
W 1903r., nowo postawiony budynek na byłym Forcie Wodnym pomiędzy ulicami Wodną i Równą w Świdnicy został oficjalnie oddany we władanie niemieckiej Ewangelickiej Szkole dla Dziewcząt, która w 1936r. została podzielona na dwa oddziały: Pestalozzischule I (dziewczęta) i Pestalozzischule II (chłopcy). Zajęcia w obu oddziałach prowadzono do 1945r. Prawdopodobnie już w lutym tegoż roku, po ewakuacji mieszkańców miasta, w budynku szkolnym przy ul. Równej 11 utworzono szpital wojskowy.
W maju 1945 roku z polecenia Pełnomocnika Rządu przybył do Świdnicy absolwent filologii germańskiej we Lwowie, nauczyciel języka niemieckiego i kompozytor - Mieczysław Kozar-Słobódzki, który miał zorganizować polskie szkolnictwo średnie w mieście i w tym celu otrzymał budynek dawnego gimnazjum niemieckiego przy ulicy Równej 11. W ten sposób zostało otwarte Państwowe Koedukacyjne Gimnazjum i Liceum im. Jana Kasprowicza. Uroczysta inauguracja roku szkolnego odbyła się już 3 września 1945 roku w sali kina "Gdynia". Niestety, dyrektor Kozar-Słobódzki został rok później odwołany ze swojego stanowiska. Powodem była jego legionowa przeszłość (po wojnie otrzymał Krzyż Walecznych i Krzyż Virtuti Militari).Wraz z nim szkołę opuścili pierwsi maturzyści. Z początkiem lat pięćdziesiątych władze administracyjne dążyły do zamknięcia liceum. Za oficjalną przyczynę podawano potrzebę rozwoju szkolnictwa zawodowego, dlatego też szkoła musiała opuścić swój dotychczasowy budynek.
W roku szkolnym 1949/50 ówczesne władze oświatowe, przy współudziale Towarzystwa Przyjaciół Dzieci, wydały decyzję dotyczącą utworzenia w Świdnicy drugiej szkoły kształcącej na poziomie średnim, która nosiła miano „Szkoły Ogólnokształcącej Stopnia Podstawowego i Licealnego TPD”. Miała ona charakter szkoły świeckiej i działała pod patronatem Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Szkoła ta miała pierwszą swoją siedzibę przy al. Wojska Polskiego, a następnie przy ul. Folwarcznej 2. W roku szkolnym 1950/51 w szkole było 12 oddziałów szkoły podstawowej i jedna klasa licealna, w której uczyło 8 nauczycieli z dyrektorem szkoły - Pawłem Kulczakiem (chemikiem) na czele. Wychowawczynią pierwszej klasy licealnej została polonistka Janina Tołłoczko. Od 1951 r. szkoła ta zaczęła funkcjonować już w budynku przy ul. Równej 11, a rok później pierwsi absolwenci opuścili szkolne mury (16 dziewcząt i 3 chłopców). W roku szkolnym 1953/54 powstały w szkole pierwsze dobrze wyposażone pracownie: fizyczna i chemiczna.
Od 1 września 1955 r. zmieniono nazwę szkoły na „Szkołę Podstawową i Liceum Ogólnokształcące TPD”. W następnym roku była to już „Szkoła Podstawowa i Liceum Ogólnokształcące”. Od początku swojej działalności szkoła słynęła z zamiłowania do turystyki, z organizowania pieszych wędrówek po Dolnym Śląsku, całej Polsce, a w roku 1960 szkolny obóz wędrowny dotarł do Czechosłowacji. Przyszły też pierwsze sukcesy naukowe. W 1958 r. szkoła zdobyła III miejsce w V Ogólnopolskim Konkursie Recytatorskim we Wrocławiu, a w roku 1960 wyłoniono wśród uczniów pierwszego laureata Olimpiady Naukowej ”Disce Puer”.
W maju 1966 r. miała miejsce uroczystość nadania szkole imienia gen. Al. Zawadzkiego. Odtąd funkcjonowała nazwa ”II Liceum Ogólnokształcące im. Gen. Al. Zawadzkiego w Świdnicy”. Wśród czynników, które zadecydowały o wyborze tego patrona, był świecki charakter szkoły.
W początkowym okresie działalności liceum dyrektorzy zmieniali się bardzo często. Dopiero od stycznia 1967 r. sytuacja ustabilizowała się, gdy dyrektorem został nauczyciel biologii, miłośnik poezji i kolekcjoner złotych myśli - Zenon Michalczyk (pseud. „Słoneczko”), który pełnił swoją funkcję przez kolejne 24 lata. W tym też roku zaczęto realizować reformę liceum ogólnokształcącego, jako szkoły czteroletniej. Tysięczny absolwent II LO opuścił szkolne mury w czerwcu 1969 r., zaś szkoła stawała się coraz bardziej nowoczesna. W październiku 1972 r. oddano do użytku prawdziwe laboratorium języków obcych, mieliśmy pierwszego laureata olimpiady (biologicznej) oraz dwójkę finalistów (biologia i jęz. rosyjski). Od 1973 r. wprowadzono klasy sprofilowane. W tymże roku szkoła zaczęła odnosić znaczące sukcesy w województwie (chór szkolny, konkursy i małe olimpiady matematyczne) i w kraju (dwójka finalistów olimpiad przedmiotowych, konkursy piosenki), aktywnie działały kółka: dramatyczne (Koło Przyjaciół Teatru), turystyczne (obóz w NRD), historyczne, Koło Przyjaciół Teatru (wyjazdy do teatrów) i Koło Przyjaciół Książki (interesujące spotkania ze znanymi pisarzami). Przy chórze II LO powstał zespół kameralny. Rozpoczęto znaczącą współpracę z Teatrem Polskim („Klub 1212”) i Filharmonią we Wrocławiu (comiesięczne koncerty umuzykalniające), otwarto Izbę Pamięci Narodowej (laureatka ogólnopolskiego konkursu). W szkole wystawiano sztuki teatralne („Pigmalion” George'a Bernarda Shawa w języku angielskim, „Kartoteka” Tadeusza Różewicza). Zaczęto organizować słynne zimowiska teatrologiczne (młodzież obejrzała łącznie ok. 20 sztuk teatralnych w różnych miastach Polski), powstał słynny kabaret
1 września 1977 r. szkoła przybrała nazwę: „Zespół Szkół Ogólnokształcących II Liceum Ogólnokształcące im. Gen. Al. Zawadzkiego w Świdnicy”, gdyż do II Liceum dołączyło Liceum dla Pracujących oraz Średnie Studium Zawodowe. W tymże roku Samorząd Uczniowski wydał pierwszy numer szkolnego pisma „Diariusz Żaków” (ukazuje się do dzisiaj), uczennica II LO zdobyła ogólnopolskie wyróżnienie na najlepszą pracę maturalną, a chór II LO (ok. 120 uczniów) wraz z dyrygentem zastali odznaczeni nagrodami Miasta Świdnicy. W następnym roku gościliśmy delegację Węgrów. W 1979 r. w ogólnopolskim konkursie prac maturalnych wyróżniono już 2 uczennice, powstał słynny „Teatrzyk przy Stolikach, działały konkurencyjne kabarety ”Kornik” i „Deska” oraz szczep harcerski „Czwartacy AL”.
W pamiętnym roku 1989 wzięliśmy udział w Mszy Pojednania w Krzyżowej, a w szkole otwarto pierwszą nowoczesną pracownię komputerową z 10 komputerami typu „Junior”.Decyzją Rady Pedagogicznej w lutym 1990 r. zniesiono patrona szkoły i odtąd nazywaliśmy się „Zespół Szkół Ogólnokształcących II Liceum Ogólnokształcące w Świdnicy”. Wróciła do szkół nauka religii, odbył się I Festiwal Piosenki Świątecznej (dotrwał do XX wydania), a szkoła zatrudniła własną księgową.
1 stycznia po „Słoneczku” nadciągnął „Zefir” - czyli nowy dyrektor szkoły (były zastępca dyr. Z. Michalczyka) - Bogusław Wojskowicz (nauczyciel wychowania fizycznego), który przepracował w „Drugim” przeszło 36 lat, a przez 20 lat i 8 miesięcy był kolejnym dyrektorem. Oprócz nieustannej i wszechstronnej modernizacji budynku szkolnego dyr. B. Wojskowicz dbał o poszerzanie bazy dydaktycznej szkoły. Powstała druga pracownia komputerowa, naukę rozpoczęła największa w historii ilość klas (28), a liceum przeszło na samodzielny rozrachunek. Szkoła uczestniczyła w kilku programach (autorski program nauczania jęz. niem. „Trident”, „Elementarz”, „Program Wspierania Uzdolnień” itp.), powstał Klub Inteligencji Europejskiej, przeprowadzono I Ogólnoszkolne Dyktando, kontynuowano szeroką współpracę ze środowiskiem lokalnym i krajowym. W roku dwutysięcznym wzięliśmy m.in. udział w pierwszych świdnickich Targach Szkół, w prareferendum w sprawie integracji z Unią Europejską, w ogólnopolskiej konferencji ”Młodzi wobec wyzwań polityki prorodzinnej”, a w Ambasadzie Stanów Zjednoczonych w Warszawie odebraliśmy wyróżnienie w konkursie dla młodych dziennikarzy. Zorganizowano też w szkole I Tydzień Kultury Słowa przy współpracy z Uniwersytetem Wrocławskim. W 2003 r. w zwycięskiej drużynie I Świdnickiej Cyberolimpiady znalazło się dwoje uczniów z naszego liceum (już tylko 3-letniego), odbyły się I Mistrzostwa ZSO w Sportach Zimowych, a w czerwcu głosowaliśmy w ogólnonarodowym referendum w sprawie przyjęcia Traktatu akcesyjnego do UE. Od 2004 r. przeprowadzane były w szkole systematycznie niepowtarzalne „British&American Days”, biblioteka szkolna obchodziła uroczyście swoje święto, a młodzież z sukcesami uczestniczyła w wielu olimpiadach przedmiotowych, turniejach, zawodach i konkursach na wszystkich szczeblach.
W październiku 2010 r. szkoła uroczyście obchodziła swoje 60-lecie połączone z IX Zjazdem Absolwentów.
Dzięki jakości nauczania (dzisiaj liceum dobija do setki uczniów, którzy zostali finalistami i laureatami olimpiad przedmiotowych; w roku szkolnym 2011/2012 dwóch absolwentów uzyskało najlepsze wyniki maturalne w powiecie), atmosferze tutaj panującej, dzięki niepowtarzalnemu charakterowi szkoły, która jest kuźnią indywidualności i talentów, nasze liceum na stałe wrosło już w środowisko społeczno-kulturalne Świdnicy i okolic. Wiele świdnickich rodzin łączą nierozerwalne więzy z II LO, które stało się Szkołą Pokoleń i żadne zawirowania historii, żadne zakusy decydentów nie są już w stanie tego obrazu zamazać, ani zniweczyć…
O keszu:
Kesz to mały pojemnik magnetyczny, zawierający logbook i ołówek.