Siły natury w Pustelni Jana EarthCache
Hidden : 8/20/2016
Difficulty:
2 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size: other (other)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works
Looking for a different adventure?

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:

Umysł, który w danym momencie znałby wszystkie siły natury i położenie wszystkich obiektów z których natura jest zbudowana, gdyby był ponadto wystarczająco potężny aby móc te dane przeanalizować, mógłby jednym wzorem opisać ruch największych ciał niebieskich i najmniejszych atomów. Dla takiego umysłu nic nie byłoby niewiadomym i całą przyszłość i przeszłość miałby przed swymi oczyma.

Pierre Simon de Laplace

Osuwisko – nagłe przemieszczenie się mas ziemnych, powierzchniowej zwietrzeliny i mas skalnych podłoża spowodowane siłami przyrody lub działalnością człowieka (podkopanie stoku lub jego znaczne obciążenie). Jest to rodzaj ruchów masowych, polegający na przesuwaniu się materiału skalnego lub zwietrzelinowego wzdłuż powierzchni poślizgu (na której nastąpiło ścięcie), połączone z obrotem. Ruch taki zachodzi pod wpływem siły ciężkości. Osuwiska są szczególnie częste w obszarach o sprzyjającej im budowie geologicznej, gdzie warstwy skał przepuszczalnych i nieprzepuszczalnych występują naprzemiennie. Miejsca występowania osuwisk to naturalne stoki i zbocza dolin i zbiorników wodnych, obszary źródłowe rzek (gdzie erozja wsteczna zwiększa spadek terenu), skarpy wykopów i nasypów oraz wyrobisk.


Ze względu na układ warstw podłoża
asekwentne – tworzą się w jednorodnych, niewarstwowanych skałach (glinach, iłach), konsekwentne – powstają w wyniku ruchu mas skalnych po jakiejś powierzchni strukturalnej, wyróżnia się osuwiska:
konsekwentno-strukturalne: wzdłuż powierzchni uławicenia,
konsekwentno-zwietrzelinowe: wzdłuż powierzchni oddzielającej zwietrzelinę od podłoża skalnego,
konsekwentno-szczelinowe: wzdłuż powierzchni zgodnej z przebiegiem szczelin (np. ciosowych),
insekwentne – tworzą się, gdy osunięcie nastąpi w poprzek powierzchni strukturalnych,
obsekwentne – ruch poprzeczny do biegu warstw,
subsekwentne – ruch wzdłuż czołowych powierzchni ławic,
Głównymi elementami osuwiska są:
nisza osuwiskowa - zagłębienie w miejscu, w którym osunęła się ziemia
jęzor osuwiskowy - przemieszczona dolna część materiału
koluwium - przemieszczone masy
powierzchnia poślizgu - powierzchnia, po której przemieszcza się koluwium
taras osuwiskowy - pozioma (lub zbliżona do poziomu) powstałą przez przemieszczenie się materiału
szczelina osuwiskowa - nieciągłość w materiale zbocza

Na zboczu góry Zaśpit, w strefie aktywnego osuwiska znajduje się kompleks zabudowań sakralnych. Położony jest on wzdłuż uskoku na granicy warstw hieroglifowych i piaskowców z Mszanki. Jest to teren silnie zaangażowany tektonicznie. Zbocze nad kościołem i kościół stoją na warstwie wytrzymałych piaskowców, których miąższość wzrasta w kierunku stoku. Położona poniżej kościoła grota i jej otoczenie zlokalizowane są na łupkach o silnie osuwiskowym charakterze. Długotrwałe nawodnienie tej strefy w okresie powodzi 1998 roku, a także na skutek powolnych, wiosennych roztopów wiosną 2000 r., uaktywniło osuwisko. Badania geologiczno-inżynierskie wykonane na jego obszarze stwierdziły jeden poziom wodonośny na głębokości 1,9-3,2 m, związany z koluwiami warstw łupkowo-piaskowcowych, który pokrywa się z płaszczyzną poślizgu. Ponadto ślady przepływającej okresowo wody obserwowano na głębokości 4,0-4,4 m, a w obrębie iłów piaszczystych występujących na głębokości 2,5-4,8 m stwierdzono utwory o konsystencji miękkoplastycznej, które także mogą tworzyć płaszczyznę poślizgu. Przyczyną uaktywnienia osuwiska może być także erozja wsteczna źródła św. Jana. Struktury należą do Karpat zewnętrznych, a geologicznie powstały w holocenie w czasie istnienia oceanu Tetydy. W czasie osunięcia zostało przemieszczone ok. 10.000 m3. Obecnie osuwisko jest ustabilizowane o dobrym stanie zachowania, łatwo dostępne, dobrze wyeksponowane. W ocenie atrakcyjności turystycznej, dydaktycznej oraz naukowej zasługuje na uwagę.


Pytania: 1/ Określ w przybliżeniu wielkość osuwiska (długość/szerokość):
a. 30/90
b. 90 /50
c. 50/ 20
2/ Obserwując teren określ dokładnie przebieg początkowej granicy osuwiska.
3/ Co oznacza termin koluwium. (łc. conluvium)

Korzystano Wikipedia, geoportal.

Additional Hints (Decrypt)

Oenx.

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)


Advertising with Us