Dawny zespół kościelno-klasztorny pp. benedyktynek - ufundowany został przez właścicielkę miasta Annę Ostrogską, która w 1611 roku sprowadziła z Chełmna do Jarosławia siostry benedyktynki i osiedliła na wzgórzu z drewnianym kościółkiem św. Mikołaja „przy którym niegdyś była fara i miasto wybudowane", czyli wczesnośredniowieczny Jarosław. Zespół obejmuje kościół, klasztor, kapelanię (gruntownie przebudowaną w poł. XX w.) oraz dom gościnny zw. rezydencją dewotek. Otoczony jest murami i basztami.
Kościół pw. św. Mikołaja bpa i Stanisława bpa został wzniesiony w latach 1615-1624, jako świątynia jednonawowa, z czterema kaplicami po bokach, pełniącymi rolę naw bocznych i początkowo tylko jedną wieżą - południową, drugą dobudowano dopiero w 1635 r. wraz z północnym skrzydłem klasztoru. Przeniesiono wówczas z fasady na elewację południową świątyni kamienny portal renesansowy - jeden z najwspanialszych zabytków Jarosławia . Do końca lat 60. XVII wieku dobudowano także zakrystię i kaplicę św. Stanisława Kostki, wykonano sztukaterie na sklepieniu i polichromię, zakończono budowę zachodniego skrzydła klasztornego. Po kasacie józefińskiej kościół zamieniony został na magazyn, klasztor na koszary zw. "Anna Kasarnia". Wspaniałe wyposażenie i majątek klasztorny uległy konfiskacie. W czasie I wojny światowej zespół został zniszczony, po czym w latach 30. XX wieku odbudowany pod kierunkiem arch. Mieczysława Dobrzańskiego.
W 1947 roku zespół przekazany został Ministerstwu Kultury i Sztuki, później Szkole Budownictwa w Jarosławiu, firmie "Igloopol", a w 1989 roku Kurii Metropolitalnej w Przemyślu. Od lat 90. XX wieku trwa remont kościoła i klasztoru. Do dawnego opactwa powróciły ss. Benedyktynki, erygowano Ośrodek Kultury i Formacji Chrześcijańskiej im. Służebnicy Bożej Anny Jenke. Wyposażenie kościoła - ołtarze, ambona, chrzcielnica, prospekt organowy - zostały sprowadzone z pojezuickiego kościoła w Przemyślu.
Czarna Kaplica
W lipcu 1944 roku wojska niemieckie wycofując się chciały zatrzeć ślady swoich działań przed ofensywą ze wschodu, podpaliły więc obiekty klasztorne, czego efektem było spłonięcie dachu klasztornego i nakryć wież kościoła. W dużym pomieszczeniu klasztoru, Niemcy urządzili magazyn chemiczny. Znajdowały się tam duże ilości karbidu oraz inne podobne środki chemiczne. Ogień, po dojściu do tego miejsca nie spowodował przewidywanego wybuchu, jednak wytworzył tak wysoką temperaturę, że ściany ceglane z łukowym stropem, zaczęły się topić. Pożar nie zniszczył konstrukcji nośnej tej sali, jedynie wysoka temperatura spowodowała topnienie cegły i zabarwienie wnętrza na czarno.
Po wojnie uporządkowano ją, pozostawiając czarny nadtopiony sufit, z charakterystycznymi soplami podobnymi do stalaktytów. Miejsce to nazwano „czarną komnatą”. Obecnie znajduje się tutaj kaplica domu rekolekcyjnego nazywana „czarną kaplicą” Matki Bożej Częstochowskiej.
II wojna Światowa
Podczas drugiej wojny światowej na terenie klasztoru benedyktyńskiego naziści utworzyli areszt Gestapo. Jak podaje "Pinkas Hakehillot Polin: Encyclopedia of Jewish Communities", przetrzymywano w nim także osoby pochodzenia żydowskiego: "W 1942 r. w tym więzieniu zamknięto wielu Żydów. Codziennie Niemcy rozstrzeliwali przy klasztornym murze kilku z nich.
Te tragiczne wydarzenia opisał Zbigniew Zięba na łamach "Biuletynu Informacyjnego Jarosławia" :
"Klasztor otoczony był wysokimi murami, w związku z tym w jego północno - wschodnim narożniku urządzone zostało miejsce straceń, do którego przywożono ofiary z całej okolicy. Świadkowie tych wydarzeń wspominają o przymusie kopania pod murem długich i głębokich rowów po kilka razy w tygodniu. W tym czasie do klasztoru doprowadzano wielu Żydów. W godzinach popołudniowych na jego teren przychodziło kilku gestapowców, najczęściej z F. Schmidtem na czele. Nad przygotowanymi dołami dokonywali oni zbiorowych egzekucji. Naoczni świadkowie oceniają, że w miejscu tym rozstrzelanych zostało kilka tysięcy osób. Więzienie zostało zlikwidowane 13 listopada 1943 r. Dla zatarcia śladów, na wiosnę 1943 r. zwłoki pomordowanych zostały wydobyte, wywiezione do pobliskiego Koniaczowa i tam spalone"
Skrytka:
Kesz nie znajduje się na terenie Opactwa, ale warto przy okazji je zwiedzić,jest to możliwe w godzinach 5:30-20:00.
Obok skrytki znajduje się darmowy parking
Skrzynka to pojemnik pet, zawiera logbook i ołówek.