Dzisiejsza siedziba Miejskiego Domu Kultury to pozostałość po dawnym majątku, który nad rzeką Zagórską Strugą rozwinął się już w XVIII wieku. Jego historia od początku ściśle wiąże się z kuźnicą rumską. Najstarsze dokumenty wykazują, że już w drugiej połowie XVI w. na tych terenach znajdowały się obiekty wodne. Ze znanych dokumentów wynika, iż kuźnia istniała już w 1603 r. Jej właścicielem był wówczas Wartynberg Preuss.
Kolejnymi właścicielami kuźnicy byli: Andrzej Homel, Jerzy Krause, Marcin Kolberg. Następnie kupił go Jan Hildebrandt, potem Michał a następnie jego brat Andrzej Hildebrandt. To najprawdopodobniej za jego czasów powstał dzisiejszy dwór, który przetrwał ponad 200 lat. Świadczy o tym data na belce, którą ujawniono podczas gruntownego remontu w latach 1990.
Po rodzinie Hildebrandtów obiekty (zapewne kuźnica i dwór) przeszły w ręce Friedricha Krugera, później Edwarda Kroppa, Gottlieba Furstenberga i na końcu Ryszarda Kuschego (aż do końca wojny).
Po wojnie dworem zarządzał PSS „Społem” do 1990 r, na piętrze znajdowały się mieszkania. Dopiero w latach 90-tych dwór przejęło miasto , które rozpoczęło prace konserwatorskie, odrestaurowując i przebudowując zabytek na siedzibę Miejskiego Domu Kultury, którą to funkcję pełni od 1996 roku po dziś dzień, przy czym zewnętrzna bryła dworu została zachowana, zaś wnętrza dostosowano do funkcji MDK. Z sąsiedztwa zniknęły hale fabryki tekstyliów Kuschego, budynki tartaku i magazyny, a teren parku z roku na rok poddawany był i jest stosownej modernizacji.
Tuż obok rumski Oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego zbudował swoją siedzibę we współczesnym młynie, nawiązującym architekturą do historycznych obiektów , z wielkim kołem młyńskim, a park stał się miejscem wypoczynku mieszkańców oraz turystów.
Natomiast w odnowionym dworku, nazywanym też „dworkiem pod lipami”, w ramach jego działalności utworzono stałą ekspozycję muzealną pokazującą przedmioty gospodarcze, zdjęcia i widokówki historyczne z Rumi i okolic - w tym monety oraz zabytki archeologiczne - szkielet kobiety sprzed 2 tysięcy lat.
Bogata oferta Miejskiego Domu Kultury wypełnia ten historyczny obiekt i wraz z pięknym parkowym otoczeniem zaprasza do odwiedzin. W sąsiednim młynie o kaszubskiej nazwie „Svantopołk” działa restauracja.
Więcej informacji na stronie pałacu: http://domkulturyrumia.pl/
oraz LOT Kaszuby Północne: http://www.kaszubypolnocne.pl/opis-29-dworek_pod_lipami_w_rumi.html
O KESZU
Na koordach.
Kesz umieszczony za zgodą i wiedzą dyrekcji dworku. Dostępny cały rok, całą dobę. Autor zdjęć: Radosław Kamiński.
Nowe wydanie kesza (od dnia 20.06.2020) zostało założone przez LOT Kaszuby Północne.