czegoś. Co to jest?
3. W punkcie N 50° 25.895 E 019° 21.522 jest oddzielony od reszty jedyny w tym kamieniołomie ostaniec. Jaka jest geneza jego powstania - powstał w sposób naturalny, czy sztuczny?
4. Mile widziane, ale nie obowiązkowe foto w okolicach tego EC, proszę nie fotospoilerować odpowiedzi!
Zalogować "znalezienie" możesz bezpośrednio po przesłaniu odpowiedzi przez mój profil. Jeżeli Twoje odpowiedzi będą błędne, zgłoszę się sam. Wpisy bez przesłanych prawidłowych odpowiedzi będą kasowane po 14 dniach.