Zator - miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zator. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. bielskiego.
Nazwa miejscowości Zator to nazwa kulturowa pochodząca od wyrazu zator i oznacza „zaparcie toru”, zablokowanie lub znaczne zwężenie drogi lub nurtu rzeki. Osada powstała więc w miejscu gdzie prosty bieg rzeki został przez wzniesienie zahamowany a rzeka zmuszona do obejścia przeszkody. Taki naturalny zator jest widoczny na północ od Zatora, a na południe od wsi Palczowice, gdzie Skawa ostro skręca na zachód. Oprócz naturalnej przeszkody nie brakowało też usypanych ręką człowieka, gdyż miejscowość od dawna słynęła z hodowli ryb.
HISTORIA
W 1179 roku prawdopodobnie powstał w miejscu lokalizacji Zatora gródek graniczny mający strzec szlaku handlowego prowadzącego z Krakowa na Śląsk. W 1228 notowane są pierwsze zapiski o wsi Zator. W 1292 miejscowość uzyskuje prawa miejskie z nadania księcia cieszyńskiego Mieszka.
Historycznie miejscowość jest częścią księstwa oświęcimskiego. W latach 1445–1564 stolica księstwa zatorskiego powstałego z podziału księstwa oświęcimskiego.
W 1513 włączona do Korony Królestwa Polskiego. W 1564 roku wraz z całym księstwem oświęcimskim i zatorskim leżała w granicach Korony, znajdowała się w województwie krakowskim w powiecie śląskim jako siedziba starostwa niegrodowego. Po unii lubelskiej w 1569 księstwo Oświęcimia i Zatora stało się częścią Rzeczypospolitej Obojga Narodów w granicach, której pozostawało do I rozbioru Polski w 1772. W XVI i XVII w. – centrum reformacji. W XV i XVI w. w Zatorze zbierał się sąd ziemski ławniczy zwany gajonym. Po inkorporacji, wprowadzono prawo ziemskie polskie, na podstawie którego utworzono w mieście sąd ziemski. Orzekał przez blisko sto lat, do połowy XVII w. Po stuletniej przerwie, w 1765 r. wznowił swą działalność, jednak władze zaborcze zlikwidowały go w 1784 r.
Po rozbiorach Polski miejscowość znalazła się w zaborze austriackim i leżała w granicach Austrii, wchodząc w skład Królestwa Galicji i Lodomerii. W latach 1772–1918 cesarze austriaccy tytułowali się jako książę Zatora (Herzog von Zator). Od XIX w. w miejscowości rozwija się drobny przemysł. W latach 1815–1866 – na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego Zator był włączony do Związku Niemieckiego. W latach 1896–1934 został pozbawiony praw miejskich. Podczas II wojny światowej wcielony do III Rzeszy. Wyzwolony 26 stycznia 1945 r.
KESZ:
Aby zdobyć skrzynkę należy odpowiedzieć na kilka pytań:
A) Miastami partnerskimi są:
- Berekfürdö, Bojnice, Terchová, Brig Glis = 1903
- Praha, Berlin, Oslo = 1950
- Bonn, Amsterdam, Chicago = 2300
B) Pod jakim wezwaniem jest gotycki kościół w Zatorze
- Św. Klary = 10
- Św. Józefa = 13
- Św. Wojciecha i Jerzego = 15
C) W którym roku zamek w Zatorze został zakupiony przez Duninów
- 1789r. = 1789
- 1778r. = 1778
- 1770r. = 1770
D) Jak nazywa się coroczne święto miasta (związane z rybą)
- święto pstrąga = 3
- święto karpia = 4
- święto sandacza = 6
E) Jaki jubileusz miasta był obchodzony w 2017r
- 800 lat = 800
- 725 lat = 725
- 715 lat = 715
F) Na rynku znajduje się pamiątkowy głaz - pomnik, który poświęcony jest pamięci ofiar wojny i obozów. Jaki miesiąc widnieje na pamiątkowej płycie w dolnym rogu
- styczeń = 1
- październik = 10
- wrzesień = 9
Cyfry odpowiadające odpowiedziom podstaw do wzoru:
N 49 59.(E+F+B+14)
E 019 26.(A-C+D+140)
