Krzeszowice

Śliczne miasteczko położone przy drodze krajowej nr 79 Kraków-Katowice, w odległości około 25 kilometrów na zachód od Krakowa. Osada rozłożyła się na południowym krańcu wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, na dnie tzw. Rowu Krzeszowickiego, w dolinie utworzonej przez płynącą z zachodu na wschód rzekę Krzeszówkę. Od północy wznoszą się malownicze wzgórza Czernej i Będkowic, a od południa zalesione pasma wzgórz tęczyńskich.

Krzeszowice prawdopodobnie były osadą już w czasach prehistorycznych, a ich nazwę języoznawcy wywodzą nie od krzesania, lecz od imienia Krzesz.

W X wieku ziemie te należały do państwa wielkomorawskiego, a Bolesław Chrobry włączył je w skład państwa polskiego. Na mocy testamentu Bolesława Krzywoustego (1138) pozostały w krakowskiej dzielnicy senioralnej. Pierwsza historyczna wzmianka o Krzeszowicach pochodzi z 24 lutego 1286 roku. Wówczas wieś Cressouicy otrzymała prawo czynszowe. Tej ważnej reformy osadniczej dokonał wówczas na zlecenie biskupa krakowskiego Pawła z Przemankowa wójt Fryczko z Bytomia. Wkrótce wieś podzieona została na łany frankońskie, których układ widoczny jest do dziś w wiejskiej części miasta. W sołectwie były dwie karczmy, jatka mięsna, młyn i stawy rybne, a także kram mięsny i szewski. Osadnicy uzyskali szsnaście lat zwolnienia od świadczeń podatkowych. Po tym czasie byli zobowiązani do płącenia sześciu skojców srebra czynszu z każdego łanu.
Wkrótce w Krzeszowicach powstała parafia: w 1326 roku odnotowano wchodzący do dekanatu zatorskiego, a w 1337 roku do dekantu nowogórskiego kościół parafialny, którego pierwszym znanym proboszczem był ks. Marcin (1326), a kolejnym-ks. Herman (1337).

W roku 1444 Krzeszowice stał się drogą ukłądów rodzinych własnością rodu Tęczyńskich. Ówcześni mieszkańcy Krzeszowic zajmowali się głównie hodowlą zwierząt. Krzeszowice zamieszkiwało także kilka a okresami kilkanaście rodzin szlacheckich.
Przenieśmy się w XIX wiek: Krzeszowice przejmuje rodzina Potockich. Właśnie po nich zachowało się najwięcej historycznych obiektów w mieście: Na ich zlecenie zbudowano Pałac, Kościół, Szkołę, Folusz, Folwark, Budynki uzdrowiska, Stację kolejową i wiele innych budowli. Potoccy rozwijali uzdrowisko, które cieszyło się renomą wśród kuracjuszy zarówno z Małopolski jak i pozostałych zaborów i krajów. Łożyli na oświatę i kulturę, dawali pracę okolicznym mieszkańcom, nie skąpili też na cele charytatywne.

W latach czterdziestych XIX wieku krzeszowiczanie zaczęli domagać się przemian społecznych. Rozpoczęli walkę o zniesienie pańszczyzny, pisząc w tej sprawie petycję do cesarza. Mieszkańcy wzięli udział w powstaniu styczniowym (1863). Florian Buzdygan zorganizował oddział powstańczy złożóny z kilkunastu ludzi. Został mianowany naczelnikiem powstania 29 sierpnia 1863. Do końca życia cieszył się wielkim uznaniem i szacunkiem wśród mieszkańców.

W ostatnim dwudziestoleciu XIX wieku Krzeszowice i okolice przeżyły znaczące przemiany gospodarcze. U progu XX wieku szzególnie rozwinął się przemysł ceramiczny i drzewny oraz kopalnictwo węgla, glinek ogniotrwałych i wapienia, przybywało robotników i górników. W 1885 roku powołano do życia Cech Rzemiosł Różnych. 27 grudnia 1885 odbyło się uroczyste zebranie mistrzów, poprzedzone nabożeństwem.

W roku 1919 Rada Gminna zaczęła starania o przyznanie Krzeszowicom praw miejskich. Na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 1925 Krzeszowice podniesiono do rangi gminy miejskiej, a pierwszym burmistrzem został Franciszek Kulczycki. 22 marca 1928 Krzeszowice otrzymały status uzdrowiska.
Wybuch II wojny światowej wywołał panikę, wielu mieszkańców rzuciło się do ucieczki. Wielu obywateli brało udział w kampanii wrześniowej. Z chwilą wybuchu wojny rodzina Potockich straciła kontrolę nad majątkiem i pałacem, który został przejęty na letnią rezydencję generalnego gubernatora Hansa Franka. W dniu 1 października 1940 Krzeszowice otrzymały niemiecką nazwę "Kressendorf" i zaczęły podlegać szczególnej ochronie. Park otoczono drutem kolczastym. Status letniej siedziby Franka nie zapewniał mieszkańcom żadnych ulg ani większego bezpieczeństwa. Krzeszowiczanie żyli ciągle w strachu i pod terrorem.
Choć warunki były szczególnie trudne, na terenie ziemi krzeszowickiej działały konspiracyjne struktury ZWZ-AK, Bataliony Chłopskie oraz Szare Szeregi.
Okres powojenny przyniósł rozwój kopalni minerałów - wapienia w Czatkowicach, tzw. "czarnego marmuru" w Dębniku i kopalni w Zalasie. W pałacu Potockich dr Stanisław Jedlewski utworzył Państwowy Zakład Wychowawczo-Naukowy dla starszych dzieci i młodzieży pozbawionej w trakcie działań wojennych domów rodzinnych. Wkrótce w Krzeszowicach powstały nowe osiedla, sklepy i restauracje. Swoje złe i dobre chwile miało też uzdrowisko - Zdewastowane przez hitlerowców, podupadłe, przejęte przez górnictwo, obecnie działa jako Ośrodek Rehabilitacji Narządu Ruchu.

Kesz to mikro pojemnik zawierający tylko logbook (BYOP), bardzo proszę o dokładne maskowanie i staranne odkładanie go na miejsce. Miłej Zabawy! ;)