Dolina Cybiny to obszar niezwykle urokliwi i wyjątkowy. Jest ty bardzo urozmaicona flora (występuje tu kilka gatunków reliktowych i rzadkich) jak i fauna. Z tej drugiej największą atrakcją dla zoologów są ptaki. Jednak dla "zwykłego Kowalskiego" ten teren zachwyca przede wszystkim widokami, szczególnie tymi nad rozlewiskiem. Co jednak je nam zafundowało?
fot. Xiankowaty01
Okazuje się, że to co jest pod ziemią (lub po części tą ziemią jest), a mianowicie torf, który będzie tematem tego EC. Torf jest wykorzystywany przez ludzi i dlatego się go wykopuje. Jak się okazało rozlewisko cybiny nie powstało z byle czego, a właśnie z dawnej kopalni torfu, znajdującej się właśnie w tym miejscu. Dolina Cybiny jest jednym z dwóch (jest jeszcze rzeka Główna) najbliższych Poznania źródeł trofu, a jego pokłady powstały już po ostatnim zlodowaceniu na terenie dzisiejszej Polski. Prawdopodobnie torf z Doliny Cybiny jest tak stary, jak Morze Bałtyckie (albo ciut młodszy).
skan gazety z 1922 roku
Jednak czym właściwie jest ten torf? Torf jest to skała osadowa pochodzenia organicznego. Powstaje na skutek procesu torfienia, polegającym na gromadzeniu się szczątek roślinnych w wodzie lub zabagnionym środowisku i rozpadzie ich na prostsze związki chemiczne. Następnie następuje ponowna ich synteza w inne związki i procesy się powtarzają. Torf zawiera w sobie ok. 65% czystego węgla, reszta to zanieczyszczenia, którymi mogą być związki taki jak: azot, żelazo, krzemionka i wiele innych. Skała ta posiada silne zdolności higroskopijne, czyli umie wchłaniać wodę.
źródło: wikipedia
Torf należy do tzw. węgli kopalnych. W grupie tych skał znajdują się również inne, które powstają poprzez odkładanie się kolejnych warstw osadów na złożach torfu. W ten sposób po upływie miliona lat powstaje węgiel brunatny - bardziej kaloryczny od torfu (ok. 65-75% czystego węgla). W wyniku odkładania się kolejnych warstw po kolejnych milionach lat powstaje węgiel kamienny (ok. 75-90% czystego węgla), a po kolejnym powtórzeniu tej samej sytuacji - antracyt. Jest on bardzo rzadki, gdyż zawiera w sobie ok. 92-95% pierwiastka węgla.
Torf jest głownie używany jako surowiec energetyczny do palenia w kominkach, gdyż jest on mniej wydajny od węgla. Jednak do tej pory w kilku krajach jest wykorzystywany do produkcji energii elektrycznej, a na terenach Irlandii i Szkocji budowano z niego domy. Dodatkowo torf znajduje również zastosowanie w medycynie - tzw. kąpiele borowinowe, w których używany jest specjalny rodzaj torfu (borowina).
fot. Xiankowaty01
Aby zalogować tego Earthcache'a musisz odpowiedzieć na poniższe pytania i przesłać odpowiedzi za pomocą formularza do mnie - przycisk "Message the owner/Wyślij wiadomość do właściciela".
Zalogować znalezienie możesz od razu po wysłaniu odpowiedzi. Jeżeli coś będzie nie tak - odezwę się.
Zadania:
1. Torf to tylko do 65% czysty węgiel. Na podstawie lektury tablicy o murawach kserotermicznych, znajdującej się na koordynatach początkowych tego EC nazwij jedną substancję, którą może być zanieczyszczony torf z Doliny Cybiny.
2. Przejdź do waypointa "Punkt widokowy". Oszacuj jak wysoko nad poziomem wody rozlewiska stoisz.
3. Torf to pierwsza faza przekształcania się szczątków organicznych w węgiel. Wymień kolejne 3 nazwy węgli kopalnych, powstałych po torfie, oraz główny czynnik powodujący ich przemianę (pogrubienie nie jest bezcelowe - może teraz większość zdobywających będzie o tej części zadania pamiętać 
).
4. Dlaczego palenie torfem jest mniej opłacalne od palenia węglem kamiennym?
5. (opcjonalne) Czy rozlewisko na terenie dawnej kopalni torfu nie jest przepiękne? Może warto by je uwiecznić? Pamiętaj jednak, aby zdjęcia nie podpowiadały innym.
Źródła:
- podręcznik "Puls Ziemi 1" dla gimnazjum
- wikipedia.pl
- wedkuj.pl
- mojswarzedz.pl