Londyńska rycina z drugiej połowy XIX wieku.
Ponieważ cholera docierała do kolejnych europejskich miast na pokładzie statków, często przedstawiano ją jako wpływającego do portu kościotrupa.
Poniższy opis historii krzyża to tekst Zofii Żywickiej z Pomorskiego Forum Eksploracyjnego.
Wśród widocznych z daleka sosen, na wzgórzu przy ul. Chwaszczyńskiej, stoi duży, drewniany krzyż. Kaszubi nazywają to miejsce „Jasińskich Chojna”. Od 1814 r. ród Jasińskich osiadł w Wielkim Kacku. W 1826 r. otrzymali ziemię na własność i u podnóża wzniesienia, przy dawnej ul. Wiczlińskiej, zbudowali swoje domostwo. Obecnie w tym miejscu są schody do Karwin II. W 1831 r. na ziemi gdańskiej wybuchła epidemia cholery, która nie ominęła Wielkiego Kacka. Spośród zakażonych większość umierała, a ich ciała w wielkim pośpiechu zakopywano. W Wielkim Kacku cmentarzem cholerycznym stał się sosnowy lasek i zbocze wzniesienia w okolicach kapliczki Anioła Stróża. W 1885 r. Józef Dominik Jasiński (ur. w 1864 r.) z bratem Andrzejem, na polecenie ojca – Franciszka Jasińskiego – ustawili wśród sosen dębowy krzyż. W ten sposób uczcili i upamiętnili zmarłych w czasie zarazy z 1831 r. Było to za czasów, gdy proboszczem Chwaszczyna i Wielkiego Kacka był ks. Jan Bonina, który zmarł w 1902 r. i spoczywa na cmentarzu chwaszczyńskim.
Po wielu latach krzyż narażony na działania atmosferyczne i wojenne zawieruchy ulegał stopniowemu zniszczeniu. W 1953 r. Anna Jasińska (ur. w 1877 r.), żona Józefa Dominika Jasińskiego, który zmarł w drodze do domu z obozu w Potulicach (w 1945 r.), zdecydowała ustawić nowy krzyż. Wykonania krzyża podjął się wielkokacki cieśla Franciszek Grzegowski z ul. Chwaszczyńskiej. Poświęcenia dokonał ks. kan. Tadeusz Jasiński, trzeci proboszcz parafii św. Wawrzyńca. Gdy na terenie Wielkiego Kacka rozpoczęto budowę Karwin, rodzina Jasińskich musiała opuścić swoje gospodarstwo. Teren „Jasińskich Chojny” znalazł się w obrębie parafii Niepokalanego Serca Maryi na Karwinach. Proboszcz ks. Tadeusz Gawroński zaczął budowę kaplicy, a potem dużego kościoła. W 1991 r. na placu budowy, Piotr Schenk (parafianin), pod nadzorem Jana Lehmanna z Wielkiego Kacka – kierownika budowy kościoła – wykonał nowy krzyż. Poprzedni przez lata zaatakowała próchnica. Dokładnie 4 sierpnia 1991 r. ks. Tadeusz Gawroński dokonał poświęcenia krzyża.
Instrukcja odnalezienia kesza:
1. Udaj się pod współrzędne startowe na miejsce cmentarza cholerycznego. Z pamiątkowego krzyża odczytaj osiem kolejnych cyfr (ABCD oraz EFGH).
2. Wylicz współrzędne finału N 54 28.(H-C)(B)(F-E) oraz E 018 29.(F-H)(G-B)(B) i przespaceruj się po kesza.
3. Podjęcie skrytki wymaga szczególnej konspiracji, gdyż finał zlokalizowany jest w terenie mocno zurbanizowanym. Aby nie spalić skrytki najlepiej podejmować ją w nocy (szukać można w dzień). Bardzo ważne jest aby odłożyć kesza w to samo miejsce i w taki sam sposób jak się go znajdzie, tak aby dla mugoli pozostał niewidoczny (zwróć uwagę na sposób mocowania). Prosimy poświęć temu chwilę czasu i uwagi, tak aby kesz żył jak najdłużej ciesząc następnych keszerów :) THX :)
Miłego szukania. Pozdrawiamy - załoga Szydłobusa :)