Kaplica Jerozolimska p.w. Krzyża Świętego
Zabytkowa kaplica jerozolimska znajduje się przy zbiegu ulic Grunwaldzkiej i Władysława Jagiełły, w pobliżu Dworca Zachodniego, zbudowana w 1609r (nr rej.: A-79 z 26.04.1950 i z 22.07.1968r.) Z wyglądu niepozorna (na planie prostokąta około 8 na 6 m), jest jednym z najstarszych - pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1565 r. - zabytków olsztyńskiej architektury. Kaplicę wzniesiono przy jednym ze szpitali dla trędowatych (niegdyś było ich w mieście kilka). W 1609 r. świątynię przebudowano, następnie w 1775 ją odrestaurowano. Kaplicę remontowano jeszcze kilkakrotnie, a ostatnia renowacja miała miejsce w latach 2008-09.
Na cmentarzu obok kaplicy do XVII stulecia grzebano zmarłych podczas epidemii. W niewielkim ogródku przy kaplicy postawiono w 1967 roku krzyż, przeniesiony z ul. Warszawskiej, gdzie stał od 1886 r. upamiętniając XIX-wieczną epidemię cholery. Wewnątrz kaplicy rzeźby - tzw. Grupa Ukrzyżowania - i trzy obrazy. Grupa Ukrzyżowania w formie Golgoty (Chrystus na krzyżu z dwoma łotrami po bokach) jest najwybitniejszym zabytkiem późnogotyckiej rzeźby sakralnej w Olsztynie. Datowana jest na ok. 1510 r., wykazuje cechy warsztatowe związane z kręgiem królewieckim. Figury stojące Najświętszej Marii Panny i Św. Jana Ewangelisty były wzmiankowane w dokumentach po wizytacji w roku 1609. Na ścianach kaplicy zawieszone są XVIII-wieczne obrazy: Matki Boskiej z Dzieciątkiem i Matki Boskiej Bolesnej. Z początku XVII w. pochodzi obraz Chrystus pod Krzyżem ze Św. Marią Magdaleną.
Poświęcona kultowi Męki Pańskiej, została wzniesiona najprawdopodobniej w XVI wieku wraz z trzema innymi kaplicami ufundowanymi ówcześnie na terenie Olsztyna.
Kaplica jerozolimska jest jedynym obiektem sakralnym w Olsztynie, w którym organizowane są msze dla osób niesłyszących.
Polecam szerszy opis z ciekawostkami:
http://mojemazury.pl/73458,Olsztyn-Kaplica-Jerozolimska-pw-Krzyza-Swietego.html#axzz4rgr7ZAW2
http://leksykonkultury.ceik.eu/index.php/Kaplica_Jerozolimska_pw._Krzy%C5%BCa_%C5%9Awi%C4%99tego_w_Olsztynie
Liczne zdjęcia:
http://podroze.wm.pl/22028-73458,Kaplica-Jerozolimska-z-XVI-wieku-w-Olsztynie,546829.html
PS. Wejście niestety zostało zamknięte.