Pomiędzy Gruszczynem, a Uzarzewem znajduje się wioska - Katarzynki. Na jej terenie znajduje się część Doliny Cybiny, tajemnicze wzgórze Rajsko, na którym kiedyś stał kościół św. Katarzyny oraz równie tajemnicza "dziura w ziemii", która jest obiektem tego EarthCache'a.
fot. Xiankowaty01
Zanim jednak przejdziemy do samego Jaru pod Uzarzewem trzeba się dowiedzieć czym są i jak powstają jary. Otóż, jar to forma ukształtowania terenu o stromych zboczach i słabo wykształconym dnie. Powstaje w wyniku erozyjnego działania wody np. potoku. Zwykle są one małe i nie zawsze woda, która go ukształtowała, płynie tam ciągle. Takie formy terenu występują głównie w lasach i są naturalnym elementem krajobrazu.
Skoro jary powstają dzięki wodzie nie mogło być inaczej w przypadku i tego. Jar pod Uzarzewem wyżłobił potok z topniejącego lodowca, podczas końca ostatniego zlodowacenia w kenozoiku w czwartorzędzie na terenie dzisiejszej Polski. Potok ten płynął w stronę Doliny Cybiny. Potem jar stał się prawdopodobnie jeziorem rynnowym. Jednak po obniżeniu się wysokości wód gruntowych, po jeziorze zostało tylko kilka bajor na dnie jaru.
Głównym pojęciem jakie wiąże się z jarami jest pojęcie erozji. Krótko mówiąc - erozja to proces niszczenia skorupy ziemskiej przez wodę, wiatr i lód. Z tej prostej definicji można wywnioskować podział erozji na trzy podstawowe typy: wodną, wietrzną (eolityczną) i lodowcową (glacjalną). Erozja wodna polega na niszczeniu terenu przez rzeki, morza lub oceany, bądź opady. Do tego typu erozji zalicza się między innymi: niszczenie dna rzeki (erozja denna/wgłębna), tworzenie meandrów (czyli tych zakrętów rzeki) (erozja boczna) i niszczenie brzegów mórz i oceanów (erozja morska). Erozja wietrzna natomiast nie odbywa się tylko przy udziale wiatru. Bardzo ważną rolę odgrywają w niej drobiny skalne. To one szlifują skały (korozja), czy tworzą wydmy (akumulacja). Trzeci rodzaj erozji - erozja lodowcowa - odbywa się przez lodowiec. To on wygładza, drąży i zrywa teren, po którym się przemieszcza. Skutkami tej erozji są m. in. moreny, sandry, ozy, kemy, pradoliny czy jeziora polodowcowe. Widoczne są one najbardziej na obszarach krajobrazu młodoglacjalnego.
Teren Jaru pod Uzarzewem jest wyjątkowy pod wieloma względami. Na jego całym terenie występuje bogata flora i fauna. Wiele z gatunków tu występujących jest rzadkich lub zagrożonych wyginięciem. Na wschodnim zboczy jaru, na wysokości krzyża na Rajsku, znajdują się pozostałości XIII-wiecznej osady rycerskiej, a na dnie można dostrzec ślady grobli, które spiętrzały wodę w dawnych czasach. Jednak oprócz biologicznego i historycznego punktu widzenia jar ten jest wyjątkowy również pod względem geologicznym, gdyż powstał przez działanie lodowca.
Odpowiedzi na poniższe pytania prześlij do mnie przez "Message the owner/Wyślij wiadomość do właściciela".
Zalogować EC możesz od razu po wysłaniu rozwiązania. Jeżeli będzie coś nie tak - napiszę. Logi "Found it" bez wysłanych odpowiedzi będą usuwane.
Zadania:
1. Jakie charakterystyczne drzewo rośnie przy koordynatach tego EC?
2. Zejdź na dół jaru i oszacuj jak głęboki on jest (licz od dna do poziomu, na którym rośnie charakterystyczne drzewo).
3. Idź na współrzędne waypointa "Zadanie 3". Na podstawie tego co tam zobaczyłeś porównaj dno jaru w tym miejscu z miejscem, w którym liczyłeś jego wysokość. Jak myślisz, dlaczego tak jest?
4. Podaj nazwę zlodowacenia, pod koniec którego powstał Jar pod Uzarzewem.
5. Przez jaki rodzaj erozji (wodna, wietrzna, lodowcowa) powstał ten jar?
6. (opcjonalne) Ten jar to naprawdę wyjątkowe miejsce. Czy nie warto byłoby go uwiecznić? Pamiętaj jednak, żeby nie podpowiadać innym przez zdjęcia.
Źródła:
- podręcznik "Puls Ziemii 1" i "Puls Ziemii 3" dla gimnazjum
- wikipedia.pl
- mojswarzedz.pl