System znakowania szlaków na ziemiach polskich rozpoczął się już w 1874 r. w Towarzystwie Tatrzańskim ,które za cel postawiło sobie zachęcanie do zwiedzania gór oraz ułatwianie dostępu i pobytu w nich turystom. Zaczęto od poprawy stanu dróg, ścieżek, budowy kładek i mostków na potokach, co umożliwiało dotarcie letnikom w najbliższe tatrzańskie dolinki reglowe m.in. Dolina Strążyska i Dolina Białego.
Następnie wykonywano ścieżki na najważniejsze przełęcze i szczyty.
Z czasem zaistniała potrzeba umieszczania na ścieżkach dodatkowych znaków orientacyjnych – głównie malowanych farbą .
Kolejnym etapem w systemie znakowania szlaków było umieszczanie drogowskazów.
Pierwszy polski szlak za pomocą drogowskazów wyznakował Leopold Wajgel już w 1880 r. ,był to szlak Żabie – Krasny Łuh – Howerla.
W 1887 r. Walery Eljasz cynobrowymi paskami oznakował ścieżkę z Zakopanego przez Polanę Waksmundzką i Psią Trawkę do Morskiego Oka, co jest uznawane za pierwszy znakowany szlak turystyczny.
Jednym, z kolejnych wyznakownych w 1907 roku w terenie szlaków był z Rytra przez Prehybę do Szczawnicy.
W miarę zwiększania się ilości ścieżek znakowanych, zaczęły się wykształcać różne sposoby znakowania.
Pierwotnie malowano wyłącznie jeden czerwony pasek o nieustalonym rozmiarze, później - aby uczynić go bardziej widocznym w ciemności - domalowano przy nim drugi pasek w kolorze białym. Pierwsze szlaki turystyczne malowano cynobrem (czerwony minerał – siarczek rtęci). Było to podyktowane bardzo dużą trwałością tak powstałych znaków.
Wobec zagęszczenia się znakowanych ścieżek w danej okolicy, musiały się rodzić kolizje i znak zamiast orientować o kierunku - wprowadzał w błąd. Ogromną rolę odegrała tu praktyka i doświadczenie, ale jeszcze przed I wojną światową zaczęto sobie zdawać sprawę z potrzeby uregulowania zasad znakowania.
Szlaki w Sudatech wytyczono bardzo wcześnie, a ich oznakowanie było odmienne - były to dwudzielne znaki złożone z dwóch położonych trójkątów (biały i barwny w kolorze szlaku).
W latach dwudziestych ubiegłego wieku przyjął się obecnie obowiązujący znak szlaku (w 1924 roku Feliks Rapf - działacz PTT z Nowego Sącza - zaproponował szczegółową instrukcje znakowania i metodyki). Natomiast w 1923 roku Kazimierz Sosnowski wystąpił z inicjatywą uporządkowania i usystematyzowania chaotycznej wówczas sieci szlaków, oraz utworzenia Głównego Szlaku Beskidzkiego.
W 1935 r. powstała pierwsza szczegółowa instrukcja znakowania szlaków turystycznych w Karpatach - która z niewielkimi zmianami i uzupełnieniami obowiązuje praktycznie do dziś.
Pierwsze szlaki nizinne zostały wytyczone w drugiej połowie lat dwudziestych XX wieku (1926-1928) m.in. w Puszczy Kampinoskiej - 113 km (Leoncin - Górki - Zamczysko - Kampinos - Komorów - Paprptnia - Sochaczew, Marymont - Lasek Bielański - Młociny - Łużowa Góra, Sadowy - Wywrotnia Góra - Pohulanka - Mogiła Powstańcza z 1863 r. - Lipków - Babice, Leszno - Zamczysko - Krzywa Góra - Czerwińsk), w okolicach Krakowa (północno-zachodnie okolice Krakowa - Grzbiet Tęczyński - Kraków), w Górach Świętokrzyskich - 234 km (Kielce - Domaszowice - Wola Kopcowa - Kopciówka - Mąchocice Dolne - Machocice Górne - przełom Lubrzanki - Zaradostowa - Mąchocice-zagórze - Krajno-Zagórze - Św. Katarzyna - Łysica - Św. Krzyż - Słupia Nowa, Ostrowiec - Św. Krzyż, Nietulisko - Św. Krzyż, Ćmielów - Opatów - Św. Krzyż, Ćmielów - Bałtów, Wąchock - Bodzentyn - Św. Katarzyna oraz Sandomierz - Koprzywnica - Ossolin - Goźlice - Klimontów - Konary - Ujazd - Opatów), w Puszczy Bałowieskiej, w okolicach Suwałk, na Pojezierzu Brodnickim i w Puszczy Kozienickiej - 98 km (Gatbatka - Czarnolas - Sycyna, Radom - Zwoleń - Czarnolas - Sycyna, Bąkowiec - Sieciechów - Wysokie Koło).
PODZIAŁ SZLAKÓW
Zarząd Główny PTTK wyróżnia następujące rodzaje szlaków ze względu na sposób przemieszczania się :
- szlaki piesze (górskie i nizinne)
- szlaki rowerowe (górskie i nizinne)
- szlaki kajakowe
- szlaki jeździeckie (górskie i nizinne)
- szlaki narciarskie (górskie i nizinne)
Nie jest to jedyny podział szlaków, np. ze względu na zwiedzane obiekty i charakter szlaki można podzielić na:
- szlaki historyczne
- szlaki przyrodnicze
- szlaki pielgrzymkowe
- inne szlaki turystyczne.
Ponadto pośród szlaków pieszych, oprócz podstawowych szlaków turystycznych, wyróżnia się szlaki spacerowe, szlaki dojściowe i ścieżki dydaktyczne (np. przyrodnicze, historyczne). Szlaki rowerowe nie są drogami rowerowymi w rozumieniu Ustawy "Prawo o ruchu drogowym".
ZNAKOWANIE I ZNACZENIE KOLORÓW SZLAKÓW
Obecnie w Polsce ustalone jest oznaczanie szlaku pieszego za pomocą trzech przylegających do siebie poziomych pasków, umieszczanych na drzewach, murach, skałach itp. Dwa zewnętrzne paski są barwy białej, natomiast środkowy jest wypełniony dowolną inną niż biała (np. czarną, czerwoną, niebieską, zieloną czy żółtą farbą).
Podstawowy znak ma wymiary 9×15 cm. Znaki powinny być umieszczone w taki sposób, aby zachowana była widoczność kolejnego do przodu i do tyłu, nie rzadziej jednak niż co 50 m
Kolor, którym oznaczony jest szlak nie ma związku z trudnością szlaku dla turysty pieszego, w przeciwieństwie do oznaczeń szlaków narciarskich – gdzie kolor określa stopień trudności trasy narciarskiej.
szlak główny jest zawsze oznaczony kolorem czerwonym . Zwykle jest poprowadzony przez najbardziej spektakularne, a jednocześnie najciekawsze krajobrazowo i przyrodniczo miejsca danego regionu (w górach zwykle przez najwyższe kulminacje danego pasma). Na pewno nie obejmuje jednak wszystkich wartych zobaczenia atrakcji w danym regionie, gdyż jest to niemożliwe. Często do bardzo interesujących miejsc nie są poprowadzone w ogóle szlaki turystyczne.
Kolorem czerwonym oznaczone bywają też inne szlaki biegnące w danym terenie niekoniecznie będące szlakiem głównym.
kolor niebieski wyznacza szlaki pokonujące duże odległości – dalekobieżne
żółtym znakuje się krótkie szlaki łącznikowe, czasami też dojściowe
zielony oznacza szlak doprowadzający do charakterystycznych miejsc
kolor czarny - najrzadziej stosowany ze wzglądu na małą widoczność - wyznacza krótki szlak dojściowy , rzadziej łącznikowy.
Są to oznaczenia umowne, od których odchodzi się coraz częściej.
Jakiekolwiek prace znakarskie na terenie parków narodowych wykonuje PTTK w porozumieniu z dyrekcjami parków, zaś poza parkami można spotkać zarówno szlaki znakowane przez PTTK, jak i szlaki znakowane przez inne instytucje (np. gminy, zarządy parków krajobrazowych itp.). Część szlaków znakowanych nie przez PTTK stosuje oznaczenia zgodne z PTTK, ale część stosuje swoje własne, nietypowe. Specyficzne oznakowanie posiadały szlaki wolnościowe.
Znakowanym szlakom turystycznym może towarzyszyć odpowiednia infrastruktura turystyczna: tablice z opisem szlaku, czasami przejścia itp., miejsca do odpoczynku i ochrony przed złymi warunkami atmosferycznymi, sztuczne ułatwienia, spotykane zwłaszcza na terenach wysokogórskich, w postaci schodów, poręczy, drabinek, klamr, łańcuchów itp.
Szlaki samochodowe znakowane są biało-brązowymi tablicami, nie powinny one przebiegać autostradą i drogą ekspresową. Znaki turystyczne umieszczane przy autostradach lub drogach ekspresowych informują o obiektach z listy UNESCO, parkach narodowych i innych obiektach o dużym znaczeniu. O tym, jaki obiekt warto oznakować decyduje kapituła przy Polskiej Organizacji Turystycznej.
Obiekty przy pozostałych drogach krajowych zatwierdza do oznakowania kapituła przy Regionalnej Organizacji Turystycznej, z wyjątkiem dróg miejskich, powiatowych i gminnych, gdzie swoją opinię musi wyrazić Lokalna Organizacja Turystyczna.
Drogowskaz „samochodowy szlak turystyczny” stosowany jest na początku wyznaczonego szlaku. Na tablicy obok nazwy szlaku mogą być umieszczone symbol szlaku oraz symbol organizacji turystycznej wytyczającej szlak. Inne drogowskazy umieszczone wzdłuż trasy wskazują kierunek, odległość i nazwę atrakcji turystycznej.
zródło - ogólnodostępna wiedza internetowa
Skrytka ,to mały pojemnik umieszczony na współrzędnych .Zabierz ze sobą coś do pisania ,albo pieczątkę. Zachowaj dyskrecję w podejmowaniu kesza ,miejsce to jest dość często odwiedzane .Po dokonaniu wpisu odłóż wszystko na miejsce i starannie zamaskuj pojemnik.
