AMEIDE
Ameide wordt in het noorden door de rivier de Lek en in het oosten door de Oude Zederik begrensd. In het noordwesten grenst Tienhoven a/d Lek aan Ameide. Ameide en Tienhoven a/d Lek vormen een eenheid binnen de gemeente Vijfheerenlanden. Onderdeel van Ameide is het buurtschap Sluis. Naar alle waarschijnlijkheid is Ameide de oudste nederzetting in de Alblasserwaard en behoort het tot de oudste steden van Holland.
Ameide is 1 van de 3 stadjes die de gemeente Vijfheerenlanden rijk is, de andere 2 zijn Leerdam en Vianen.
De eerste keer dat Ameide in de geschiedenis is vastgelegd, is in 1021, in een oorkonde waarin Huis ter Amonde wordt beschreven. Rond 1200 was het gebied rond Ameide geheel ontgonnen. Er werd druk gehandeld in de plaats, die in 1277 stadsrechten kreeg van Floris V, omdat het strategisch gelegen was. Vanwege die strategische positie werd er tussen de graaf van Holland en de bisschop van Utrecht vaak strijd geleverd om de stad en als gevolg daarvan werden de stadsrechten verschillende keren ontnomen en weer teruggegeven.
De rivier de Lek heeft een belangrijke rol gespeeld in de geschiedenis van Ameide. Op 24 december 1741 was er een grote dijkdoorbraak nabij Ameide, die ervoor zorgde dat het hele land rondom Ameide onder water kwam te staan. Rond 1744 gebeurde dit weer, echter met minder grote schade dan in 1741.
Tevens zorgde de Lek voor economische activiteit in Ameide, dat in de middeleeuwen en tijdens de Gouden Eeuw een belangrijke overslaghaven was. De welvaart die de stad in die tijd heeft gehad, is nog terug te vinden in de vele monumentale panden die de plaats rijk is. De binnenhaven aan de Voorstraat, achter het stadhuis en de Prinsengracht (de enige echte gracht in Ameide) zijn in het begin van de 20e eeuw gedempt.
Ameide telt dankzij haar geschiedenis als stad relatief veel monumenten. Naast de Nederlands Hervormde kerk uit 1361 (afgebrand in 1953 en herbouwd in 1955) en het stadhuis zijn er veel oude woonhuizen, waarvan de oudste dateren uit de 17e eeuw. Ook het monumentale pand van het hoogheemraadschap staat er nog en is aan de voorgevel voorzien van het wapenschild van het hoogheemraadschap. Een deel van Ameide is beschermd stadsgezicht.
Bij de stad Ameide hoorden achtereenvolgens een kasteel en een slot. Deze waren gelegen ten westen van Ameide, op wat nu Tienhovens grondgebied is. Met een grootte van 130 bij 85 meter was het kasteel zeer fors. Onduidelijk is wanneer en door wie het kasteel is opgericht.
In de 14e eeuw wordt de heerlijkheid Ameide verbonden met de heerlijkheid Vianen door het huwelijk van Heilwich van Herlaar met Hendrik van Vianen. In 1388 wordt kasteel Herlaar het strijdtoneel van een oorlog tussen Jan van Arkel en Hendrik van Vianen, waarna een ruïne overblijft. Rond 1730 is op dezelfde plek een slot gebouwd in Lodewijk XIV-stijl. Het slot is door de Fransen weer verwoest en de ruïne is in de 19e eeuw afgebroken. Het enige bovengrondse overblijfsel is het toegangshek. Later is er een groot herenhuis gebouwd.
TIENHOVEN AAN DE LEK
Tienhoven a/d Lek ligt 1 kilometer ten westen van het dorp Ameide. Kenmerkend voor het dorp is de Nederlands-hervormde kerk die in een bocht in de dijk ligt. Bij restauratiewerkzaamheden aan de kerk kwamen bouwfragmenten tevoorschijn uit de laat-Karolingische tijd (9e of 10e eeuw). In de kerk worden alleen in het zomerseizoen diensten gehouden. Opvallend is de afwezigheid van een orgel. De gemeentezang wordt begeleid door koperblazers.
Tienhoven a/d Lek heeft pas sinds 1 januari 2019 de toevoeging "aan de Lek" gekregen, dit om verwarring met het andere Tienhoven in de provincie Utrecht te voorkomen. Ameide en Tienhoven a/d Lek maken sinds die datum deel uit van de gemeente Vijfheerenlanden en vallen sindsdien onder de provincie Utrecht, voorheen vielen beide dorpen in de provincie Zuid-Holland.
Graag wil ik de teams De Witte Schatjes en Serendipity36 bedanken voor alle hulp bij het maken van deze cache.
Je kunt je cachemobiel parkeren op :
N51°57.210 E004°57.128
1) ga naar N51°57.226 E004°57.153
Beide dorpen delen veel, waaronder dit complex op grondgebied van Tienhoven a/d Lek waar de vv Ameide speelt. De naam is zo gekozen dat beide dorpen erin terugkomen.
Wat staat er op het rechter toegangshek ? Neem hiervan de woordwaarde = A
A = ...
2) ga naar N51°57.(A+205) E004°57.(629-A)
Hier sta je op de grens van Ameide en Tienhoven a/d Lek; aan de noordkant van deze straat staan de huizen op Tienhovens grondgebied en zij kijken op de plaatselijke bedrijvigheid van Ameide.
Je staat hier voor een hoeve in Tienhoven a/d Lek. Wat is de naam van de hoeve ?
Uit hoeveel letters bestaat de naam van deze hoeve ? = B
B = ...
Iets verderop bij de rietgedekte boerderij op nr2, met de oude grote kastanjebomen ervoor, is de grens; deze hoeve is de laatste in Tienhoven a/d Lek.
3) ga naar N51°57.(B+290) E004°57.(706-B)
De naam van dit huis komt van de sloot die naast dit huis ligt. Wat is de naam van dit huis? = C
1: Paramasie = C = 100
2: De Gaard = C = 150
3: De Tip = C= 200
C = ...
4) ga naar N51°57.(45+C) E004°57.(968-C)
Ook Ameide en Tienhoven a/d Lek kennen een aantal oorlogsslachtoffers. Hier worden zij herdacht op 4 mei.
Wat is het 1e woord van de naam van dit monument? Neem de woordwaarde = D
D = ...
5) ga naar N51°57.(254+D) E004°57.(900-D)
Je staat hier voor een oude stadsboerderij. Deze boerderij staat aan de een voormalige gracht, die in 1937 is gedempt.
Hoeveel muurankers telt deze voormalige stadsboerderij aan de voorzijde? = E
E = ...
6) ga naar N51°57.(437+E) E004°57.(758-E)
De Nederlands-hervormde kerk uit 1361, afgebrand in 1953 en herbouwd in 1955
Wat is de naam van dit gebouw ? Neem het aantal letters van de naam = F
F = ...
Uit welk jaar stamt het koor ? Stapeltel het jaartal = G
G = ...
7) ga naar N51°57.4(FxG+19) E004°57.(75*F)
Het oude stadhuis van Ameide, waar men tot op de dag van vandaag nog veel mensen in de echt verbindt.
Uit welk jaar stamt dit mooie stadhuisje ? Stapeltel het jaartal = H
H = ...
Links naast het stadhuis op nummer 1 was vroeger het gemeentehuis van Ameide gevestigd. Thans is dit een woonhuis.
Op nummer 2, heeft een Joodse familie gewoond. Waar is deze familie vermoord ? Neem de woordwaarde = I
I = ...
8) ga naar N51°57.(405+H+I) E004°57.(857-H-I)
Ameide heeft veel te danken aan de Lek. Veel scheepvaartverkeer komt langs Ameide en in vroegere tijden deden veel schepen Ameide aan.
Wat is de naam van de boot waar deze bank vandaan komt? Neem de letterwaarde van de 1e letter van de naam van de boot of als in de wintermaanden het bankje niet aanwezig is; De slag aan de lekdijk bij Sluis was op J72 = J
J = ...
9) ga naar N51°57.(479+J) E004°57.(75*F)
In de directe omgeving staan nog veel fruitbomen en zo zijn er ook nog diverse fruitbedrijven aanwezig, waar vooral in het plukseizoen veel activiteit te vinden is.
Wat plukt deze man ? Neem de letterwaarde van de 1e letter van de vrucht = K
K = ...
Uit welk jaar stamt het gebouw van voormalig Hoogheemraadschap Alblasserwaard ? Stapeltel het jaartal = L
L = ...
10) ga naar N51°57.(92*L) E004°57.(714-K-L)
Ook dit kleine stadje had in vroegere dagen een hotel. Dit gebouw is thans een woonhuis.
Wat is de naam van dit voormalige hotel ? Neem het aantal letters van de naam van het hotel = M
M = ...
11) ga naar N51°57.(500+M) E004°57.(584-M)
Het oudste gedeelte van deze hoeve stamt uit 1793.
Deze hoeve is vernoemd naar Barones Johanna ………. Graswinckel.
Wat is de naam van deze hoeve ? = N
1: Amalia’s hoeve = N = 15
2: Amelia’s hoeve = N = 115
3: Prinses Amalia hoeve = N = 215
N = ...
Deze hoeve staat nog in Ameide maar de wijk achter deze hoeve is weer Tienhoven a/d Lek.
12) ga naar N51°57.(549+N) E004° 57.(305-N)
Op deze plek hebben in vroegere tijden een kasteel en een slot gestaan.
Welke naam staat er op het westelijke poortdeel ? Neem hier de woordwaarde van de naam = P
P = ...
13) ga naar N51°57.(P+F)*F E004°56.(780+P)
Bij restauratiewerkzaamheden aan dit gebouw kwamen bouwfragmenten tevoorschijn uit de laat-Karolingische tijd (9e of 10e eeuw).
Wat is de naam van dit gebouw ? Neem het aantal letters van de naam = R
R = ...
14) ga naar N51°57.(740-R) E004°56.(880-R)
Op welke dag in september sneuvelden de Canadees en de Pool ? = S
1: 17 december 1943. S = 17
2: 5 mei 1945. S = 5
3: 26 september 1944. S=26
S = ...
Controle:
Som van A+B+C+D+E = 427
Som van F+G+H+I+J+K+L = 134
Som van M+N+P+R+S = 226
Eindlocatie
N51°57.(S*R+N+B) E004°57.(0 N-I-F)